Του Γιώργου Λεκάκη
Η Γραμματική επηρεάζει την
αντίληψη.
Αυτό αποδείχθηκε και από τους αυτόχθονες / Aboriginal Αυστραλούς, που μιλούν την διάλεκτο
murrinhpatha, στους οποίους έρευνα έχει αποδείξει πώς
οι νοητικές μας διαδικασίες μπορούν να διαμορφωθούν από την δομή της γλώσσας
μας.
Η διάλεκτος murrinhpatha έχει ελεύθερο συντακτικό (ελεύθερη σειρά λέξεων):
Τα υποκείμενα (θέματα), τα
αντικείμενα και τα ρήματα μπορούν να εμφανίζονται οπουδήποτε σε μια πρόταση, όπως συμβαίνει και στην ελληνική!
Μελέτες παρακολούθησης ματιών
δείχνουν ότι οι ομιλητές της murrinhpatha
έδειξαν εικόνες μιας εκδήλωσης, που εστιάζουν στα στοιχεία με διαφορετική σειρά
από ό,τι κάνουν οι ομιλητές της αγγλικής – όλα αυτά μέσα σε χιλιοστά του
δευτερολέπτου.
Η murrinhpatha ομιλείται ακόμη και τώρα, λόγω των
ηλικιωμένων, που επέζησαν από βάναυσες πολιτικές γενοκτονίας (επισήμως λέγεται… «πολιτική αναγκαστικής
αφομοίωσης»).
Αλλά και πολλές άλλες γλώσσες
των ιθαγενών πεθαίνουν ή εξαφανίζονται, απειλώντας να περιορίσουν την κατανόησή
μας για τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους μπορούν να σκεφτούν οι
άνθρωποι.
ΠΗΓΗ: «Grammar Changes How We See,
an Australian Language Shows – An Aboriginal language provides unexpected
insight into how language influences perception», Scientific American, Νοεμβρίου 2023. ΑΡΧΕΙΟΝ
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 20.10.2023.
