Του Γιώργου Λεκάκη
Αρχαιολόγοι από το Μουσείο Πολιτιστικής Ιστορίας στο Όσλο ερευνούν 4 ιχθυοπαγίδες 7.000 χρόνων στην λίμνη Tesse, η οποία ευρίσκεται στα βουνά Jotunheimen της νότιας Νορβηγίας, σε υψόμετρο 850 μ. στον 61ο παράλληλο [61.77197517004365, 8.955288704007547]. Η λίμνη ανήκει στην πολιτεία Vårdalen, στον δήμο Lom του Innlandet. Τροφοδοτείται με νερό κυρίως από την Smådøla.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΝΟΡΒΗΓΙΑΣ, ΕΔΩ.
Η λίμνη είναι δεξαμενή για 4 σταθμούς παραγωγής ενέργειας στον ποταμό Τέσσα. Επομένως, η στάθμη του νερού ποικίλλει. Ενώ στις αρχές του καλοκαιριού το νερό στραγγίζεται.
Οι καλοδιατηρημένες παγίδες, κατασκευασμένες από κοντάρια, εντοπίσθηκαν από έναν πεζοπόρο, όταν η λίμνη αποστραγγίστηκε για τον παραπάνω λόγο.
«Τα κοντάρια είναι αναστραμμένα και ξεκάθαρα οδηγήθηκαν προς τον βυθό της λίμνης με αρκετή δύναμη», δήλωσε ο αρχαιολόγος Ax. Mjærum. «Τα μυτερά άκρα είναι ελαφρώς κατεστραμμένα στην άκρη, οπότε μπορούμε να δούμε ότι έχουν εργαστεί πολύ σκληρά για να τα φέρουν στον βυθό της λίμνης».
Περίπου 40 με 50 κοντάρια χρησιμοποιήθηκαν για να δημιουργηθεί ένας θάλαμος, για να παγιδευτούν και να συγκρατηθούν τα ψάρια, τα οποία στην συνέχεια θα μπορούσαν να συλλεχθούν απλώς με ένα δίχτυ.
Η μελέτη των σημαδιών των εργαλείων στους στύλους και η δενδροχρονολογία του ξύλου θα μπορούσε να επιτρέψει στους ερευνητές να προσδιορίσουν εάν οι παγίδες χρησιμοποιήθηκαν για μεγάλο χρονικό διάστημα και πώς διατηρήθηκαν.
Το ψάρεμα, εξήγησε ο Mjærum, ήταν αξιόπιστη πηγή τροφής, όταν οι παλαιολιθικοί άνθρωποι έρχονταν στα βουνά εποχικά για να κυνηγήσουν ταράνδους.
Πιστεύεται ότι οι άνθρωποι μετέφεραν ψάρια σε μεγαλύτερα υψόμετρα για να τα καθιερώσουν ως πηγή τροφής. Πιθανώς η καφέ πέστροφα (Salmo trutta), εισήχθη στην λίμνη μεγάλου υψομέτρου κατά την Μεσολιθική περίοδο. Αυτό θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως μια πρώιμη μορφή παραγωγής τροφίμων και ανθρώπινης παρέμβασης στο περιβάλλον πριν από την ανάπτυξη της γεωργίας. Η καφέ πέστροφα μπορεί ακόμα και σήμερα να αλιευθεί στα βουνά της Νορβηγίας.
ΠΗΓΗ: I. Ir. Bergstrøm «7,000-year old fish traps excavated in Norwegian mountain lake – a race against time as the water is coming in – Four Stone Age fish traps were discovered by chance in the Norwegian mountains last summer. Archaeologists are now working against the clock to secure finds before the area is again covered in water», Science Norway, 14.6.2023. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 15.6.2023.
Και:
- Ax. Mjærum, κ.ά. “The introduction of fish to the Scandinavian mountains by hunter-fisher-gatherers 5000 BC”, εκδ. Cambridge University, 20.7.2026.
