Του Γιώργου Λεκάκη
Το 1898, ο αρχαιολόγος sir
Arthur Evans επισκέφθηκε ένα μικρό οροπέδιο, στην Ανατολή Λασυθίου, κοντά στην
πόλη της Ιεράπετρας, στην νοτιοανατολική Κρήτη, όπου κατέγραψε στο (χαμένο
πλέον) ημερολόγιό του τα ερείπια ενός μινωικού οχυρού.
Για σχεδόν έναν αιώνα δεν
υπήρχε περαιτέρω εξερεύνηση της τοποθεσίας, μέχρι το περασμένο καλοκαίρι, όταν
μια ομάδα από το Πανεπιστήμιο Αθηνών άρχισε να κάνει ανασκαφές εκεί.
Για περισσότερο από έναν
μήνα, η ομάδα ανακάλυψε νέα στοιχεία, που υποδηλώνουν ότι η δομή δεν ήταν, στην
πραγματικότητα, ένα αμυντικό οχυρό, αλλά μάλλον μια καλοδιατηρημένη διώροφη έπαυλις
[σ.σ.: απ’ αυτές που οι Ρωμαίοι θα ονόμαζαν βίλλα], που χρονολογείται στην
περίοδο των Νέων Ανακτόρων (1600 – 1450 π.Χ.).
Εκτός από τοίχους, ύψους άνω
των 2 μ., οι αρχαιολόγοι αποκάλυψαν
επίσης μια εντυπωσιακή πέτρινη πρόσοψη, ένα δωμάτιο γεμάτο με μεγάλους
αποθηκευτικούς πίθους (κεραμικά δοχεία), μια κρυστάλλινη χάντρα, έναν χάλκινο πέλεκυ,
και μια κρύπτη με πυλώνες – δηλ. μια χαρακτηριστική μινωική τελετουργική δομή.
Αγροτικές επαύλεις αυτού του
τύπου έχουν αποκαλυφθεί και στο παρελθόν στην Κρήτη [σ.σ.: δεν είναι ρωμαϊκό εφεύρημα], αλλά όλες βρίσκονταν σε πεδιάδες.
Έτσι η έπαυλις στην Ανατολή,
στα σχεδόν 900 μ., είναι μόνον η δεύτερη που ευρίσκεται σε τόσο μεγάλο
υψόμετρο!
Ο διευθυντής της ανασκαφής κ.
Γιάννης Παπαδάτος προτείνει ότι πιθανότατα λειτουργούσε ως περιφερειακό
διοικητικό και οικονομικό κέντρο. Μέχρι τώρα, οι μελετητές του μινωικού
πολιτισμού, είχαν επικεντρωθεί σε μεγάλο βαθμό στα πεδινά και τις ακτές του
νησιού. Τις επόμενες περιόδους, η ομάδα ελπίζει να διερευνήσει περαιτέρω τον
ρόλο των μινωικών οικισμών στην κορυφή των βουνών.
ΠΗΓΗ: Γ. Σταυρακάκης «Minoan
Mountaintop Manse», AJA, Μάρτ./Απρ. 2013. ΑΡΧΕΙΟΝ
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 7.5.2013.
