Του Γιώργου Λεκάκη
Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι
τα aye-ayes (Daubentonia madagascariensis) – ζώα με στρογγυλά μάτια, νυκτόβια strepsirrhine
πρωτεύοντα, συγγενείς των λεμουρίων – και που βρίσκονται στη Μαδαγασκάρη,
χρησιμοποιούν τα μακριά, αδύνατα μεσαία δάκτυλά τους, για να μαζεύουν ό,τι
υπάρχει στην μύτη τους και να τρώνε την βλέννα της (βλεννοφαγία)!
Η συνήθεια αυτή λέγεται rhinotillexis
– ρινοτίλληξις (ριν[1] + τίλλω[2]) και είναι μια συνηθισμένη συμπεριφορά και στους ανθρώπους, η οποία
παραμένει, ωστόσο, ελάχιστα μελετημένη. Αυτή η συμπεριφορά υπάρχει σε
τουλάχιστον 12 είδη πρωτευόντων. Ίσως να έχουν κάποια σχετικά οφέλη, που πρέπει
να διερευνηθούν περαιτέρω…
Η βιολόγος Anne-Claire Fabre
θυμάται την έκπληξή της όταν είδε για πρώτη φορά ένα aye-aye να μαζεύει την μύξα
του και να την γλείφει, επειδή ολόκληρο το μεσαίο και πολύ ευκίνητο δάκτυλο του
πλάσματος φαινόταν να χάνεται στις ρινικές διόδους της μύτης του. «Είναι σχεδόν
8 εκατοστά – είναι πραγματικά μακρύ και αναρωτιόμουν πού πηγαίνει αυτό το
δάκτυλο», λέει.
Το δάκτυλο του aye-aye πιθανότατα
κατεβαίνει έως τον φάρυγγα. Το μακρύ άκρο του πλάσματος θα μπορούσε να εκτείνεται
στον κόλπο, τον λαιμό και το στόμα του!
ΠΗΓΗ: A.-C. Fabre, et.al. «A
review of nose picking in primates with new evidence of its occurrence in
Daubentonia madagascariensis», Journal of Zoology paper, 26.10.2022 https://doi.org/10.1111/jzo.13034 .
N. Davis «Researchers reveal secret of aye-ayes’ long middle finger – Video
shows captive Madagascan primates using elongated finger to pick nose and eat
the mucus», Guardian, 27.10.2022. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 27.10.2022.
[1] Η ριν (της ρινός) = η μύτη > ρινόκερως, επιρρίνιον
(το προστατευτικό της ρινός στα κράνη) > ασπιρίνη = ασπίς της ρινός, κλπ.
[2] Τίλλω = αποσπώ τρίχες, μαδώ (τα μαλλιά), τραβώ,
ξεριζώνω τρίχες από το σώμα, λόγω ψυχικού πόνου και θλίψης > άρα θλίβομαι,
πενθώ > έκφραση «τραβάω τα μαλλιά μου» > βασανίζω, λυπώ, δυσαρεστώ
κάποιον. Υπήρχε η αρχαία έκφραση «ωόν τίλλεις», για τις άνευ αντικρύσματος κοπιαστικές
ενέργειες, που έμεινε παροιμιώδης ως σήμερα: «Πιάσ’ τ’ αυγό και κούρευ’ το»…
