Του Γιώργου Λεκάκη
Η Βερενίκη, πόλη και λιμάνι της μακεδονικής Αιγύπτου, στην δυτική ακτή της Ερυθράς Θάλασσας, ιδρύθηκε το 275 π.Χ. από τον Μακεδόνα φαραώ Πτολεμαίο Β΄ τον Φιλάδελφο, ο οποίος ονόμασε το λιμάνι από την μητέρα του, Βερενίκη.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για την ΒΕΡΕΝΙΚΗ, ΕΔΩ.
Ήταν ένα πολυσύχναστο λιμάνι.
Οι ανασκαφές αποκάλυψαν κεραμικά, μπαχαρικά, υφάσματα και άλλα αγαθά έως και από την Ινδία, καθώς και είδη πολυτελείας από όλη την αυτοκρατορία!
Ήταν επίσης ένας σταθμός διέλευσης για «πολεμικούς ελέφαντες» από την Αφρική, που θα στέλνονταν για να πολεμήσουν σε διάφορες μάχες.
Η αρχαιοζωολόγος M. Osypinska και ο αρχαιολόγος σύζυγός της, Piotr, ανακάλυψαν αρχικά έναν χώρο νεκροταφείου το 2011.
Αλλά βρήκαν και τάφους σχεδόν 600 γατών και σκύλων! Αυτό κάνει τον χώρο, το αρχαιότερο νεκροταφείο κατοικίδιων ζώων στον κόσμο, και χρονολογείται 2.000 χρόνια πριν!
Μερικά από τα ζώα φορούσαν ακόμα περιλαίμια και άλλα στολίδια, και άλλα έδειξαν ενδείξεις ασθενειών, που έδειχναν ότι είχαν φροντιστεί από ανθρώπους.
Αλλά η έλλειψη μουμιοποίησης ή θυσίας στον χώρο δηλώνει ότι αυτά ήταν ζώα συντροφιάς, που δεν χρησιμοποιήθηκαν σε τελετουργίες ή δεν λατρεύονταν ως θεοί. Θυμίζω ότι δεκάδες μουμιοποιημένες γάτες βρέθηκαν το 2018 στο συγκρότημα πυραμίδων του φαραώ Userkaf, στην αρχαία νεκρόπολη της Σακκάρα, νότια του Καΐρου.
ΠΗΓΗ: D. Grimm «Graves of nearly 600 cats and dogs in ancient Egypt may be world’s oldest pet cemetery – Finds suggest Roman-era owners formed strong emotional bonds with their companion animals», Science, 26.2.2021. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 27.2.2021.
Η ανάλυση των λειψάνων πιθήκων, που ανακαλύφθηκαν στο λιμάνι της Βερενίκης έχει αναγνωρίσει τα ζώα ως rhesus macaques, bonnet macaques, και έναν πίθηκο grivet – όλα ζώα από την νότια Ινδία ή την κοιλάδα του Ινδού στην βόρεια Ινδία. Αυτές οι μαϊμούδες διατηρούνταν ως κατοικίδια από την αριστοκρατία της πόλεως, πιθανώς αξιωματικούς του στρατού, τον 1ο και 2ο αιώνα μ.Χ. Λείψανα πιθήκων που ανακαλύφθηκαν σε άλλες τοποθεσίες έχουν αναγνωριστεί ως μακάκοι της Βόρειας Αφρικής των Βερβερίνων, καθιστώντας τα κατοικίδια ζώα της Βερενίκης ως τα πρώτα, που είναι γνωστόν ότι εισήχθησαν από περιοχή εκτός της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Κάποια ήταν θαμμένα και με κτερισματα:
- Ένα από αυτά βρέθηκε θαμμένο με τα λείψανα ενός γουρουνιού, ενός ζευγαριού μεγάλων θαλάσσιων κογχυλιών, ενός υφαντού καλαθιού και ενός κομματιού διπλωμένου υφάσματος, που έμοιαζε με κούκλα από κουρέλι!
- Ένας άλλος μακάκος στην Βερενίκη βρέθηκε με τα λείψανα ενός κουταβιού και μιας μικρής γάτας, και
- ένας τρίτος, είχε μια επιτύμβια επιγραφή!
Ωστόσο, σημάδια υποσιτισμού στα οστά των ζώων δείχνουν ότι οι ιδιοκτήτες τους αγωνίζονταν να φροντίσουν να ταΐσουν τα κατοικίδιά τους, παρά τα σημάδια ειδικής μεταχείρισης. ΠΗΓΗ: “Ancient Roman Military Officers Had Pet Monkeys, And The Pet Monkeys Had Pet Piglets”, IFL Science, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 3.12.2025.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
(*) Ο σπουδαίος Έλλην ιατρός, Γαληνός, είχε ανατέμνει μακάκους Barbary, τους οποίους θεωρούσε δομικά πιο κοντά στον άνθρωπο.
