Τα
αινίγματα των αρχαίων
αινίγματα των αρχαίων
μινωικών Γουρνιών Ιεράπετρας!
Ήταν ο πρώτος συνεταιριστικός οικισμός;
Του Γιώργου Λεκάκη
Το 2014, μια σειρά κεραμικών
κλιβάνων ανακαλύφθηκε στο βόρειο άκρο του οικισμού Γουρνιά[1] Ιεράπετρας Λασυθίου στην Κρήτη.
κλιβάνων ανακαλύφθηκε στο βόρειο άκρο του οικισμού Γουρνιά[1] Ιεράπετρας Λασυθίου στην Κρήτη.
Όλοι μαζί οι κλίβανοι σχημάτιζαν
ένα μεγάλο συγκρότημα, που περιελάμβανε πολλαπλές φάσεις κατασκευής.
ένα μεγάλο συγκρότημα, που περιελάμβανε πολλαπλές φάσεις κατασκευής.
 |
| Χαρακτηριστικό αγγείο (με διακόσμηση ένα χταπόδι) από τα Γουρνιά Ιεράπετρας Κρήτης. |
Το συγκρότημα χρονολογείται
αποκλειστικά στην Υστερομινωική περίοδο ΙΑ (1600-1500 π.Χ.).
αποκλειστικά στην Υστερομινωική περίοδο ΙΑ (1600-1500 π.Χ.).
Οι κλίβανοι γενικά
συμμορφώνονται με τον μινωικό τύπο τον διεθνώς γνωστό ως «cross-draught channel».
Αν και αυτός ο τύπος είναι γνωστός και από άλλες περιοχές της Κρήτης, δεν υπάρχει
κανένας άλλος τόπος που να αντιπροσωπεύει τόσες πολλές μεμονωμένες φάσεις
κατασκευής, όσο τα Γουρνιά!
συμμορφώνονται με τον μινωικό τύπο τον διεθνώς γνωστό ως «cross-draught channel».
Αν και αυτός ο τύπος είναι γνωστός και από άλλες περιοχές της Κρήτης, δεν υπάρχει
κανένας άλλος τόπος που να αντιπροσωπεύει τόσες πολλές μεμονωμένες φάσεις
κατασκευής, όσο τα Γουρνιά!
Συνολικά, εντοπίστηκαν 16
ξεχωριστοί κλίβανοι, οι οποίοι αποτελούσαν κατά κύριο λόγο αποσπασματικά
κανάλια και θάλαμοι καύσης, που συχνά χτίστηκαν ο ένας επάνω στον άλλο.
ξεχωριστοί κλίβανοι, οι οποίοι αποτελούσαν κατά κύριο λόγο αποσπασματικά
κανάλια και θάλαμοι καύσης, που συχνά χτίστηκαν ο ένας επάνω στον άλλο.
Μια εξέταση της κατασκευής
και της θέσεως της εγκατάστασης θα μπορούσε να βοηθήσει να απαντηθούν σημαντικά
ερωτήματα σχετικά με την οργάνωση της παραγωγής.
και της θέσεως της εγκατάστασης θα μπορούσε να βοηθήσει να απαντηθούν σημαντικά
ερωτήματα σχετικά με την οργάνωση της παραγωγής.
Από καιρό θεωρείται ότι τα
Γουρνιά ήταν μια βιομηχανική “πόλη”, όπου η παραγωγή ήταν διασκορπισμένη σε όλα
τα νοικοκυριά, αντί να είναι στενά συγκεντρωμένη σε έναν χώρο. Υποστηρίζεται ότι αυτό το συγκρότημα
καμινιών δεν ήταν συνδεδεμένο με το παλλάτι, αλλά ούτε ήταν πλήρως ανεξάρτητο. Ίσως
να λειτουργούσε υπό τον έλεγχο μιας εταιρίας ή συνεταιρισμού ή μιας εκτεταμένης
οικογενειακής επιχείρησης ή βιομηχανίας, που η ηγεσία επέβλεπε την παραγωγή και
την διανομή κεραμικών και άλλων προϊόντων.
Γουρνιά ήταν μια βιομηχανική “πόλη”, όπου η παραγωγή ήταν διασκορπισμένη σε όλα
τα νοικοκυριά, αντί να είναι στενά συγκεντρωμένη σε έναν χώρο. Υποστηρίζεται ότι αυτό το συγκρότημα
καμινιών δεν ήταν συνδεδεμένο με το παλλάτι, αλλά ούτε ήταν πλήρως ανεξάρτητο. Ίσως
να λειτουργούσε υπό τον έλεγχο μιας εταιρίας ή συνεταιρισμού ή μιας εκτεταμένης
οικογενειακής επιχείρησης ή βιομηχανίας, που η ηγεσία επέβλεπε την παραγωγή και
την διανομή κεραμικών και άλλων προϊόντων.
ΠΗΓΗ: Brian S. Kunkel / Hunter
College «The Recently Discovered Kiln Complex at Gournia: Its Construction and
Operation within the Late Minoan IA Settlement», New York Aegean Bronze Age
Colloquium, ομιλία που δόθηκε στο ISAW, στις 26.2.2019.
College «The Recently Discovered Kiln Complex at Gournia: Its Construction and
Operation within the Late Minoan IA Settlement», New York Aegean Bronze Age
Colloquium, ομιλία που δόθηκε στο ISAW, στις 26.2.2019.
 |
| Ο οικισμός των Γουρνιών, από αέρος. |
Ο οικισμός πρωτοκατοικήθηκε
περί το 2300 π.Χ.
περί το 2300 π.Χ.
Και μέχρι σήμερα δεν ξέρουμε ποιο ήταν το αρχαίο όνομά του!
Ίσως γιατί, όπως υποστηρίζεται και παραπάνω, δεν ήταν οικισμός, αλλά ένα μεγάλο
βιομηχανικό συγκρότημα…
βιομηχανικό συγκρότημα…
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΠΡΟΣΕΧΩΣ…
ΠΗΓΗ: Γ. Λεκάκης “Σύγχρονης Ελλάδος περιήγησις”.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ:
[1] Γουρνιά = γουρούνια, λαϊκή ονομασία κοίλων σκαφών,
σαν τις κοιλιές των γουρουνιών. Τέτοιες αρχαίες σκάφες σώζονται πολλές στον εν
λόγω οικισμό.
σαν τις κοιλιές των γουρουνιών. Τέτοιες αρχαίες σκάφες σώζονται πολλές στον εν
λόγω οικισμό.
ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙΑ: χταποδι, 2014, κεραμικος, κλιβανος, Γουρνια, Ιεραπετρα, νομος Λασιθιου, νομος Λασυθιου, Κρητη, μινωικη εποχη, μινωικος πολιτισμος, βιομηχανια, παραγωγη, νοικοκυριο, παλλατι, εταιρια, συνεταιρισμος, οικογενειακη επιχειρηση, κεραμικα, γουρουνι, σκαφη, κοιλια
