Φωκιανή κουρίτα
Μια παλαιά κουρίτα από την Παλαιά Φώκαια της Μικρασίας ανακηρύχτηκε από το υπουργείο Πολιτισμού ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο.
Η κουρίτα (ή κορίτα – αλλαχού γαΐτα – μια αμφίπλωρη βάρκα χωρίς καρίνα), με το όνομα «Ευαγγελίστρια», είναι μια υπεραιωνόβια ψαρόβαρκα, με επίπεδο πυθμένα, ο οποίος την καθιστά σπάνιο δείγμα της αιγαιοπελαγίτικης ναυπηγικής τέχνης. Πρόκειται για το τελευταίο σκαρί αυτού του τύπου, που διασώζεται, σήμερα τουλάχιστον, στον ελλαδικό χώρο.
Ναυπηγήθηκε σε καρνάγιο της Παλαιάς Φώκαιας, το 1893.
Στον πρώτο διωγμό του 1914 μετέφερε την οικογένεια του ιδιοκτήτη της, Στέλιου Χαραλάμπους, στην Μυτιλήνη και από τότε εργάστηκε εκεί, για να εξοικονομεί τα προς το ζην ο ιδιοκτήτης της.
Οι φήμες θέλουν τον Ελ. Βενιζέλο να φεύγει από το λιμάνι της Μυτιλήνης, το 1916, μ’ αυτό το σκαρί.
Το 1922 εγκαταλείπει – όπως όλοι – τα νερά της Μ. Ασίας. Ενα χρόνο αργότερα εγγράφεται στο νηολόγιο Μυτιλήνης (όπου έχει αριθμό 3) και «βαφτίζεται» «Ευαγγελίστρια». Ιδιοκτήτες της ο καπετάν Στέλιος κι ο γιος του, Παναγιώτης.
Πολύ αργότερα, ο τελευταίος την χάρισε στην κοινότητα Παλαιάς Φώκαιας Αττικής.
Εκεί το θαλασσινό σκαρί βίωσε το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου. Κατά καιρούς, τα ΜΜΕ («Ελευθεροτυπία», “Mega Channel”, “Antenna”), ασχολήθηκαν με το στεριανό μαράζι της ψαρόβαρκας και ο βουλευτής Λέσβου, κ. Φρ. Παπαδέλλης, μετέφερε το θέμα με επερώτησή του στη Βουλή. Ζήτησε να επισκευασθεί, να συντηρηθεί, να προστατευθεί και να εκτεθεί σε ένα Μουσείο Μικρασιατικής Ιστορίας, το οποίο πρότεινε κιόλας να δημιουργηθεί στη Σκάλα Καλλονής ή στην Επάνω Σκάλα Μυτιλήνης, περιοχές που συνδέονται άμεσα με την προσφυγιά της Μικρασίας.
Ο υπουργός Πολιτισμού ζήτησε περισσότερα στοιχεία για τη βάρκα και το ιδιοκτησιακό καθεστώς της, και είπε ότι προσωρινά μπορεί να εκτεθεί στο Μουσείο Αλιείας, κηρύσσοντάς την, όπως είπαμε, διατηρητέο μνημείο…
ΠΗΓΗ: ομώνυμο άρθρο του Γ. Λεκάκη στην εφημ. “Θεσσαλονίκη”, 12.2.1999. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 13.2.1999.
φωκιανη κουριτα παλια Παλαια Φωκαια Μικρασιας υπουργειο Πολιτισμου ιστορικο διατηρητεο μνημειο κοριτα ονομα Ευαγγελιστρια υπεραιωνοβια ψαροβαρκα, βαρκα επιπεδος πυθμενας, σπανιο δειγμα αιγαιοπελαγιτικη ναυπηγικη τεχνη σκαρι ελλαδικος χωρος ελλαδα αιγαιο πελαγος ναυπηγηση καρναγιο 19ος αιωνας μχ 1893 α πρωτος διωγμος 1914 20ος αιωνας μεταφορα οικογενεια ιδιοκτητης Χαραλαμπους, Μυτιληνη Βενιζελος λιμανι 1916, 1922 Μικρα Ασια 1923 νηολογιο Μυτιληνης κοινοτητα Παλαιας Φωκαιας Αττικης αττικη θαλασσινο βουλευτης Λεσβου, Παπαδελλης, επερωτηση Βουλη επισκευη συντηρηση προστασια εκθεση Μουσειο Μικρασιατικης Ιστοριας, Σκαλα Καλλονης Καλλονη λεσβου Επανω Σκαλα προσφυγια υπουργος Πολιτισμου ιδιοκτησια Μουσειο Αλιειας, Αλιεια υπεραιωνοβιο γαιτα αμφιπλωρη βαρκα χωρις καρινα
