Πώς οργανώνεται μια ολόκληρη πόλη;
Πού χαράσσονται οι δρόμοι, πού δημιουργούνται οι πλατείες και πώς συνδέονται οι κατοικίες με τις αγορές, τα ιερά και τα λιμάνια;
Στα μέσα του 5ου αι. π.Χ., ο Περικλής ανέθεσε στον Ιππόδαμο τον Μιλήσιο της Ιωνίας, αρχιτέκτονα και πολεοδόμο, την σχεδίαση της νέας πόλης του Πειραιά.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΑΡΧΑΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ, ΕΔΩ.
Η οικοδόμησή της ξεκίνησε περίπου το 470 – 460 π.Χ., με βάση έναν οργανωμένο πολεοδομικό σχεδιασμό.
- ΔΕΙΤΕ την εκπομπή του Γ. Λεκάκη “ΙΠΠΟΔΑΜΟΣ ΚΑΙ ΙΠΠΟΔΑΜΕΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ”, με καλεσμένους τους E. GRECO, Ν. ΤΣΟΝΙΩΤΗ και C. DI NICUOLO, 28.1.2025, ΕΔΩ.
Ο Ιππόδαμος διαχώρισε τους δημόσιους, ιδιωτικούς και ιερούς χώρους, οργανώνοντας την πόλη με βάση έναν γεωμετρικό κάνναβο και ένα σύστημα μαθηματικών αναλογιών: Δρόμοι, οικοδομικά τετράγωνα και οικόπεδα εντάχθηκαν σε μια ενιαία διάταξη, ενώ προβλέφθηκαν διακριτές ζώνες για αγορές, ιερά και δημόσια κτηρια.
Η πόλη οργανώθηκε με βάση έναν ενιαίο γεωμετρικό κάνναβο: οικοδομικά τετράγωνα διαστάσεων περίπου 45 × 40 μ., στενότερους δρόμους πλάτους 4–5 μ. και κύριες οδικές αρτηρίες που έφταναν περίπου τα 15 μ.
Η οργάνωση αυτή αποσκοπούσε στην εύρυθμη λειτουργία της πόλης και επηρέασε την πολεοδομική σκέψη της αρχαιότητας. Ο Πειραιάς αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα παραδείγματα εφαρμογής του ιπποδάμειου συστήματος.
Οι ανασκαφές στην πόλη εξακολουθούν να αποκαλύπτουν μέσα από το χώμα πτυχές αυτού του σχεδιασμού: αρχαίους δρόμους, οικοδομικά τετράγωνα, κατοικίες, αγωγούς αποχέτευσης και δημόσιους χώρους, από το κέντρο της πόλης έως τις λιμενικές ζώνες.
Περισσότερα από 2.400 χρόνια μετά, ο πολεοδομικός ιστός του αρχαίου Πειραιά εξακολουθεί να αποκαλύπτεται κάτω από την σύγχρονη πόλη.
Αναζητήστε το χάρτη στην είσοδο του Αρχαιολογικού Μουσείου Πειραιά (παρακάτω φωτ.)!
Η ιστορία της πολεοδομίας βρίσκεται και κάτω από τους δρόμους της πόλης μας.
ΠΗΓΗ: Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιώς & Νήσων, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 8.11.2026. – 8 Νοεμβρίου: Παγκόσμια Ημέρα Πολεοδομίας– Χωροταξίας.
The City of Hippodamus
Piraeus had a plan… 2,500 years ago!
How do you plan an entire city? Where are streets laid out, where are squares created, and how are residential areas connected to marketplaces, sanctuaries and harbours?
In the mid-5th century BC, Pericles commissioned Hippodamus of Miletus, an architect and urban planner, to design the new city of Piraeus. Its construction began around 470–460 BC, following an organised urban plan.
Hippodamus organised the city by distinguishing between public, private and sacred spaces, using a geometric grid and a system of mathematical proportions. Streets, city blocks and plots were integrated into a unified layout, with designated areas for marketplaces, sanctuaries and public buildings.
The city was laid out according to a unified geometric grid: city blocks measuring approximately 45 × 40 metres, narrower streets around 4–5 metres wide, and main thoroughfares reaching approximately 15 metres in width.
This organisation aimed to ensure the efficient functioning of the city and influenced urban planning in the ancient world. Piraeus is one of the most significant examples of the application of the Hippodamian urban planning system.
Archaeological excavations across the city continue to bring to light aspects of this urban design: ancient streets, city blocks, houses, drainage systems and public spaces, from the city centre to the harbour areas.
More than 2,400 years later, the urban fabric of ancient Piraeus is still being uncovered beneath the modern city.
Look for the map at the entrance of the Archaeological Museum of Piraeus!
8 November | World Urbanism Day (World Town Planning Day)
The history of urban planning lies beneath the streets of our city.
SOURCE: Piraeus & Islands Antiquities Ephorate, 8.11.2026.
αρχαιος Πειραιας, αρχαια πολη Ιπποδαμου, αρχαιο πολεοδομικο σχεδιο 2.500 χρονια πριν χρονων Πειραιευς, πολις Ιπποδαμος πολεοδομια οργανωση πολης χαραξη δρομος, πλατεια κατοικια αγορα ιερο λιμανι 5ος αιωνας πΧ Περικλης αναθεση μιλκητος ιωνια Μιλησιος, αρχιτεκτονας πολεοδομος, σχεδιαση νεα Πειραια οικοδομηση 470 460 οργανωμενος πολεοδομικος σχεδιασμος δημοσιος, ιδιωτικος ιερος χωρος, γεωμετρικος κανναβος μαθηματικη αναλογια δρομοι, οικοδομικο τετραγωνο οικοπεδο ενιαια διαταξη, προβλεψη διακριτη ζωνη ιερον δημοσιο κτηριο γεωμετρια οικοδομικα τετραγωνα διαστασεις οδικη αρτηρια ευρυθμη λειτουργια αρχαιοτητα εφαρμογη ιπποδαμειο συστημα ανασκαφη αρχαιοι αγωγος αποχετευση λιμενικη ιστος χαρτης αρχαιολογικο Μουσειο Πειραια 8 Νοεμβριου Παγκοσμια Ημερα Πολεοδομιας– Χωροταξιας Χωροταξια ιστορια εφορεια Αρχαιοτητων Πειραιως & Νησων
