Το αρχαίο πήλινο ειδώλιο ερμαϊκής στήλης (BE 46695) βρέθηκε σε σωστική ανασκαφή στο βόρειο νεκροταφείο της αρχαίας Δημητριάδας Μαγνησίας. Έχει ύψος: 21,2 εκατ.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για τις ΕΡΜΑΪΚΕΣ ΣΤΗΛΕΣ, ΕΔΩ.
Αποκρουσμένο στη βάση. Κοίλο εσωτερικά, κατασκευασμένο από δύο μήτρες, μία για το κεφάλι και για το άνω τμήμα του σώματος και μία για το κάτω τμήμα του σώματος και τη βάση. Πηλός καστανέρυθρος, καθαρός, λευκό επίχρισμα.
Ορθογώνια βάση με τρεις βαθμίδες, σχηματοποιημένο πεσσόμορφο σώμα, στο οποίο αποδίδεται σε χαμηλό ανάγλυφο το ανδρικό μόριο, σταυρόσχημα σχηματοποιημένα χέρια. Η κεφαλή φυσιοκρατικά αποδοσμένη στρέφεται ελαφρά προς αριστερά και φέρει πόλο ή κάλαθο. Βόστρυχοι πλαισιώνουν το μέτωπο και καταλήγουν στους ώμους. Το πρόσωπο αγένειο νεανικό. Στην πίσω όψη, που είναι αδιαμόρφωτη, υπάρχουν δύο μικρές οπές αερισμού, μια κυκλική και μία ορθογώνια. Στην ίδια επιφάνεια διακρίνεται και το σημείο ένωσης των δύο μητρών.
Σύμφωνα με μελετητές, το όνομα του Ερμή προέρχεται από τη λέξη έρμα (= πέτρα ή βράχος, όριο ή ορόσημο). Αργότερα με την επικράτηση της αντίληψης ότι οι θεοί έχουν ανθρώπινη μορφή, τα έρματα αντικαταστάθηκαν από λίθινους πεσσούς που υποδήλωναν την ανθρώπινη μορφή και κατέληγαν ψηλά σε κεφάλι Ερμή.
Η ερμαϊκή στήλη αποτελεί την κατ’ εξοχήν αναπαράσταση του θεού. Η χρήση της σε εισόδους οικιών, κατώφλια, διασταυρώσεις οδών και αλλού σηματοδοτεί το όριο του γνωστού-πόλη, οικία με το άγνωστο – ύπαιθρος χώρα. Οι στιβαρές στήλες – σύμβολα καταπραΰνουν το φόβο του άγνωστου.
Ο Ερμής αναφέρεται στις γραπτές πηγές από τα χρόνια του Ομήρου ως κλέφτης (ραψ. Ω, στ. 24, ραψ. τ 395 κ.ε.) και ως αγγελιαφόρος των θεών (Ω, 335 – 339). Στον ομηρικό Ύμνο στον Ερμή αναφέρεται ανάμεσα στις δραστηριότητές του:
- η κλοπή των βοδιών του Απόλλωνα (στ. 18),
- η κατασκευή της λύρας (στ. 41-55) και της σύριγγας (στ. 510 κ.ε.) – ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: Γ. Λεκακης “Μουσικης Μυησις”, ΕΔΩ –
- το άναμμα της φωτιάς (στ. 108),
- η ιδιότητα του ψυχοπομπού / νεκροπομπού (στ. 572), όπου ως προστάτης της ανθρώπινης ψυχής την συντροφεύει στην δύσκολη διαδρομή της μετά τον σωματικό θάνατο.
Η εύρεση του ειδωλίου αυτού σε χώρο νεκροταφείου πιθανότατα είχε αποτροπαϊκή χρήση.
ΠΗΓΗ: ΕΦΑ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ, έκθεμα μηνα Ιουν. 2025. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 1.7.2025.
Βιβλιογραφία:
- Βάσκανος οφθαλμός. Σύμβολα μαγείας από ιδιωτικές αρχαιολογικές συλλογές.
- Ελληνική Μυθολογία, επιμ. Ι. Κακριδής, Εκδοτική Αθηνών, 1986.
αρχαιο ειδωλιο ερμαικη στηλη αρχαια Δημητριαδα Μαγνησιας αρχαια ειδωλια ερμαικες στηλες Μαγνησια σωστικη ανασκαφη βορειο νεκροταφειο Δημητριας αποκρουσμενο βαση κοιλο κατασκευη μητρα κεφαλι ανω σωμα κατω πηλος καστανερυθρος, καθαρος, λευκο επιχρισμα ορθογωνια βαθμιδες, σχηματοποιημενο πεσσομορφο αναγλυφο ανδρικο μοριο, αιδοιο αιδοιον σταυροσχημα σχηματοποιημενα χερια χερι κεφαλι φυσιοκρατια αριστερα πολος καλαθος βοστρυχοι μετωπο ωμοι προσωπο αγενειο νεανικο αδιαμορφωτη, οπη αερισμου κυκλικη ονομα ετυμολογια Ερμη λεξη ερμα πετρα βραχος, οριο οροσημο αντιληψη θεοι ανθρωπινη μορφη ερματα λιθινος πεσσος θεος Ερμη αναπαρασταση χρηση εισοδος οικιων, οικια κατωφλι διασταυρωση οδος σημα οριον γνωστο πολη, αγνωστο – υπαιθρος χωρα στιβαρη συμβολο φοβος αγνωστου Ομηρος κλεφτης αγγελιαφορος ομηρικος υμνος κλοπη βοδια βοδι Απολλωνας απολλων εφευρεση εφευρετης λυρας λυρα συριγγας συριγγα αναμμα φωτιας φωτια κατα βουήση σκοπιμο σκοπιμη ιδιοτητα νεκροπομπος ψυχοπομπος προστατης ανθρωπινη ψυχη συντροφος δυσκολη διαδρομη μετα θανατον θανατο σωματικος θανατος ευρημα νεκροταφειο αποτροπαικη χρηση αποτροπαικο μαγνησια βασκανος οφθαλμος. Συμβολα μαγεια ιδιωτικη αρχαιολογικη συλλογη αρχαιολογια
