Του Γιώργου Λεκάκη
Στην κεντρική Ευρώπη γνωρίζουμε ότι Έλληνες ήταν οι περαματάρηδες των μεγάλων ποταμών, και έπαιρναν το επαγγελματώνυμο Ποταμιάνος.
Ένας από αυτούς ήταν και ο Παρακίνος, πορθμέας που διαπεραίωνε / μετέφερε τους ανθρώπους στον ποταμό Τσρνίτσα, στις όχθες του οποίου είναι κτισμένη μια πόλη που πήρε το όνομα αυτού: Παρακίν > Παρασίν, Παρατσίν. Πρόκειται για πόλη και δήμος στην περιφέρεια Πομοράβλιε της κεντρικής Σερβίας, στον 43ο παράλληλο [43.8661415038952, 21.40655075012681] στην κοιλάδα του ποταμού Βέλικα Μοράβα, βόρεια του Κρούσεβατς και νοτιοανατολικά του Κραγκούγιεβατς.
Η περιοχή κατοικείται από την Νεολιθική εποχή. Στο χωριό Ντρένοβατς υπάρχει αρχαιολογικός χώρος αυτής της εποχής. Κοντά στην πόλη ανακαλύφθηκε κεραμικό του Πολιτισμού Βεσαραβίας, που χρονολογείται στον 8ο αιώνα π.Χ. και απεικονίζει έναν οικόσιτο πετεινό. Υπάρχει και ρωμαϊκών χρόνων οχυρό, στο όρος Γιούχορ, το Μόμτσιλοφ Γκραντ (Momčilov Grad) όπου έχουν βρεθεί νομίσματα του Βυζαντινού αυτοκράτορα Ιουστινιανού (525 – 565 μ.Χ.), μια χτένα από οστό (επίσης της πρώιμης βυζαντινής περίοδου – 6ος αιώνας μ.Χ.) – μπορείτε να τα δείτε στην συλλογή του Μουσείου του Παράτσιν.
Το Παράτσιν αναφέρθηκε για πρώτη φορά το 1375. Εκείνο το έτος, ο Πρίγκηψ Λάζαρος της Σερβίας εξέδωσε χρυσόβουλο υπέρ της Μονής Μεγίστης Λαύρας, με το οποίο παραχωρούσε στην μονή χωριά της περιοχής Πετρούντος, καθώς και το «Trg Parakinov brod – «Πόλη του περάσματος του Παρακίν»).
- Το παρατσούκλι των κατοίκων του Παράτσιν είναι «Τζίγκεραν» (Džigeran) = σερβικά συκώτι (τζιγκέριτσα / džigerica). Και αυτή η ιστορία ανάγεται στον 19ο αιώνα. Η προέλευση του προσωνυμίου ονόματος, έχει ρίζες στην γνωστή τοπική αντιπαλότητα μεταξύ των πόλεων Παράτσιν και Γιαγκόντινα / Jagodina. Λέγεται ότι ο Σέρβος ηγεμόνας Πρίγκηψ Μίλος Ομπρένοβιτς επισκέφθηκε κάποτε το Παράτσιν. Οι οικοδεσπότες δεν ήξεραν τι φαΐ να ετοιμάσουν για τον πρίγκηπα, οπότε οι κάτοικοι της γειτονικής Γιαγκόντινα τους συμβούλευσαν να ετοιμάσουν συκώτι, διότι τους είπαν ο πρίγκηψ το ελάτρευε. Στην πραγματικότητα, ίσχυε το ακριβώς αντίθετο… Μια άλλη ιστορία αναφέρει ότι ένα τραίνο πάτησε μια γαλοπούλα στην Γιαγκόντινα (σύμβολο της πόλεως) και την παρέσυρε μέχρι το Παράτσιν, και μόνο το συκώτι της είχε απομένει επάνω στην μηχανή του τραίνου…
Η πόλη διαθέτει μουσείο, βιβλιοθήκη και την πινακοθήκη με το όνομα «Πυθαγόρας» (Pitagora)! Το Μουσείο του Παράτσιν ιδρύθηκε το 1978 στον χώρο της ιστορικής οικίας Ρούζιτς (Ružićeva kuća).
ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ
- Η πόλη φημίζεται για την κλωστοϋφαντουργία την υαλουργία και την ζαχαροπλαστική (Paraćinka) της.
- Στο Σισέβατς υπάρχει περιοχή αναψυχής – δημοφιλής προορισμός εκδρομών. Το μικρό χωριό – μόλις 15 κατοίκων, το 2011! – ευρίσκεται σε μια τεκτονική λεκάνη στα όρη Κούτσαϊ, περιβάλλεται από δάση, με τις πηγές του ποταμού Τσρνίτσα (Crnica) και έχει φυσικές πηγές μεταλλικού νερού, που την κατέστησαν γνωστό θεραπευτικό κέντρο ήδη από τον 14ο αιώνα. Εδώ και η Μονή Σισόγιεβατς του 14ου αιώνα – πολιτιστικό μνημείο μεγάλης σημασίας.
- Στην Γκρζα, στον ομώνυμο ποταμό, αξιοθέατο είναι το χωριό Γκόρνια Μούτνιτσα, κοντά στον ποταμό Σουβάρα, ο οποίος αν και διασχίζει το χωριό σε μήκος μόλις 500 μ. περνούν από πάνω του 30 γέφυρες!
ΠΗΓΗ: Γ. Λεκάκης “Συγχρονης Ελλαδος περιηγησις”.
πορθμεας πορθμευς ονομα πολη πινακοθηκη Πυθαγορας Λεκακης Paraćin Serbian Cyrillic Параћин, Pomoravlje District central Serbia Velika Morava river valley, Kruševac Kragujevac Μπασαράμπι / Basarabi Sisojevac Sisevac Kučaj Suvara Grza Gornja Mutnica
