Πάσσαλοι και σανίδες 10.500 χρόνων βρέθηκαν σε λίμνη της Γερμανίας! – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Η Λίμνη Άρεντζεε είναι μια φυσική οβάλ, χωρίς κόλπους λίμνη στο Άλτμαρκ της βόρειας Σαξονίας-Άνχαλτ, στον 52^ο παράλληλο [52°53’21.0″N 11°28’27.0″E] στην κεντρική Γερμανία. Έχει εμβαδόν άνω των 5 τ.χλμ. και – βάθος περίπου 50 μ.! Δημιουργήθηκε πριν από 150.000 – 100.000 χρόνια. Ο σχηματισμός της και η σημερινή της εμφάνιση οφείλονται σε αρκετές καθιζήσεις του υπεδάφους, η τελευταία από τις οποίες συνέβη τον 17ο αιώνα.

Στην καθίζηση στις 25.11.1685, λένε, ο μύλος του μυλωνά Άρεντ βυθίστηκε και η επιφάνεια της λίμνης αυξήθηκε ξαφνικά κατά 5 τ.χλμ.! Έτσι ονομάσθηκε η λίμνη. Ωστόσο, αναφέρεται ως Άρνσεο επί Φραγκικής Αυτοκρατορίας, στην καθίζηση του 822. Το όνομά της πιθανώς προέρχεται από την λέξη “Aar” = θαλασσαετός με λευκή ουρά – ας σημειωθεί πως η ελληνική λέξις ἀάρης, σημαίνει χρήσιμος – ΠΗΓΗ: Ἐτυμ. Γουδ. Αν και το τοπωνύμιο είναι πιο κοντά στην ετυμολογία της Άρεντζεε είναι η Αρδεύουσα Λίμνη, όπως οι αρχαίες πηγές έπαιρναν το όνομα Αρέθουσα…

Παρ’ όλα αυτά, στον άτυχο μυλωνά έχει αφιερωθεί ένα πεζοπορικό μονοπάτι…

• Η λίμνη έχει χαρακτηριστεί ως περιοχή Natura 2000, λόγω παρουσίας της ευρωπαϊκής βίδρας και πολυάριθμων ειδών νυχτερίδων με ιδιαίτερη αξία.

Σε αυτήν όμως έχουν βρεθεί αρκετά υποβρύχια αρχαιολογικά ευρήματα. Κυριώτερα:

• ένας νεολιθικός ιχθυοφράκτης / ιχθυοπαγιδα και
• μια μεσαιωνική δρύινη φορτηγίδα (φορτηγο πλοίο).

Ένα διάγραμμα γύρης έδειξε ότι η λίμνη κατοικείτο συνεχώς από την 1η χιλιετία π.Χ. Βρέθηκε αρχαία σίκαλη, που επιβεβαιώνει γεωργική χρήση κατά την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορική περίοδο.

A wooden post approximately 1.60 m. high, found in Lake Arendsee, bearing traces of felling and working, could have been the supporting element of a Mesolithic structure. Credit: J. Lipták / State Office for Heritage Management and Archaeology Saxony-Anhalt.

ΤΩΡΑ, τμήματα επεξεργασμένου ξύλου, που χρονολογούνται πριν από 10.500 χρόνια, περίπου, ανασύρθηκαν από ιζήματα της λίμνης Arendsee.

Τα ξύλινα αντικείμενα περιλαμβάνουν έναν πάσσαλο μήκους περίπου 1,5 μ. που φέρει ίχνη κοπής, καθώς και σχισμένες σανίδες μήκους έως και 1,2 μ.. Δεν είναι ακόμη γνωστό εάν το ξύλο χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή καλυβών ή κάποιας άγνωστης κατασκευής. «Εάν υπήρχαν ήδη μόνιμα κτίσματα ή διαμορφωμένοι χώροι διαβίωσης πριν από 10.500 χρόνια – δηλαδή 3,000 χρόνια πριν από την άφιξη των πρώτων γεωργών με τις μακρόστενες κατοικίες τους στην Κεντρική Ευρώπη – αυτό θα είχε τεράστια σημασία όχι μόνον για την κατανόηση των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών, αλλά και για την προέλευση των σύγχρονων πολιτισμικών τοπίων», εξήγησε ο κ. M. Weiß (LDA Σαξονίας-Άνχαλτ).

«Τα ευρήματα ρίχνουν εντελώς νέο φως στην Μεσολιθική περίοδο, για την οποία τα ίχνη κτισμάτων στην κεντρική Γερμανία ήταν μέχρι τώρα γνωστά μόνον με την μορφή χρωματικών διαφοροποιήσεων στο έδαφος», εδήλωσε ο κρατικός αρχαιολόγος κ. H. Meller.

Οι ερευνητές, σε συνεργασία με το ινστιτούτο Fraunhofer IOSB-AST, καταγράφουν τώρα την αρχαία ακτογραμμή της λίμνης μέσω σάρωσης σόναρ υψηλής ανάλυσης, προκειμένου να σχεδιάσουν περαιτέρω υποβρύχιες έρευνες.

ΠΗΓΗ: Ol. Dietrich (State Office for Heritage Management and Archaeology Saxony-Anhalt / Κρατική Υπηρεσία Διαχείρισης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Αρχαιολογίας (LDA) της Σαξονίας-Άνχαλτ) «Wood beneath German lake may reveal buildings 3,000 years older than region’s first farms», phys.org, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 30.9.2026.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

• Jahns S. «Συνεισφορά στην ιστορία της βλάστησης της περιοχής του Μέσου Έλβα με ιδιαίτερη μέριμνα για την σλαβική περίοδο του Μεσαίωνα», στο «Σλάβοι στον Κάτω Μέσο Έλβα. Έρευνες για τους αγροτικούς οικισμούς, την κατασκευή κάστρων, τις οικιστικές δομές και την αλλαγή του τοπίου», συνέδριο 7-9.4.2010, Φρανκφούρτη, εκδ. Reichert, Wiesbaden, 2013.

Arend See Ort Arendsee Arnseo Fränkischen Reiches Aar Seeadler αρχαιοι παλαιολιθικοι πασσαλοι αρχαιες παλαιολιθικες σανιδες 10.500 χρονων χρονια πριν φυσικη λιμνη Γερμανια Λεκακης Αρδευουσα αρχαια πηγη ονομα Αρεθουσα αρδευση πασσαλος σανιδα 10.000 Γερμανιας αρεντζεε αλτμαρκ βορεια Σαξονια ανχαλτ, 52^ος παραλληλος κρατιδιο 150.000 – 100.000 καθιζηση υπεδαφος, 17ος αιωνας 1685, μυλος μυλωναςα ρεντ βυθισμενος αρνσεο Φραγκικη Αυτοκρατορια γαλλικη γαλλια 9ος 822 Aar αετος λευκη ουρα ελληνικη λεξις ααρης, χρησιμος ετυμολογικο λεξικο Γουδιανο περιοχη Natura 2000, ευρωπαικη βιδρα ειδη ειδος νυχτεριδα υποβρυχια αρχαιολογια ευρημα νεολιθικος ιχθυοφρακτης / ιχθυοπαγιδα παγιδα μεσαιωνικη δρυινη φορτηγιδα φορτηγο μεσαιωνικο πλοιο δρυς βελανιδια βαλανιδια γυρη κατοικηση 1η χιλιετια πΧ αρχαια σικαλη, σικαλις γεωργια γεωργικη χρηση ρωμαικη Αυτοκρατορικη περιοδος εποχη επεξεργασμενο ξυλο ιζημα κεντρικη Γερμανια ξυλινα αντικειμενα κοπη σχισμενη αρχαιες σανιδες χρηση κατασκευη καλυβα αγνωστη μονιμη κτισμα διαβιωση πρωτοι γεωργοι μακροστενη κατοικια ευρωπη κατανοηση κυνηγοι τροφοσυλλεκτες προελευση πολιτισμος ευρηματα μεσολιθικη κτισματα αρχαιολογια σαρωση σοναρ υψηλη αναλυση υποβρυχια ερευνα βλαστηση ποταμος Μεσος ελβας σλαβοι σλαβικη μεσαιωνας Κατω αγροτικος οικισμος, καστρο οικιστικη δομη