Η κρήνη στον οικισμό Καμάρα[1] Καληδονίας[2] Χανίων Κρήτης, ευρίσκεται σε μια κατάφυτη περιοχή, όπου σήμερα κυριαρχούν οι ελιές και τα εσπεριδοειδή, στο Ακρωτηρι Ροδωπού (Σπάθας).
Έχει ορθογώνια κάτοψη (4,98 × 4,41 μ.). Οι τρεις πλευρές είναι από αργολιθοδομή, ενώ η ανατολική, όπου βρίσκεται η κύρια όψη, είναι κατασκευασμένη από λαξευτούς λίθους.
Στην πρόσοψη υπήρχαν τρεις κρουνοί – τρικρηνο, που έριχναν το νερό σε τρεις γούρνες.
Στο επάνω μέρος υπήρχε επιγραφή με λατινικό σταυρό, η οποία έγραφε περίπου:
«ΥΠΟ ΠΥΚΝΑΣ ΚΑΙ ΑΡΓΥΓΕΙΣ[3] ΠΛΑΤΑΝΟΥΣ ΔΙΑΥΓΕΣΤΑΤΑ ΥΔΑΤΑ ΠΕΡΑΤΑΣ ΚΑΙ ΓΗ ΠΟΤΙΖΟΥΝ».
Το κείμενο σήμερα δεν διακρίνεται καθαρά λόγω του χρόνου.
Στο εσωτερικό υπήρχε πηγή, από όπου ανέβλυζε το νερό, το οποίο κατέληγε στους τρεις κρουνούς και στις γούρνες.
Η κρήνη χρονολογείται στον 19ο αιώνα. Γυρω από την κρήνη λειτουργούσαν δύο νερόμυλοι και ο χώρος ήταν τόπος συγκέντρωσης, ξεκούρασης και διασκέδασης των κατοίκων μέχρι περίπου το 1970.
Έχει αναδειχθεί από τον Δήμο Πλατανιά.
ΠΗΓΗ: Ι. Παπαδάκης. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 29.7.2026.
Η Καληδονία είναι ένα μικρό χωριό (100 κατ.) που απέχει 30 χλμ. δυτικά από τα Χανιά, στον 35ο παράλληλο [35.52275989699847, 23.750969630299547].
Αναφέρεται επισημως, ως ξεχωριστός οικισμός, για πρώτη φορά, το 1940, αλλά ως Καλυδώνια. Τότε ανήκε στην τότε κοινότητα Καμάρας – Κουμουλίου, μέχρι το 1991 οπότε μετονομάστηκε σε Καλυδονία.
Άλλα αξιοθέατά της είναι, το Μνημείο της Ειρήνης στην κεντρική πλατεία του χωριού, όπου γίνεται (αρχές Οκτωβρίου) ο τερματισμός του «Δρόμου της Ειρήνης» (μικρός μαραθώνιος μήκους 10 χλμ.). Στα μέσα Ιουλίου ο Πολιτιστικός Σύλλογος διοργανώνει την Γιορτή του Παξιμαδιού.
ΠΗΓΗ: Γ. Λεκακης «Συγχρονης Ελλαδος περιήγησις».
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Σύμφωνα με το πρόγραμμα «Καλλικράτης» και «Κλεισθένης Ι», η Καμάρα, το Κουμούλι, το Βένι, και το Μελισσουργείο αποτελούν την κοινότητα Καλυδονίας, που ανήκει στην Δημοτική Ενότητα Κολυμβαρίου του Δήμου Πλατανιά.
[2] Καληδονία / Caledonia είναι η αρχαία ονομασία του βόρειου τμήματος του νησιού της Βρετανίας, βόρεια από το Τείχος του Αδριανού ή το Τείχος του Αντωνίνου, δηλ. η σημερινή Σκοτία.
[3] Δεν υπάρχει λέξη αργυγος. Μάλλον πρόκειται για λάθος. Ίσως γράφει «αργυρείς» = αργυρούς = ασημένιους;
τρικρηνο Καμαρα Καληδονιας κρηνη οικισμος Καληδονια χανιων κρητης χανια κρητη ελια εσπεριδοειδη Ακρωτηρι Ροδωπου σπαθας Ροδωπος σπαθα ορθογωνια κατοψη αργολιθοδομη κατασκευη λαξευτος λιθος προσοψη κρουνος νερο γουρνα επιγραφη λατινικος σταυρος ΠΛΑΤΑΝΟΣ ΔΙΑΥΓΕΣΤΑΤΑ ΥΔΑΤΑ ΠΕΡΑΤΑ ΓΗ ΠΟΤΙΣΜΑ πηγη κρουνοι 19ος αιωνας νερομυλος διασκεδαση δημος Πλατανια παπαδακης35ος παραλληλος 1940, Καλυδωνια κοινοτητα Καμαρας – Κουμουλιου, Κουμουλιο Κουμουλι Κουμουλιον μετονομασια τουριστικα αξιοθαατα Μνημειο Ειρηνης πλατεια χωριο γιορτη εορτη πανηγυρι γιορτες εορτες πανηγυρια Ιουλιου Οκτωβριου Ιουλιος Οκτωβριος δρομος Ειρηνη Μαραθωνιος Πολιτιστικος Συλλογος Γιορτη Παξιμαδιου Παξιμαδι Βενι, Μελισσουργειο Κολυμβαρι Κολυμπαρι Πλατανιας βορεια βρετανια νησι Τειχος Αδριανου Αντωνινου, αυτοκρατορας Αδριανος Αντωνινος σκωτια σκοτια αργυρος αργυρους ασημενιος



