Η κεντρική πέτρα του βωμού του Στόουνχεντζ, βάρους 6 τόνων, μεταφέρθηκε πριν 5.000 χρόνια… 700 χλμ., από την βορειοανατολική Σκοτία! – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Το εμβληματικό Στόουνχεντζ είναι έργο αρχιτεκτονικής τέχνης του 3100 – 2000 π.Χ. (4ης – 3ης χιλιετίας π.Χ.). Ευρίσκεται στην κομητεία του Γουΐλτσαϊρ, περίπου 13 χλμ. ΒΔ. του Σωλσμπερυ, στον 51^ο παράλληλο [51.17882489361252, -1.8261805788933945] στην Αγγλία.

Η κεντρική πέτρα του βωμού στο Στόουνχεντζ, 6.000 κιλών, πιθανότατα, μεταφέρθηκε για περισσότερα από 700 χλμ. μακρυά, από την Λεκάνη των Ορκαδίων στην βορειοανατολική Σκοτία, στην πεδιάδα του Σολσμπερι, με προσεκτικά σχεδιασμένα στάδια!

• ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΣΚΟΤΙΑΣ, ΕΔΩ.

Οι υποψήφιες περιοχές πηγής αυτής της πέτρας είναι:

• η Λεκάνη των Ορκαδίων (πιο συμβατή με την διασπορά των παγετώνων προς τα νότια, αλλά με ασθενέστερη αντιστοιχία με τα φάσματα ηλικίας των απολιθωμάτων ζιρκονίου της Πέτρας του Βωμού), και
• το Caithness, στην ηπειρωτική χώρα της βορειοανατολικής Σκοτίας, οι ψαμμίτες του οποίου παρέχουν την πλησιέστερη αντιστοιχία στην δομή της ηλικίας ζιρκονίου.

Παλαιότερα είχε προταθεί ότι ο ψαμμίτης, θα μπορούσε να είχε μετακινηθεί από την παγετωνική δραστηριότητα.

Ο κ. Ά. Κλαρκ (του Πανεπιστημίου Curtin) και οι συνάδελφοί του χρησιμοποίησαν χρονολόγηση κόκκων ορυκτών και μοντελοποίηση στρώματος πάγου για να δουν εάν οι παγετώνες μόνο ίσως είχαν ολοκληρώσει αυτήν την μετακίνηση.

«Η μοντελοποίησή μας δείχνει ότι οι παγετώνες μπορεί να έχουν μεταφέρει βράχους σε ένα μέρος της διαδρομής, κατά την τελευταία Εποχή των Παγετώνων – πιθανώς μέχρι το Ντόγκερ Μπανκ στην Βόρεια Θάλασσα – αλλά όχι στη νότια Αγγλία, πράγμα που σημαίνει ότι η πέτρα θα έπρεπε να έχει μετακινηθεί τουλάχιστον 400 χλμ. από τους νεολιθικούς ανθρώπους», εξήγησε ο κ. Κλαρκ.

Η μετακίνηση του μεγαλίθου μπορεί να περιελάμβανε την μεταφορά του από την ξηρά και την επίπλευσή του σε ποτάμια – άρα με ικανά πλοία – και κατά μήκος της ακτής, όταν ήταν δυνατόν. «Η μεταφορά μιας πέτρας αυτού του μεγέθους σε τόσο μεγάλη απόσταση θα απαιτούσε σχεδιασμό, συντονισμό και βαθειά κατανόηση του τοπίου – για να μην αναφέρουμε τεράστια αποφασιστικότητα», κατέληξε ο κ. Κλαρκ.

• Το ερώτημα όμως εξακολουθεί και παραμένει:
  • Ποιοι είχαν εκείνην την εποχή τόσο εξελιγμένη ναυσιπλοΐα και μηχανική για να επιτύχουν ένα τέτοιο θαύμα;

ΠΗΓΗ: A. J. I. Clarke, κ.ά. “From Highlands to Henge: Refining the Provenance and Transport Pathways of Stonehenge’s Altar Stone”, https://doi.org/10.1002/jqs.70080, Journal of Quaternary Science, Πανεπιστήμιο Curtin, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 4.6.2026.

Altar Stone, 6000 kg sandstone megalith Stonehenge southern England, Orcadian Basin northeast Scotland, Neolithic human transport zircon age structure Dogger Bank Glacial anthropogenic Salisbury Plain αρχαιες μεταφορες αρχαια μεταφορα πετρα βωμος Στοουνχεντζ, βαρους βορειοανατολικη Σκοτια Στοουνχετζ εργο τεχνης αρχιτεκτονικη 5.100 4.000 χρονια πριν χρονων 3100 – 2000 πΧ κομητεια Γουιλτσαιρ Wiltshire Σωλσμπερυ Salisbury 51^ος παραλληλος αγγλια κιλα Λεκανη Ορκαδιων Σκωτια, πεδιαδα Σολσμπερι, σχεδιο Ορκαδες παγετωνες φασματα ηλικιας απολιθωμα ζιρκονιο Caithness, ψαμμιτης ηλικια ζιρκονιον ζιρκον παγετωνας ορυκτος κοκκος μοντελο παγος μετακινηση μοντελοποιηση βραχος διαδρομη τελευταια Εποχη Παγετωνων Ντογκερ Μπανκ Βορεια Θαλασσα νοτια νεολιθικος ανθρωπος νεολιθικη εποχη μεγαλιθος ξηρα επιπλευση ποταμι ακτη σχεδιασμος συντονισμος κατανοηση τοπιο τεραστια αποφασιστικοτητα πλοια  πλοιο ναυσιπλοια ναυτικο ναυτικοι 4η – 3η χιλιετια