Του Γιώργου Λεκάκη
Οι οδοντίατροι την εποχή των Νεάντερταλ ίσως χρησιμοποιούσαν εξελιγμένα εργαλεία για την θεραπεία του πονόδοντου, πριν από 60.000 χρόνια!
Ένας μοναχικός κάτω γομφίος Νεάντερταλ ξεχώρισε πρόσφατα ανάμεσα σε δεκάδες δόντια πρωτανθρωπων, απολιθώματα και άλλα αντικείμενα, που ανακάλυψαν αρχαιολόγοι από το σπήλαιο Chagyrskaya στα βουνά Αλτάι της Σιβηρίας. Διότι η κορυφή του δοντιού διέθετε μια ασυνήθιστη βαθειά τρύπα, που εκτεινόταν στην κοιλότητα του πολφού. Η μεγάλη κοιλότητα είναι ανθρωπογενής και δημιουργήθηκε κατά την διάρκεια της ζωής του ατόμου «Chagyrskaya 64».
Αφού οι ερευνητές διεξήγαγαν μια λεπτομερή ανάλυση του προϊστορικού δοντιού και πειράματα σε σύγχρονα δόντια (πειραματική επαλήθευση), κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η τρύπα πιθανότατα δημιουργήθηκε όταν κάποιος χρησιμοποίησε μια μικρή πέτρινη αιχμή για να τρυπήσει ένα μολυσμένο δόντι και να ανακουφίσει τον πόνο, που προκαλείται από μια κοιλότητα.
Είναι η αρχαιότερη τεκμηριωμένη περίπτωση θεραπείας τερηδόνας, που περιλαμβάνει διάτρηση / περιστροφή με λιθινο διατρητή, περίπου 59.000 χρόνια πριν. Αυτή η θεραπεία απαιτεί και πολύπλοκες κινήσεις των δακτύλων.
Το εύρημα αντιπροσωπεύει την αρχαιότερη απόδειξη για αυτό το είδος οδοντιατρικής θεραπείας[1], αρχαιότερο κατά 40,000 χρόνια απ΄ ό,τι πιστευόταν έως τώρα – και το πρώτο παράδειγμα τέτοιας ιατρικής συμπεριφοράς και φροντίδας, που έχει καταγραφεί εκτός του Homo sapiens.
Άρα, οι Νεάντερταλ:
- διέθεταν την γνωστική ικανότητα να διαισθάνονται την πηγή του πόνου,
- μπορούσαν να κατανοούν την δυνατότητα εξάλειψής του και
- μπορούσαν να επιλέγουν σκόπιμα την πιο αποτελεσματική οδοντιατρική παρέμβαση.
Αυτά τα πρότυπα φέρνουν την συμπεριφορά των Νεάντερταλ πιο κοντά στους σύγχρονους ανθρώπους Homo sapiens και τους διαφοροποιούν από τις ενστικτώδεις ενέργειες άλλων πρωτευόντων θηλαστικών.
«Αυτό που με εξέπληξε ήταν το πόσο διαισθητικά το άτομο που είχε αυτό το δόντι κατάλαβε ακριβώς από πού προερχόταν ο πόνος και συνειδητοποίησε ότι η πηγή του μπορούσε να αφαιρεθεί», εδήλωσε η κ. Al. Zubova (από το Μουσείο Ανθρωπολογίας και Εθνογραφίας του Μεγάλου Πέτρου της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών στην Αγία Πετρούπολη). «Δεν έχουμε ξανασυναντήσει κάτι παρόμοιο, ούτε μεταξύ των Νεάντερταλ, ούτε μεταξύ των σύγχρονων ανθρώπων πολύ μεταγενέστερων περιόδων».
ΠΗΓΗ: Al. V. Zubova «Earliest evidence for invasive mitigation of dental caries by Neanderthals», https://doi.org/10.1371/journal.pone.0347662, PLOS One, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 13.5.2026.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ
[1] Στο νεολιθικό νεκροταφείο που βρέθηκε στο νυν Mehrgarh του Πακιστάν, αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ανθρώπινα δόντια με τρύπες, οι οποίες είχαν διαανοιχτεί σκόπιμα, με εργαλεία από πυρόλιθο, για θεραπεία τερηδόνας ή πονοδοντου, πριν από 9.000 χρόνια…
παλαιολιθικοι ανθρωποι αρχαια εξελιγμενη οδοντιατρικη πριν 60.000 χρονια χρονων Λεκακης νεολιθικο νεκροταφειο μεργκαρχ μεργκαρ Mehrgarh Πακισταν, αρχαιολογις ανθρωπινα δοντια τρυπα σκοπιμα, εργαλειο πυρολιθος, θεραπεια τερηδονα πονοδοντος 9.000 ανθρωπος οδοντιατρος αρχαιοι οδοντιατροι Νεαντερταλ χρηση εξελιγμενα εργαλεια κατω γομφιος πρωτανθρωπος απολιθωμα αντικειμενα, σπηλαιο Chagyrskaya βουνα ορη Αλται Σιβηρια δοντιου ασυνηθιστη βαθια τρυπα, κοιλοτητα πολφος ανθρωπογενης δημιουργια ζωη ατομο προιστορικο πειραμα δοντια πειραματικη επαληθευση μικρη πετρινη αιχμη τρυπημα μολυσμενο μολυνση ανακουφιση πονος, αρχαιοτερη τεκμηριωμενη διατρηση / περιστροφη λιθινος διατρητης 59.000 πολυπλοκες κινησεις δακτυλο ευρημα αρχαιοτερος αποδειξη ειδος πρωτο ιατρικη συμπεριφορα φροντιδα Homo sapiens γνωστικη ικανοτητα διαισθηση αισθηση πηγη πονου, κατανοηση δυνατοτητα εξαλειψη επιλοη σκοπιμως αποτελεσματικη οδοντιατρικη παρεμβαση προτυπο συγχρονος ανθρωπος χομο σαπιενς διαφοροποιηση ενστικτωδης ενεργεια πρωτευον θηλαστικο ενστικτο διαισθητικα συνειδητοποιηση αφαιρεση Μουσειο Ανθρωπολογιας και Εθνογραφιας Μεγαλου Πετρου Ρωσικη Ακαδημια Επιστημων αγια Πετρουπολη περιοδος
