Ο αρχαίος υπόγειος κτιστός τάφος της ΔΑΦΝΗΣ ΕΒΡΟΥ καταρρέει! – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Το μικρό χωριό Δάφνη[1] του νομού Έβρου είναι στο 18^ο χλμ. στον δρόμο Διδυμοτείχου-Κυπρίνου.

• ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΝΟΜΟΥ ΕΒΡΟΥ, ΕΔΩ.

Γνωστό γιατί εδώ στον 41^ο παράλληλο [41.443516662405045, 26.314635633297403] ευρέθη αρχαίος «θρακικού»  τύπου τύμβος-τάφος του 4^ου π.Χ. αιώνα. Καθώς εισέρχεστε στο χωριό (από Διδυμότειχο), μετά το Ελαφοχώρι και εντός του χωριού θα ιδείτε έξοδο δεξιά για Χιονάδες και Βρύση. Στα 100 μ. αυτού του δρόμου, δεξιά σας η είσοδος περιφραγμένου χώρου. Ανεβαίνετε το μονοπάτι και σε 3΄ βρίσκεστε ενώπιον της εισόδου του αρχαίου υπόγειου και κτιστού τάφου. Θέα από τον λόφο έως πέρα, τον Ερυθροπόταμο, ο οποίος απέχει 480 μ. Ν. του χωριού.

Κατά την τοπική ΕΦΑ: «Ο «θρακικός» υπόγειος κτιστός τάφος βρίσκεται σε χαμηλό ύψωμα, στο βόρειο άκρο του μικρού χωριού Δάφνη, κοντά στο Ελαφοχώρι. Δεν ανήκει σε κάποιο αρχαίο οικισμό, αλλά εντάσσεται στο πλέγμα των τάφων του βορείου τμήματος του Νομού Έβρου, οι οποίοι καλύπτονται με μνημειακούς τύμβους και σχετίζονται με αγροκτήματα. Η χρονολόγησή του είναι δύσκολη. Ο Γ. Μπακαλάκης τον τοποθέτησε στο τέλος του 4ου αι. π.Χ. με βάση την επέκταση του κύκλου της καμάρας του κυρίως θαλάμου, και αυτή η χρονολόγηση, στο τέλος του 4ου – αρχές 3ου αι. π.Χ. είναι σήμερα γενικά αποδεκτή.

Το μνημείο ανήκει στο μακεδονικό τύπο τάφου, αλλά παρουσιάζει ορισμένα ιδιαίτερα μορφολογικά χαρακτηριστικά, όπως όλοι οι σύγχρονοί του κτιστοί τάφοι της Θράκης. Καλύπτεται από τύμβο κατασκευασμένο με αμμοχάλικο και χώμα και εσωτερικά είναι κτισμένος από λαξευμένους γωνιόλιθους, σύμφωνα με το ψευδοϊσόδομο σύστημα τοιχοποιίας, από μαλακό πωρόλιθο της περιοχής Μεταξάδων Έβρου.

Αποτελείται από δρόμο, προθάλαμο και θάλαμο. Ο δρόμος έχει διαστασεις 2,70 x 1,24 μ. Ο προθάλαμος και ο θάλαμος είναι τετράπλευροι, διαστάσεων 1,20 x 1,40 x 10,2 μ. και 2,55 x 2,40 x 1,02 μ. αντίστοιχα. Ο δρόμος και ο προθάλαμος καλύπτονται με οροφή σχήματος κόλουρης πυραμίδας, κτισμένης με το εκφορικό σύστημα, ενώ ο θάλαμος στεγάζεται με ημικυλινδρική καμάρα. Στον προθάλαμο και στο θάλαμο τα δάπεδα είναι στρωμένα με πλάκες, και οι είσοδοι σχηματίζονται με μονολιθικές παραστάδες, υπέρθυρο και κατώφλι. Στο βάθος του θαλάμου υπάρχει κιβωτιόσχημη κλίνη κατασκευασμένη από δύο οριζόντιες πλάκες που στηρίζονται σε τρεις γωνιόλιθους. Κάτω από το δάπεδο, μπροστά από την κλίνη, υπάρχει κιβωτιόσχημος τάφος, που σκεπαζόταν με τις πλάκες του δαπέδου.

Ο τάφος είχε συληθεί προπολεμικά και έγινε γνωστός, όταν ανοίχθηκε τμήμα της εισόδου του δρόμου του, που επέτρεψε την είσοδο στο εσωτερικό του. Η πρώτη επίσκεψη αρχαιολόγου, του Γ. Μπακαλάκη, έγινε το διάστημα 1959 – 1960, ενώ αργότερα, το 1976, πραγματοποιήθηκαν εργασίες στερέωσης, στεγανοποίησης και περίφραξης του χώρου από τον αρχαιολόγο Δ. Τριαντάφυλλο (παραπάνω φωτ.).

ΠΗΓΗ: ΥΠΠΟΑ, ΕΦΑ ΕΒΡΟΥ, Κ. Καλλιντζή, 2012.

Ο υπόγειος κτιστός τάφος βρίσκεται στον οικισμό Δάφνη, πλησίον του Ελαφοχωρίου Διδυμοτείχου, στον Βόρειο Έβρο.

Βρέθηκε από τυχαία ανασκαφή σε τούμπα στα τέλη της δεκαετίας του 1940 και χρονολογείται στον 4ο αι. π.Χ.

Από την κατασκευή του, κατατάσσεται σε οικογενεικό τάφο, ανάλογο των Μακεδονικών.

Είναι κτισμένος με λαξευμένους γωνιόλιθους, μάλλον από το λατομείο πωρόλιθου των Μεταξάδων.

Ο θάλαμος είναι στεγασμένος με σαμαρωτή στέγη 2,55 x 2,40 μ., με ημικυκλική καμάρα.

Οι είσοδοι έχουν μονολιθικές και στο βάθος του νεκρικού θαλάμου υπάρχει κιβωτιόσχημη κλίνη και στο δάπεδο κιβωτιόσχημος τάφος.

Στον περίβολο του τύμβου βρέθηκαν όστρακα από οξυπύθμενους αμφορείς, μυκτήρες από λυχνάρια ελληνιστικών χρόνων και λίγα χειροποίητα όστρακα, που με χαρακτηρίζονται ως προϊστορικά. Κατά μία άποψη, τα όστρακα μεταφέρθηκαν μαζί με τα χώματα που κάλυψαν τον τάφο, ενώ η παρουσία των αμφορέων και των λύχνων αποδόθηκε στις τελετές, που λάμβαναν χώρα επάνω στον τύμβο μετά την ταφή.

• Σήμερα παραμένει, απροστάτευτος, ανεκμετάλλευτος και παρατημένος στην φθορά του χρόνου, της φύσης και των ανθρώπων!
• Ευελπιστούμε, παρακαλούμε και προκαλούμε να τεθεί άμεσα σε πρόγραμμα αποκατάστασης και ανάδειξης του.
• Επί πλέον, συνιστούμε τους επίδοξους επισκέπτες να αποφεύγουν την προσέγγιση του τύμβου, λόγω της επικινδυνότητας του μνημείου.

Κλείνουμε με τη φράση του Γάλλου αρχαιολόγου Alb. Dumont, πως: «Οι τύμβοι (τούμπες) της Θράκης, περικλείουν την Ιστορία της».

ΠΗΓΗ: ΚΑΣΤΡΟΠΟΛΙΤΕΣ Γνώση-Δράση, Γ. Λεκάκης «Συγχρονης Ελλαδος περιηγησις», ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 13.5.2026.

Για την Δάφνη Έβρου, ούτε η AI, ούτε το υπουργείο Πολιτισμού γνωρίζουν κάτι…

ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:

[1] Με το όνομα αυτό (Δάφνες) υπάρχει και άλλο χωριό στον νομό Έβρου, ένας οικισμός της Σαμοθράκης. – ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: Γ. Λεκάκης «Σαμοθράκη, ιερά νήσος».

αρχαιος υπογειος κτιστος ταφος ΔΑΦΝΗΣ ΕΒΡΟΥ Λεκακης αρχαιοι υπογειοι κτιστοι ταφοι θρακης ΔΑΦΝΗ ΕΒΡΟΣ αρχαια θρακη αρχαιοι υπογειοι κτιστοι ταφοι μικρο χωριο Δαφνη Διδυμοτειχο Κυπρινος 41^ος παραλληλος τυμβος 4^ος πΧ αιωνας Χιοναδες Βρυση μονοπατι μονοπατια ποταμος Ερυθροποταμος, οικισμος Ελαφοχωριον Ελαφοχωριο Ελαφοχωρι Διδυμοτειχου, βορειος εβρος εβρου τυχαια ανασκαφη τουμπα 1940 3ος κατασκευη οικογενεικος Μακεδονικος λαξευμενος γωνιολιθος, λατομειο πωρολιθος Μεταξαδων μεταξαδες θαλαμος σαμαρωτη στεγη ημικυκλικη καμαρα μονολιθικη νεκρικος κιβωτιοσχημη κλινη δαπεδο κιβωτιοσχημος περιβολος οστρακο οξυπυθμενος αμφορεας, μυκτηρας λυχναρι ελληνιστικα χρονια χειροποιητα οστρακα, προιστορια αμφορευς λυχνος τελετη ταφη φθορα επικινδυνο μνημειο γαλλος αρχαιολογος ντουμοντ Dumont, τυμβοι τουμπες ιστορια 1976, αρχαιολογος Μπακαλακης στερεωση τουριστικο αξιοθεατο τουριστικα αξιοθεατα θρακικος οικισμος νομος εβρου, μνημειακος αγροκτημα κυκλος μακεδονικος τυπος ταφου, ιδιαιτερα μορφολογικα χαρακτηριστικα κτιστοι αμμοχαλικο χωμα κτισμενος ψευδοισοδομο συστημα τοιχοποιια μαλακος δρομος, προθαλαμος διαστασεις τετραπλευρος οροφη σχημα κολουρη πυραμιδα εκφορικο συστημα, ημικυλινδρικη πλακα μονολιθικες παρασταδες, υπερθυρο κατωφλι πλακες συληση αρχαιοκαπηλια προπολεμικα 1959 1960, Τριανταφυλλος δαφνες Σαμοθρακης Σαμοθρακη, ιερα νησος ιερο νησι υπουργειο Πολιτισμου