ΠΕΡΙ ΣΥΜΒΟΛΩΝ
σύμβολον (το) < ρ. συμβάλλω = σημεῖον ἐξ οὗ τις γνωρίζει ἢ συμπεραίνει τι (τὸ σημεῖον τοῦ πυρσοῦ τοῦ κατὰ συνθήκην καιομένου). 2) τεκμήριον, σημεῖον, γνώρισμα (νίκης, κ.ά.). 3) ἐνέχυρον ἐφ’ ᾧ γίνεται δάνειον, ἀρραβών, ἐγγύησις, χρυσίον φιλίας. 4) ἐπὶ ἰατρ. σημασίας, σύμπτωμα. 5) γραμματεῖόν – γραμμάτιο με το οποίο οι δικασταὶ ἐλάμβανον τὸν δικαστικὸν μισθόν. 6) ἄδεια πρὸς κατοικίαν διδομένη εἰς τοὺς ξένους. 7) ἀπόδειξις (την οποία παρέδιδεν ἕκαστος τῶν εἰς κοινὸν συμπόσιον συνεισφερόντων, καὶ ἥτις ἐπεστρέφετο εἰς αὐτὸν πρὸς πληρωμὴν μετὰ τὴν εὐωχίαν), σφραγῖδα / σφραγὶς. 8) ἐν Ρώμῃ, δελτίον, ὁ κάτοχος τοῦ ὁποίου ἐδικαιοῦτο νὰ λάβῃ ποσόν τι σίτου ἢ χρημάτων δωρεάν, μικρὸν νόμισμα, βραχὺ νομισμάτιον, ἡμίτομόν νομίσματος. 9) πολεμικό σινιάλο. 10) ἀλληγορικὰ παραγγέλματα. 11) παρὰ τοῖς Ἐκκλ. τὸ σύνθημα ἢ τὸ χαρακτηριστικὸν σημεῖον τῆς Χριστιανικῆς Ἐκκλησίας, τὸ σύμβολον τῆς πίστεως, Λατ. σύμβολα σημείων τῶν τελετῶν. 12) ἐν Συλλ. Ἐπιγρ. στην δικανικῇ γλώσσῃ σύμβολα ἐκαλοῦντο αἱ συνθῆκαι αἱ μεταξὺ δύο πόλεων πρὸς ἀμοιβαίαν προστασίαν τοῦ ἐμπορίου, δυνάμει τῶν ὁποίων πᾶσαι αἱ ἐμπορικαὶ ἀμφισβητήσεις καὶ δυσκολίαι ἐδικάζοντο. – ΠΗΓΗ: LSJ.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΣΥΜΒΟΛΩΝ, ΕΔΩ.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΩΝ, ΕΔΩ.
Η ζήτηση νέων Συμβόλων
Του Έρμαν Έσσε(*)
Ό,τι είναι τα ήθη για την εξωτερική διαμόρφωση της ζωής, την ευχάριστη κι άνετη καθοδήγηση δια μέσου της παράδοσης και της συμβατικότητας, αυτό είναι για τις βαθύτερες ανθρώπινες ανάγκες η θρησκεία και η φιλοσοφία.
Ο άνθρωπος δεν αισθάνεται μόνον την ανάγκη να κυβερνηθεί και να οδηγηθεί ως προς τα ήθη κι έθιμα, την ενδυμασία και την διασκέδαση, τα αθλήματα και την συζήτηση από ένα έγκυρο κι υποδειγματικό ιδανικό – κι ας είναι τούτο κάποιο εφήμερο ιδανικό της μόδας. Στα βαθύτερα στρώματα της φύσης του έχει και την ανάγκη να βλέπει τις πράξεις και τα έργα του, την ύπαρξή του, την ζωή και το αναπότρεπτο του θανάτου του να υπόκεινται σε ένα νόημα. Αυτή η θρησκευτική ή μεταφυσική ανάγκη, που είναι τόσο παλαιά και τόσο σημαντική όσο η ανάγκη για τροφή, γι’ αγάπη, για στέγη, ικανοποιείται σε ήσυχες, πολιτισμικά ασφαλείς εποχές από τις εκκλησίες και τα συστήματα των διανοητών ηγετών.
Σε εποχές σαν την σημερινή, γίνεται φανερή μια γενική ανυπομονησία κι απογοήτευση, τόσο απέναντι στις παραδοσιακές θρησκευτικές ομολογίες, όσο και στις φιλοσοφίες των λογίων. Η ζήτηση νέων διατυπώσεων, νέας απόδοσης νοήματος, νέων συμβόλων, νέων θεμελιώσεων είναι απέραντα μεγάλη. Σε αυτόν τον κόσμο και στο πείραμά του, της Ντάρμστατ, του δίνει ως σύντροφο έναν τόσο σοβαρό και σημαντικό συνεργάτη σαν τον Ρ. Βίλχελμ[1], και αφήνει να ξεπροβάλλει δίπλα ένας ολόκληρος στρατός εξορκιστών, πλάνων, αφελών και γελωτοποιών. Δεν τολμώ να σύρω τα όρια ανάμεσα στο ακόμα συζητήσιμο και στο τελείως παράδοξο. Όμως πλάι στους εν πάση περιπτώσει αμφισβητήσιμους ιδρυτές σύγχρονων μυστικών θρησκευτικών ταγμάτων, στοων κι αδελφοτήτων, της ατρόμητης ρηχότητας αμερικανικών θρησκειών του συρμού, της ανιδεότητας ακλόνητων πνευματιστών, στέκονται μεγάλα και μέγιστα φαινόμενα, στέκονται θαυμάσιες επιδόσεις, όπως:
- η μετάφραση των ιερών βουδιστικών κειμένων από τον Νόιμαν[2] και η διάδοσή τους,
- η μετάφραση των μεγάλων Κινέζων από τον Ρ. Βίλχελμ[1] στέκεται το μεγάλο κι εξαίσιο συμβάν της αιφνίδιας επανόδου του Λάο Τσε που, επί αιώνες άγνωστος στην Ευρώπη, κυκλοφόρησε μέσα σε τρεις δεκαετίες σε αναρίθμητες μεταφράσεις σχεδόν σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες και κυρίευσε την ευρωπαϊκή σκέψη.
ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 4.5.2010.
(*) Ο Hermann Karl Hesse (ψευδώνυμο Έμιλ Σινκλέρ – 1877 – 1962) ήταν Γερμανοελβετός συγγραφέας, ποιητής και ζωγράφος. Έγινε διάσημος με πεζά έργα όπως ο “Σιντάρτα” (= το όνομα του Βούδα”), κ.ά. Το 1946 του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας και το 1954. Εδιάβαζε κυρίως ελληνική μυθολογία. ;Egrace υπέρ των εβραίων, αλλά και άλλων συγγραφέων, που διώκονταν από τους Εθνικοσοσιαλιστές ναζι.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Ο Γερμανος προτεστάντης θεολόγος, ιεραπόστολος και σινολόγος Richard Wilhelm (Στουτγάρδη 1873 – 1930) αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους μεταφραστές / μεταφορείς της ανατολικής σκέψης στην Δύση. Ο Ρ. Βίλχελμ έκανε τον ταοϊσμό γνωστό στην Δύση. Μετέφρασε το κλασσικό έργο του Λάο Τσε “Τάο Τε Τζινγκ” (ή “Τάο Τε Κινγκ” / Daodejing / Tao te king), από τα κινεζικά στα γερμανικά το 1910 – “Tao Te King: Das Buch vom Sinn und Leben” (“Το Βιβλίο του Νοήματος και της Ζωής”).
[2] Ο Αυστριακός σινολόγος και ινδολόγος Karl Eugen Neumann, 1865 – 1915) ήταν πρωτοπόρος του βουδισμού στην Δύση και έκανε γνωστό τον βουδισμο στην Δύση. Υπήρξε ο πρώτος μεταφραστής εκτενών τμημάτων του βουδιστικού Κανόνα Πάλι (Pali Canon / Τριπίτακα) σε ευρωπαϊκή γλώσσα (στα γερμανικά). Το 1892 εξέδωσε το έργο “Buddhistische Anthologie”, κάνοντας για πρώτη φορά προσβάσιμα τα κείμενα αυτά στο ευρωπαϊκό κοινό. Θεωρείται ο «πρώτος Αυστριακός που ασπάστηκε τις διδασκαλίες του Βούδα» και «ο πρώτος Γερμανός Βουδιστής με την πραγματική έννοια της λέξεως». – ΠΗΓΗ: H. Hecker “Buddhists in Old Austria”, στο Bodhi Baum 18/2, 1993.
συμβολον συμβαλλω σημειον γνωρισμα συμπερασμα σημειο πυρσος τεκμηριο, νικη ενεχυρο δανειο αρραβων, αρραβωνας εγγυησις, χρυσιον φιλιας ιατρικη συμπτωμα γραμματειον – γραμματιο δικαστης δικαστικος μισθος αδεια κατοικια ξενος αποδειξις συμποσιον συνεισφορα πληρωμη ευωχιαν σφραγιδα / σφραγις Ρωμῃ, δελτιον, κατοχος ποσον σιτος χρημα δωρεαν, μικρο νομισμα, βραχυ νομισματιον, ημιτομον νομισματος πολεμικο σινιαλο αλληγορικα παραγγελματα εκκλησια συνθημα χαρακτηριστικον Χριστιανικη εκκλησιας, πιστεως, λατινικα συμβολα σημειων τελετη επιγραφη δικανικη γλωσσα συνθηκη πολεων αμοιβαια προστασια εμποριο εμπορικη αμφισβητηση δυσκολια δικη εγγυηση χρυσιο φιλια γραμματειο δικαστες ξενοι ξενια αποδειξη συμποσιο ευωχια δελτιο, ποσο σιταρι χρηματα δωρεα, νομισματιο, ημιτομο νομισματα πολεμος αλληγορικο παραγγελμα χαρακτηριστικο Χριστιανισμος πιστης, πολεις δικαστηριο πολη
