Οι αρχαίες βραχογραφίες του Lipci αποτελούν ένα σύνολο, του 10ου αι. π.Χ., δίπλα στον μικρό οικισμό Lipci, περίπου 2 χλμ. δυτικά της αρχαίας ελληνικής πόλεως Ριζώνος[1] στον κόλπο του Καττάρου[2] στην έκταση που κατέχει νυν το Μαυροβούνιο, στην Αδριατική Θάλασσα, στον 42ο παράλληλο [42.49807718183069, 18.654605575028878] με ωραιοτάτη θέα στα νησάκια Παναγιάς των Βράχων[3] και Αγίου Γεωργίου.
Η ανακάλυψη της τοποθεσίας το 1961 αποδίδεται στον μελετητή P. Mijović.
Η τοποθεσία βρίσκεται περίπου 500 μ. μακριά από την ακτή, στα βόρεια περίχωρα του Lipci, όπου ένας βραχώδης σχηματισμός υψώνεται απότομα περίπου 7 μ. επάνω από την πεδιάδα. Στην κορυφή αυτού του σχηματισμού, ευρίσκονται οι αρχαίες βραχογραφίες του Lipci. Απαιτείται πεζοπορία σε μονοπάτι, και θέλει προσοχή.
Οι βραχογραφίες αποτελούνται από δύο ανεξάρτητες σκηνές:
- η μία είναι ζωγραφισμένη απ’ ευθείας στον υπερκείμενο βράχο, και
- η άλλη σε μια προεξοχή βράχου από κάτω.
Η επάνω σκηνή απεικονίζει ρεαλιστικά ένα κοπάδι ελαφιών (αρσενικών και θηλυκών) στο φυσικό τους περιβάλλον, να βαδίζουν – με μια βιολογικά καθορισμένη σειρά – προς τα καταφύγιά τους. Τα αρσενικά ελάφια με τα κέρατά τους, στην κάτω σκηνή, είναι σαφώς αναγνωρίσιμα παρά τον σχηματικό τρόπο απόδοσής τους. Εμφανίζονται ήρεμα, ενώ ανθρώπινες μορφές φαίνεται να τα συνοδεύουν καθώς εκείνα βόσκουν. Η σκηνή αυτή περιλαμβάνει επίσης 4 γεωμετρικά ηλιακά σύμβολα (ηλιογαμμα, γαμμαδιο, τετραγαμμα – γνωστό ως σβάστικα), κάτω από τα οποία υπάρχει ένα περίπλοκο γεωμετρικό μοτίβο από γραμμές που διασταυρώνονται κάθετα και οριζόντια. Όσον αφορά τα σύμβολα, οι μελετητές λένε ότι δεν πρόκειται για σβάστικες, αλλά για μια απεικόνιση του γενικού σχήματος του ελικοειδούς κόλπου του Καττάρου. Λειτουργούν, δηλαδή, ως ένας είδος ναυτικού χάρτη (παρακάτω εικόνα), με το στενό πέρασμα του πορθμού Verige [42.47807656687342, 18.68841213732848], να αποτελεί το κεντρικό σημείο. Οι γραμμές και οι καμπύλες που διασταυρώνονται ερμηνεύονται από τους μελετητές ως το περίγραμμα ενός πλοίου με ιστία!
Κάθε απεικονιζόμενο ζώο έχει μήκος 35 – 45 εκατ. περίπου και είναι σχεδιασμένο σχηματικά, με ευθείες και γωνιώδεις γραμμές, επάνω στην επιφάνεια του βράχου. Για την δημιουργία τους χρησιμοποιήθηκε τοπικός ασβεστόλιθος, χρωματισμένος με κόκκινο χρώμα από σιδηρομετάλλευμα.
Με βάση τα υφολογικά χαρακτηριστικά και τις συγκρίσεις με άλλα παρόμοια σχέδια, ορισμένοι μελετητές εκτιμούν ότι χρονολογούνται στην Εποχή του Χαλκού (η οποία ξεκίνησε γύρω στο 1800 π.Χ. στην περιοχή των Βαλκανίων). Ωστόσο, οι συγκρίσεις με τις βραχογραφίες στο Βαλκαμόνικα (Valcamonica) των ιταλικών Άλπεων επιτρέπουν σε άλλους μελετητές να υποστηρίξουν ότι η πιο πιθανή χρονολόγηση για τις βραχογραφίες του Λίπτσι (Lipci) είναι ο 10ος αιώνας π.Χ.
- Παρ’ όλην αυτήν την σπουδαιότητα, ο αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται σε κατάσταση εγκατάλειψης και χρήζει σοβαρών εργασιών συντήρησης…
ΠΗΓΗ: Γ. Λεκακης «Συγχρονης Ελλαδος περιηγησις».
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
- Dyczek P. “Rock Art from Lipci, Montenegro”, Dacia, Revue d’archéologie et d’histoire ancienne, Nouvelle Série, 52: 189–197, 2008.
- Discover Montenegro.
- Βίντεο ΕΔΩ.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Αναφέρεται από το 168 π.Χ. ως Ἀσκρήβιον > Acruvium / Ascrivium / Ascruvium Δαλματίας – είτα Ριζων> Risinium, νυν Risan.
[2] Κατά + ρους > Μπούκα Καταρου / Bocche di Cattaro / Boca Kotorska / Бока которска – νυν Κότορ.
[3] Η Παναγία των Βράχων / Gospa od Škrpjela (παραπάνω φωτ.) ευρίσκεται μπροστά στην πόλη Πέρασμα / Perast. Αποτελεί μέρος της εθνικής και ιστορικοπολιτικής Περιοχής του Κότορ. Ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESO, το 1979. Πρόκειται για μια τεχνητή νησίδα. Η επιφάνειά της είναι περίπου 300 τ.μ. Επί αυτής είναι κτισμένη η ομώνυμη καθολική εκκλησία (του 1632), δίπλα της ένα μουσείο. Ο τρούλλος έγινε τον 18ο αι. Οι ναυτικοί της περιοχής καθώς επέστρεφαν από τα ταξίδια τους, συνήθιζαν να ρίχνουν μια πέτρα στο σημείο. Επίσης τα παλαιά πλοία, που δεν μπορούσαν πια να χρησιμοποιηθούν, οι εντόπιοι τα γέμιζαν πέτρες και τα βύθιζαν γύρω από τον βράχο! Έτσι δημιουργήθηκε το μικρονησι. Γι’ αυτό, το δειλινό της 22ας Ιουλίου γίνεται το έθιμο της fašinada. Οι εντόπιοι πανηγυριστές φορτώνουν στολισμένες βάρκες με με πέτρες και πηγαίνουν στην Παναγία των Βράχων και τις ρίχνουν!
Κινδυνος αρχαιες βραχογραφιες 3.000 χρονια πριν χρονων, αρχαιος ναυτικος χαρτης αρχαιο πλοιο αρχαια ιστια, Ριζωνας Λεκακης βραχογραφια 1000 πχ ιστιο Ριζων χωριο λιψι λιπσι Lipci συνολο, 10ος αιωνας πΧ οικισμος ελληνικη πολη κολπος Κατταρου καταρου Μαυροβουνιο, αδριατικη Θαλασσα, 42ος παραλληλος νησακια νησακι μικρονησι νησιδιο Παναγια Βραχων Αγιου Γεωργιου αγιος γεωργιος 20ος 1961 βραχος κορυφη πεζοπορια μονοπατι, διαδρομη πεζοποριες μονοπατια, διαδρομες ζωγραφικη ρεαλισμος κοπαδι ελαφιων αρσενικο θηλυκο φυσικο περιβαλλον, βιολογικα καθορισμενη σειρα καταφυγιο αρσενικα ελαφια κερατα κερατο σχημα ηρεμα, ανθρωπινη μορφη βοσκη ανθρωπος γεωμετρικα ηλιακα συμβολα ηλιογαμμα, γαμμαδιον σβαστικα περιπλοκο γεωμετρικο ηλιακο συμβολο μοτιβο γραμμη διασταυρωση καθετα οριζοντια απεικονιση ελικοειδης Κοτορ ναυτικο ναυτικοι στενο περασμα πορθμος βεριγγε Verige γραμμες περιγραμμα πλοια ιστιο ζωο μηκος σχεδιο ευθεια γωνιωδης δημιουργια χρηση ασβεστολιθος, χρωματισμενος κοκκινο χρωμα σιδηρομεταλλευμα σχεδια, Εποχη Χαλκου 2η χλιετια 1800 πΧ Βαλκανια Βαλκαμονικα Valcamonica ιταλικες αλπεις ιταλια αρχαιολογικος χωρος εγκαταλειψη συντηρηση RockArt μοντενεγκρο Montenegro 2ος 168 ασκρηβιον ασκρηβιο ασκρουβιουμ ασκρουβιο Acruvium / Ascrivium Δαλματια ριζινιουμ Risinium, ριζαν Risan Μπουκα Καταρου / μποκε Bocche di Cattaro / μποκα Boca Kotorska / Бока которска – Gospa od skrpjela πολη Περασμα / Perast εθνικη ιστορικη πολιτιστικη Περιοχη μνημειο Παγκοσμιας Κληρονομιας ουνεσκο UNESO, 1979 τεχνητη τεχνητο καθολικη εκκλησια 17ος 1632 μουσειο τρουλλος τρουλος 18ο ναυτικος ταξιδι ταξειδι ριψιμο πετρα παλαια παλια καικι πετρες βυθιση ναυαγιο 22α 22 Ιουλιου πανηγυρια εορτη γιορτη Ιουλιος εθιμο φασιναδα fasinada πανηγυρι βαρκα εορτες γιορτες
