Στην Θράκη συνέχιζαν τις αρχαίες ελληνικές τελετές, παρά την απαγόρευσή τους από τον Θεοδόσιο! – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Το Ορτάκιοϊ ευρίσκεται στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα [41.525121457372855, 26.12526901192892] του Χάσκοβο, δίπλα στο νομό Έβρου Θράκης, δεξιά του ποταμού Άρδα, σε απόσταση 4 χλμ., και στο ανατολικότερο τμήμα της οροσειράς της Ροδόπης. Κατοικείται από τα αρχαια χρόνια και μια έπαυλις του 1ου αι. που βρέθηκε σε αυτό, με εντυπωσιακό ψηφιδωτό, το μαρτυρά.[1] Πρόκειται για την «Βίλλα Αρμυρα» – σήμερα πολιτιστικό μνημείο εθνικής σημασίας [41.49867370549594, 26.10630043000843] – που ανακαλύφθηκε το 1964 κατά την κατασκευή ενός φράγματος 1,5 χλμ. ΝΔ. της περιοχής Λούντζα. Ονομάσθηκε από τον μικρο ποταμο Αρμυρα, παραποτάμου του ποταμού Άρδα, στις όχθες του οποίου χτίστηκε. Εκτείνεται σε 2200 τ.μ. με οικιστικό τμήμα 978 τ.μ. και είναι το πιο μεγαλοπρεπές[2] από όλα τα παρόμοια γνωστα κτήρια στην Θρακη της Ρωμαϊκής κατοχής.

Κατά τον Μεσαίωνα, το φρούριο της Λιτιτσα χτίστηκε στην θέση της συνοικίας Λουντζα. Οι Οθωμανοί μετονόμασαν την πόλη σε Ortakköy (= Μεσαίο Χωριό). Στις 14.8.1934 μετονομάστηκε σε Ιβαΐλοβγκραντ.

Μέχρι το 1913, ο πληθυσμός του Ορτάκιοϊ ήταν εξ ολοκλήρου ελληνικός και ελληνόφωνος.

Τα ερείπια ενός μυστηριώδους αρχαίου φρουρίου είναι αντικείμενο έρευνας εδώ και χρόνια. Η ερευνητική ομάδα, υπό την καθοδήγηση του Ιβ. Κάνεφ, επί κεφαλής επιμελητή στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, βρήκε αρχαιολογικά στοιχεία που αποδεικνύουν μακρά χρήση και κατοίκηση της οχύρωσης: από τον 4^ο έως και τον 12ο αιώνα μ.Χ.! Ευρέθησαν βραχιόλια με κεφαλές φιδιών, ρωμαϊκών χρόνων αναθηματικές επιγραφές, μεσαιωνικά χάλκινα βραχιόλια, καθώς και ένα σύνολο 8 νομισμάτων του 6^ου αιώνα και μια καλοδιατηρημένη αιχμή δόρατος, ιδίας εποχής…

Αλλά το πιο ιδιαίτερο είναι ένας θρακικός ναός, διακοσμημένος με ανάγλυφο που απεικονίζει τρεις νύμφες και την Μητέρα Θεά Ρέα Κυβέλη. Εντοπίστηκε στην τοποθεσία Μπαλάκ Ντερέ, στο κοντινό χωριό Χούχλα[3], στον 41o παράλληλο [41.5667161197087, 26.09866861734983] πολύ κοντά (1,8 χλμ.) στον ποταμό Άρδα. Ο ναός εκτίσθη τον 3^ο αιώνα μ.Χ. Ο κ. Ιβ. Κάνεφ εδήλωσε ότι φαίνεται πως οι άνθρωποι συνέχισαν να τελούν αρχαίες τελετουργίες στον ναό, μέχρι τα μέσα του 5ου αιώνα μ.Χ. Παρ’ όλο που αυτές είχαν τεθεί εκτός νόμου από τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Α’ το 392 μ.Χ.

Το κτίσμα έχει μήκος 15 μ. περίπου και αποτελείται από τρία δωμάτια, που συνδέονται μεταξύ τους με ανοίγματα (πόρτες). Στο μεγαλύτερο δωμάτιο υπήρχε βωμός. Το μεσαίο ίσως χρησιμοπείτο για θυσίες, ενώ το τρίτο ίσως χρησίμευε ως χώρος αποθήκευσης για τα αφιερώματα των πιστών. Ένας αγωγός νερού, που περιβάλλει ολόκληρο το κτήριο, υποδηλώνει επίσης ότι ο χώρος λειτουργούσε ως νυμφαίο, δηλαδή ως ιερό αφιερωμένο στις νύμφες. Ένα στρώμα καμένων υλικών αφηγείται πως ο ναός κατεστράφη τελικά από πυρκαγιά.

• Άλλωστε “οι Θράκες είναι το πολυπληθέστερο έθνος στον κόσμο, μετά τους Ινδούς. Αν είχαν έναν ηγεμόνα ή αν ήταν ενωμένοι, κατά την γνώμη μου θα ήταν ανίκητοι και το ισχυρότερο έθνος στην γη. Εφ’ όσον, ωστόσο, δεν υπάρχει τρόπος ή μέσον για να επιτευχθεί αυτό, είναι αδύναμοι” – ΠΗΓΗ: Ηρόδοτος, Ιστορίαι, 5.3.

ΠΗΓΗ: “Rome Banned Pagan Worship in 392, but a Thracian Temple May Have Kept It Going for Decades”, La Brújula Verde, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 23.10.2026.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Σήμερα στο Ιστορικό Μουσείο του Ιβαΐλοβγκραντ θα δείτε ελληνικές εικόνες, θρακικής τεχνοτροπίας, όπως λ.χ. της Θεοτόκου, κ.ά. Στα τουριστικα αξιοθεατα του: η τεχνητή λίμνη (μήκους 36 χλμ.! – η μακρύτερη τεχνητή λίμνη στην Βουλγαρία – κατασκευάστηκε το 1964). οι ΙΝ Μεταμόρφωσης του Σωτήρος (1805 με ανακατασκευη 1828), του Προφήτη Ηλία (επισκοπική εκκλησία, 1872) και Η ΙΜ Κωνσταντίνου και Ελένης.

[2] Είχε μεγάλη αυλή, που περιβάλλεται από μια εστεγασμένη στοά με κιονοστοιχία (περιστύλιο) και μια πισίνα (impluvium) στην μέση. Γύρω της χώροι διαβίωσης (τραπεζαρία, σαλόνι, κουζίνα, υπνοδωμάτιο, μπάνιο κλπ.). Θέρμανση από υπόκαυστο (ενδοδαπέδια θέρμανση, με το δάπεδο του κτηρίου ανυψωμενο επάνω σε κολώνες από τούβλα ή κεραμικούς σωλήνες, μεταξύ των οποίων κυκλοφορούσε ζεστός αέρας από ειδικά κατασκευασμένες εστίες!), καλοδιατηρημένα ψηφιδωτά (με εικονιστικά και γεωμετρικά μοτίβα), κιονόκρανα, στηθαία, ερμαϊκές στήλες, παραστάδες, γείσα και μαρμάρινες επενδύσεις, κεραμικά σκεύη, στολίδια, είδη οικιακής χρήσης και πλούσια μαρμάρινη διακόσμηση και χρωματιστό γύψο!

[3] Φημισμένο για το το ξωκκλησι του Προφήτη Ηλία, σε κορυφή λόφου. Φτάνετε με πεζοπορία σε χωματόδρομο 1,5 χλμ. ή και με εκτός δρόμου όχημα. Από εδώ μπορείτε να δείτε έως και την Ελλάδα!

Ortakoy, Magna Mater, Great Mother Cybele, Ivaylovgrad, αρχαιοι Θρακες πολυπληθεστερο εθνος γης γη κοσμου κοσμος Ινδοι ινδια ηγεμονας ενωμενοι, ανικητοι ισχυροτερο εθνος αδυναμοι Ηροδοτος ενωμενη, ενωμενο ανικητο ισχυροτεροι εθνη αδυναμο αρχαια Θρακη αρχαιες τελετες, απαγορευση αρχαιας ελληνικης θρησκειας μεγας αγιος Θεοδοσιος Ορτακιοι ελληνοβουλγαρικα συνορα, Χασκοβο, νομος εβρου Θρακης, ποταμος αρδας εβρος ανατολικη οροσειρα Ροδοπης κατοικηση επαυλις επαυλη 1ος αιωνας μχ εντυπωσιακο ψηφιδωτο βιλα Βιλλα Αρμυρα εθνικο πολιτιστικο μνημειο εθνικη σημασια 20ος 1964 κατασκευη φραγμα σωστικη ανασκαφη Λουντζα ονομα ποταμι Αρμυρας, παραποταμος οχθη εκταση πιο μεγαλοπρεπες κτηριο κτισμα Ρωμαικη εποχη κατοχη Μεσαιωνας φρουριο καστρο Λιτιτσα συνοικια οθωμανοι μετονομασια πολη Ortakkoy Μεσαιο Χωριο Μεσοχωρι 1934 Ιβαιλοβγκραντ 1913, πληθυσμος ελληνικος ελληνοφωνος ελληνοφωνοι χωριο Χουχλα, ερειπια μυστηριωδες αρχαιο φρουριο Εθνικο Ιστορικο Μουσειο βουλγαριας αρχαιολογια χρηση οχυρο οχυρωση 4^ος 12ος βραχιολια κεφαλη κεφαλι φιδι οφις ρωμαικα χρονια αναθηματικη επιγραφη μεσαιωνικο χαλκινο βραχιολι νομισμα 6^ος καλοδιατηρημενη αιχμη δορατος δορυ αρχαιος θρακικος ναος, διακοσμηση αναγλυφο απεικονιση 3 τρεις νυμφες Μητερα Θεα Ρεα Κυβελη Μπαλακ Ντερε Balak Dere νοτιοανατολικη 3^ος ανθρωποι αρχαια τελετουργια 5ος εκτος νομου νομος παρανομη παρανομια αυτοκρατορας βυζαντιο 392 δωματιο πορτα βωμος θυσια αποθηκευση αφιερωμα πιστη αγωγος νερο νυμφαιο, ιερο ιερον νυμφη καμενα υλικα καταστροφη πυρκαγια ιστορια ελληνικη εικονα αγιογραφια θρακικη τεχνοτροπια Θεοτοκος τουρισμος μακρυτερη τεχνητη λιμνη μηκος κατασκευη ΙΝ ιερος ναος Μεταμορφωσης Σωτηρος Μεταμορφωση Σωτηρα 19ος 1805 ανακατασκευη 1828 Προφητη Ηλια επισκοπικη εκκλησια, 1872 ΙΜ ιερα μονη Αγιων Κωνσταντινου και Ελενης Αγιοι Κωνσταντινος αγια Ελενη αυλη, στεγασμενη στοα κιονοστοιχια περιστυλιο πισινα impluvium τραπεζαρια, σαλονι, κουζινα, υπνοδωματιο, μπανιο θερμανση υποκαυστο ενδοδαπεδια θερμανση, δαπεδο κολωνα τουβλο κεραμικος σωληνας, κυκλοφορια ζεστος αερας εστια καλοδιατηρημενα ψηφιδωτα εικονιστικο γεωμετρικο μοτιβο κιονοκρανο στηθαιο ερμαικη στηλη παρασταδα γεισο μαρμαρινη επενδυση κεραμικα σκευη, στολιδι ειδη οικιακη χρηση μαρμαρο μαρμαρινη χρωματιστος γυψος ξωκκλησι Προφητης Ηλιας, κορυφη λοφος πεζη πεζοπορια μονοπατι διδαδρομη πεζοποριες μονοπατια διδαδρομες χωματοδρομος εκτος δρομου οχημα ελλαδα