Το σπήλαιο του Αγίου Βαρθολομαίου, ευρίσκεται στα όρια του Δ. Δ. Ταξιαρχών(*) – απέχει 9 χλμ. από την πόλη της Μυτιλήνης Λέσβου. Διανοίγεται στην νότια παρειά του ομώνυμου λόφου, στην κορυφή του οποίου βρίσκεται το εκκλησάκι του Αγίου Βαρθολομαίου.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ, ΕΔΩ.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΛΕΣΒΟΥ, ΕΔΩ.
Πρόκειται για επικλινή διάκλαση διανοιγμένη σε ασβεστόλιθο, με στενή είσοδο, πολλές κατακρημνίσεις, αίθουσες με χαμηλό ύψος οροφής και περιορισμένο λιθωματικό διάκοσμο.
Οι ανασκαφικές έρευνες που διενεργήθηκαν στο εσωτερικό του σπηλαίου, απέδωσαν στιλβωμένη και γραπτή κεραμική και μικροευρήματα, σε μία ενιαία επίχωση που επιβεβαιώνει την περιστασιακή χρήση του σπηλαίου κατά τη νεότερη νεολιθική περίοδο.
ΠΗΓΗ: ΥΠΠΟΑ, Α. Μουράτη. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 5.1.2013.
(*) Το χωριό Ταξιάρχες[1] ευρίσκεται σε κατάφυτο από ελιές λόφο, και έχει πανοραμική θέα προς τις ακτές της Μικράς Ασίας, και το λιμάνι της Μυτιλήνης στον 39ο παράλληλο [39.0682397251912, 26.57225608333529]. Η παλιά του ονομασία είναι Καγιάνι. Υδρεύθηκε από τις πηγές της περιοχής ήδη από την δεκαετία 1771 – έργο του αρχιναυάρχου του οθωμανικού στόλου Χασάν πασά Τζεζάερλη, του οποίου το όνομα έφεραν μέχρι πρότινος κάποιες από τις πηγές. Αναφέρεται για πρώτη φορά το 1773 (Α΄ κώδιξ της Μητροπόλεως Μυτιλήνης). Το χωριό επήρε το όνομά του από την εκκλησία του Ταξιάρχη με το ιδιαίτερο ξυλόγλυπτο τέμπλο. Άρχισε να κτίζεται το 1903. Τέλειωσε το 1958. Σχέδιο του αρχιτέκτονα Αργ. Αδαλή[2] – σταυροειδής ναός με τρούλλο γοτθικού ρυθμού. Η εικόνα του Ταξιάρχη, με ύψος μεγαλύτερο από 2 μ., κατασκευάσθηκε από μαστίχα και κερί πριν 800 χρόνια περίπου. Ο Αρχάγγελος ήταν ζωγραφισμένος στον τοίχο της ανατολικής πλευράς του ναού. Το μέρος του τοίχου που είχε την τοιχογραφία του Αρχαγγέλου παρέμεινε άθικτο όταν χρειάστηκε να γίνει ο νέος μεγαλύτερος ναός.
Το σπήλαιο του Αγίου Βαρθολομαίου ευρίσκεται 1 χλμ. από τον οικισμό των Ταξιαρχών (τ. Καγιάνι) και σε υψόμετρο 190 μ. Τα αρχαιολογικά ευρήματα είναι από την 6η χιλιετία π.Χ. Το σπήλαιο έχει κηρυχθεί επισήμως αρχαιολογικός χώρος, με υπουργική απόφαση του 2015 ΦΕΚ 67/ΑΑΠ/24.4.2015 / ΥΠΟΠΑΙΘ/ΓΔΑΠΚ/ΔΙΠΚΑ/ΤΠΚΑΧΜΑΕ/Φ57/20734/11490/1234/391/201.
- Δεν πρέπει να επιχειρήσει να εισέλθει κανείς σε αυτό, χωρίς ειδικό εξοπλισμό, και κάποιον ειδικό οδηγό – σπηλαιολόγο.
Τα ευρήματα είναι κεραμική (θραύσματα αγγείων), λίθινα εργαλεία, πήλινα υφαντικά βάρη (άρα υπήρχε αρχαία ύφανση), κλπ.
ΠΗΓΗ; Γ. Λεκάκης «Συγχρονης Ελλάδος περιηγησις».
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
«Αρχαιολογικόν Δελτίον» 50 (1995), Β΄ μέρος, ενότητα «Λέσβος, Ταξιάρχες, Σπήλαιο Αγίου Βαρθολομαίου».
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Υπάρχει και άλλο συνώνυμο χωριό, στον Δήμο Δυτικής Λέσβου, κοντά στον Μανταμάδο.
[2] Το ίδιο και στους ΙΝ Αγίου Θεράποντα, Παναγίας Ακλειδιού και Γέννησης της Θεοτόκου Παναγιούδας.
σπηλαιο Αγιου Βαρθολομαιου Ταξιαρχων Μυτιληνης αρχαια κατοικηση 8.000 χρονια πριν χρονων σπηλαια αγιος Βαρθολομαιος Ταξιαρχες Μυτιληνη πολη Λεσβου λοφος κορυφη εκκλησακιεπικλινης διακλαση ασβεστολιθος, στενη εισοδος, κατακρημνιση αιθουσα λιθωματικος διακοσμος ανασκαφη σπηλαιου, στιλβωμενη γραπτη κεραμικη μικροευρηματα, μικροευρημα επιχωση χρηση νεοτερη νεολιθικη περιοδος χωριο Ταξιαρχες ελια πανοραμικη θεα Μικρα Ασια λιμανι 39ος παραλληλος Καγιανι 18ος αιωνας 1773 α κωδιξ κωδικας Μητροπολεως Μητροπολης Μητροπολη Μυτιληνης υδρευση νερο πηγες 1771 εργο αρχιναυαρχος οθωμανικος στολος Χασαν πασα Τζεζαερλη, Τζεζαερλι Τζεζαερλης ονομα εκκλησια ΙΝ ιερος ναος Ταξιαρχη ξυλογλυπτο τεμπλο 20ος 1903 σχεδιο αρχιτεκτονας αδαλης σταυροειδης τρουλλος γοτθικος ρυθμος εικονα υψος κατασκευη μαστιχα κερι αρχαγγελος ζωγραφικη αγιογραφια τοιχος τοιχογραφια οικισμος αρχαιολογια ευρημα 6η χιλιετια πΧ αρχαιολογικος χωρος, 2015 ευρηματα αρχαια κεραμικη θραυσμα αγγειο λιθινα εργαλεια, πηλινο υφαντικο βαρος υφανση αρχαιολογικον Δελτιον Δημος Δυτικης Λεσβου, Μανταμαδο Μανταμαδος Αγιου Θεραποντα, Παναγιας Ακλειδιου Γεννησης Θεοτοκου Παναγιουδας κεραμικα θραυσματα αγγεια λιθινο εργαλειο πηλινα υφαντικα βαρη αρχαιολογικο Δελτιο Θεραποντας, θεραπων Παναγια Ακλειδι Γεννηση Θεοτοκος παναγια Παναγιουδα
