Του Γιώργου Λεκάκη
Η ανάλυση 199 σκελετών με δεδομένα ισοτόπων στροντίου (Sr), που αποκαλύφθηκαν σε 6 αρχαιολογικούς χώρους στην κεντρική και νότια Ελλάδα δείχνει ότι οι νέοι ήταν πιο πιθανόν να μεταναστεύσουν μεταξύ κοινοτήτων κατά την Εποχή του Χαλκού.
Locations of the investigated archaeological sites in modern-day Greece. The red circles indicate the 25 km radius around the sites used to calculate their baselines, while the blue dots are locations for which bioavailable ⁸⁷Sr/⁸⁶Sr baseline data has been reported before. The country outline for modern-day Greece was sourced from GADM.
Η παλαιά άποψη έλεγε ότι οι νέες γυναίκες ήταν πιο πιθανόν να μετακομίσουν από τις κοινότητες γέννησής τους, για να υπαντρευτούν σε μια άλλη πατρική κοινωνία.
Αλλά η σύγκριση των τιμών ⁸⁷Sr/⁸⁶Sr στην «μελέτη μας καταδεικνύει ότι ο αριθμός των μη εντόπιων γυναικών και ανδρών είναι συγκρίσιμος, γεγονός που υποδηλώνει ότι διάφοροι παράγοντες μπορεί να οδηγούσαν στην μετακίνηση ενός ατόμου», εδήλωσε η κ. S. Sabatini (Πανεπ. Γκαίτεμποργκ):
- Η μετανάστευση ή η μετακίνηση προς κοινότητες της κεντρικής και νότιας Ελλάδας φαίνεται να πραγματοποιήθηκε με σχετικά σταθερό ρυθμό καθ’ όλην την διάρκεια της Εποχής του Χαλκού, καθώς
- το ποσοστό των μη τοπικών ατόμων δεν υπερέβη το 5% – 10% σε κανένα από τα επί μέρους στάδια της περιόδου αυτής, και
- Όλα τα άτομα προέρχονται από άλλα μέρη της Ελλάδας[*].
[*] Αυτός είναι ο ορισμός της μυκηναϊκής ελληνικής λέξεως kesenuwo / ksenwos / kesenuwija > ξένFοs > ξένος / ιων. ξεῖνος / αἰολ. ξέννος (ὁ), στην αρχαία ελληνική γραμματεία: ὁ ξενιζόμενος φίλος, δηλ. πᾶς πολίτης ξένης πόλεως, μεθ’ οὗ ἔχει τις συνθήκην (φιλο)ξενίας δι’ ἑαυτὸν καὶ τοὺς ἀπογόνους του, βεβαιωμένην διὰ τῆς ἀνταλλαγῆς δώρων καὶ ἐπικλήσεως τοῦ ξενίου Διός. Επὶ τοιαύτης σημασίας ἀμφότερα τὰ μέρη λέγονται ξένοι· καὶ ἡ σχέσις αὕτη ἦν κληρονομική, ἐκ πατέρων φιλότητος – ΠΗΓΗ: Ομ. ο.196, Ὀδ. α.313· Ἡσίοδ. Ἡρόδ. Πινδ. Τραγικοι, Σοφ. Ο.Κ. 33,49,856,1096, Εὐρ. Ι.Τ. 798, Ἠλ. 247. Ahrens D. Aeol. § 8.4 κἑξ. Pott.
Στα άτομα μη τοπικής προέλευσης περιλαμβάνονταν εκπρόσωποι και των δύο φύλων, γεγονός που υποδεικνύει την απουσία σαφών διακρίσεων φύλου, όσον αφορά την μετακινηση, ενώ η κατά προσέγγιση ηλικία τους υποδηλώνει ότι η μετακίνηση πραγματοποιήθηκε πιθανότατα κατά την νεαρή ζωή τους.
«Είναι ενδιαφέρον ότι τα μη εντόπια άτομα εντοπίστηκαν σε διαφορετικές ταφικές πρακτικές, με μη αξιοσημείωτους όσο και πλούσια επιπλωμένους / κτερισμένους τάφους, αποκαλύπτοντας ότι τα άτομα που μετακινήθηκαν ήταν ανεξάρτητα από τον πλούτο ή την κοινωνική τους θέση», εδήλωσε η κ. Sabatini.
Επί πλέον, δεν εντοπίσθηκαν παιδιά μεταξύ των μη εντόπιων.
Η κ. Sabatini και οι συνάδελφοί της κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα άγαμα, νεαρά άτομα, και όχι ολόκληρες οικογένειες, ήταν πιο πιθανόν να αναζητήσουν νέα σπίτια.
Υπήρχαν λοιπόν σύνθετα πρότυπα μετακίνησης / κινητικότητας, με πολυκατευθυντικές μετακινήσεις, που καθορίζονταν από ποικίλους πολιτισμικούς και οικονομικούς παράγοντες.
ΠΗΓΗ: A. B. Frank, κ.ά. «Exploring mobility in Bronze Age Greece: A Sr isotope perspective», https://doi.org/10.1371/journal.pone.0357576, Πανεπιστήμιο του Γκαίτεμποργκ, PLOS One, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 23.9.2026.
αρχαια αγαμα, νεαρα ατομα, αρχαια ελληνικη οικογενεια μετακινηση κεντρικη νοτια Ελλαδα ελληνικες πολεις πολη πολις μη εντοπιοι αρχαιοι ελληνες λεκακης αγαμος νεαρο ατομο ελληνικες οικογενειες, αρχαιες ελληνικες πολεις σκελετος ισοτοπο στροντιου στροντιο αρχαιολογικος χωρος απολλων μαλεατας αργολιδα, αγιος βασιλειος λακωνια κιρρα φωκιδα νησος νησι κερος κυκλαδες, καλυβια βουντενη απολλωνας αργολιδας, λακωνιας κιρα φωκιδας μικρονησι κερος κυκλαδων αχαιας αχαιανεοι μεταναστευση κοινοτητα Εποχη Χαλκου νεα γυναικα μετακομιση κοινοτητες τοπος γεννηση γαμος πατρικη κοινωνια εντοπια γυναικα ανδρας κινητικοτητα μεταναστευση μετακινηση ρυθμος ποσοστο τοπικο Ελλαδας φυλα διακριση φυλο ηλικια νεαρη ζωη ντοπια ταφικη πρακτικη πλουσια επιπλωμενος ταφος, ανεξαρτητα πλουτος κοινωνικη θεση θανατος παιδι σπιτι προτυπα μετακινησης / κινητικοτητας, πολυκατευθυντικες μετακινησεις,πολιτισμικοι οικονομικοι παραγοντες ορισμος ετυμολογια λεξις λεξη ξενος ιωνικα ξεινος / αιολικα ξεννος αρχαια ελληνικη γραμματεια ξενιζομενος φιλος, πολιτη ξενη πολις, συνθηκη φιλοξενια απογονοι ανταλλαγη δωρων δωρο επικληση ξενιος Διας ζευς ξενοι σχεσις αὕτη σχεση κληρονομικη, πατερα φιλοτητα ομηρος ησιοδος ηροδοτος Τραγικος, Σοφοκλης Ευριπιδης ιωνικη αιολικη διαλεκτος μυκηναικη ελληνικη μυκηναικα ελληνικα
