Του Γιώργου Λεκάκη
Το Εθνικό Πάρκο Aigüestortes i Estany de Sant Maurici, στην βορειοδυτική γωνία της Καταλονίας, είναι ένα ανοικτό σύνολο δεδομένων, που παρακολουθεί την ανθρώπινη παρουσία στην αλπική ζώνη σε όλο το Ολόκαινο…
Χάρτης του Εθνικού Πάρκου Aigüestortes i Estany de Sant Maurici, όπως έχει καταχωρηθεί και χρονολογηθεί στην εν λόγω μελέτη. ΠΗΓΗ: GAAM-UAB.
Η αρχαιότερη χρονολογία από το σύνολο των δεδομένων του, προέρχεται από μια τρύπα για πασσάλους, βυθισμένη περίπου 20 εκατ. κάτω από την βάση ενός τύμβου σε υψόμετρο 1.843 μ., με ένα θραύσμα σκαλιστού πυριτόλιθου δίπλα της. Το δείγμα χρονολογείται μεταξύ 10.798 και 10.537 χρόνων. Αποκαλύφθηκε μόνο εν μέρει, σε μια τομή τάφρου που έγινε με σκοπό να εξεταστεί το εσωτερικό του τύμβου και όχι για να χρονολογηθεί τι βρισκόταν από κάτω του.
Η τρύπα για τον στύλο ανήκει στο Dolmen de la Font dels Coms, μια τοποθεσία στην κορυφή μιας κοιλάδας περίπου 6 χλμ. έξω από το Πάρκο. Το πάρκο καλύπτει σχεδόν 40.000 εκτάρια των κεντρικών Πυρηναίων, μιας γρανιτένιας περιοχής, όπου οι κορυφές φτάνουν τα 3.000 μ. Για το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα, οι αρχαιολόγοι αντιμετώπιζαν ένα τέτοιο έδαφος ως ένα μέρος όπου οι άνθρωποι πήγαιναν μόνο όταν χρειαζόταν, ένα καταφύγιο σε καιρό πολέμου ή ένα μέρος για κάποια περιορισμένη εποχική εργασία. Κανείς, έλεγαν, δεν μπορούσε να επιβιώσει εδώ πάνω, έλεγαν.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για τα ΝΤΟΛΜΕΝ, ΕΔΩ.
Οι E. Gassiot, G. Salvador-Baiges και L. Obea-Gómez, του Αυτόνομου Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης, έχουν αφιερώσει δύο δεκαετίες στη συγκέντρωση αρχείου, που αναιρεί αυτή την υπόθεση. Η Αρχαιολογική Ομάδα Υψηλών Βουνών έχει ερευνήσει το πάρκο από το 2004 και έχει καταγράψει περίπου 380 αρχαιολογικούς χώρους στο εσωτερικό του: καλύβες, περιβόλους, βραχοσκεπές, πετροκυκλους, κλιβάνους με κάρβουνο… Έχουν γίνει 124 χρονολογήσεις ραδιοάνθρακα από 45 τοποθεσίες, εντός και γύρω από το πάρκο. Είναι η πρώτη ανοικτά δημοσιευμένη συστηματική σειρά απόλυτων χρονολογιών για μια ορεινή περιοχή των Πυρηναίων.
Οι άνθρωποι ανεβαίνουν εδώ, περισσότερα από 10.000 χρόνια και επέστρεφαν συνεχώς στα ίδια μέρη.
Τρία καταφύγια φέρουν τις τόσο αρχαίες χρονολογήσεις:
- Το βραχοκαταφύγιο Obagues de Ratera (παραπάνω φωτ.).στα 2.312 μ., με χρήση στο πρώιμο Ολόκαινο, γύρω στο 8092 έως 7660 π.Χ., και στην συνέχεια κατοικείται ξανά και ξανά: κατά την Μεσολιθική, την μετάβαση στην Νεολιθική, την πλήρη Νεολιθική, την Χαλκολιθική, την Πρώιμη και Μέση Εποχή του Χαλκού, την έναρξη της Εποχής του Σιδήρου, τους Βησιγοτθικούς αιώνες του πρώιμου Μεσαίωνα και τέλος τον 19ο και 20ό.
- Το Cova del Sardo, στα 1.780 μ., περίπου 7.500 χρόνια πριν.
- Το καταφύγιο Portarró, στα 2.280 μ., χρονολογείται περίπου 7.300 χρόνια πριν και φιλοξενεί κάτι που η ομάδα επισημαίνει ως πρωτότυπο: πέτρινα θεμέλια σε συνδυασμό με ξύλο, κτισμένα περίπου 5.000 χρόνια πριν, στην ύστερη Νεολιθική, την οποία αναγνωρίζουν ως την αρχαιότερη πέτρινη αρχιτεκτονική που είναι γνωστή στα Πυρηναία.
Κανένα από αυτά δεν είναι… χωριό. Αλλά είναι καταφύγια… Η παρουσία του ανθρώπου είναι σχεδόν συνεχής, αρκετές εκατοντάδες χιλιόμετρα ανατολικά στις Άλπεις Ötztal, όπου ο άνθρωπος Ötzi πέθανε σε ένα υψηλό πέρασμα… Άρα οι ορεινές περιοχές ήταν στο μυαλό των ανθρώπων σε όλην την Ευρώπη ταυτοχρόνως, όπως στην Ελλάδα, στον Όλυμπο, σε υψόμετρο 2.817 μ. – ΔΙΑΒΑΣΤΕ το ΕΔΩ…
ΠΗΓΗ: ArcheoLogica Data. “Ten Thousand Years in the High Pyrenees: What a New Radiocarbon Database Can and Can’t Say
An open dataset from Catalonia’s Aigüestortes park tracks human presence in the alpine zone across the whole Holocene, and is unusually honest about the limits of the record”, Anthropology, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 24.8.2026.
αρχαιοι παλαιολιθικοι ανθρωποι αρχαια πετρινα σπιτια, υψομετρο πριν 7.300 χρονια χρονων Λεκακης ντολμεν ανθρωπος πετρινο σπιτι 2.300 7.000 Εθνικο Παρκο Aiguestortes i Estany de Sant Maurici, αγιος μαυρικιος βορειοδυτικη Καταλονια καταλωνια ανοικτο μουσειο ανθρωπινη παρουσια αλπικη ζωνη ολοκαινο αρχαιοτερη οπη τρυπα πασσαλος, τυμβος 1.900 θραυσμα σκαλιστος πυριτολιθος 11.000 10.798 10.500 10.537 τομη ταφρος χρονολογηση στυλος Dolmen de la Font dels Coms, κορυφη κοιλαδα Πυρηναια γρανιτης 20ος αιωνας μχ αρχαιολογια καταφυγιο πολεμος εποχικη εργασια επιβιωση αναιρεση ανατροπη Υψηλα Βουνα αρχαιολογικος χωρος καλυβα περιβολος, βραχοσκεπη πετροκυκλος, κλιβανος καρβουνο ραδιοανθρακας 10.000 καταφυγια βραχοκαταφυγιο Obagues de Ratera, ρατερα 2.312 πρωιμο 8000 8092 7660 πΧ μεσολιθικη, μεταβαση νεολιθικη Νεολιθικη Χαλκολιθικη Πρωιμη μεση Εποχη Χαλκου Σιδηρου, Βησιγοτθοι πρωιμος Μεσαιωνας 19ος Cova del Sardo, σαρντο σαρδω 1.780 7.500 πορταρο Portarro, 2.280 7.300 πρωτοτυπο θεμελια ξυλο, 5.000 υστερη αρχαιοτερη πετρινη αρχιτεκτονικη πετρα ορη οροσειρα αλπεις otztal, otzi υψηλο περασμα ορεινη περιοχη Ευρωπη Ελλαδα, ορος ολυμπος
