Του καθηγητή Γενετικής στο ΑΠΘ, Κωνσταντίνου Δ. Τριανταφυλλίδη
Τι κάνει μοναδικό τον άνθρωπο σε σχέση με τα άλλα Πρωτεύοντα;
Οι αλληλουχίες HAQERs είναι γενετικοί ρυθμιστές που παίζουν σημαντικό ρόλο στην γλωσσική ικανότητα του ανθρώπου.
Η γλώσσα είναι ένα καθοριστικό χαρακτηριστικό του είδους μας, ωστόσο οι γονιδιωματικές αλλαγές, που την καθιστούν αποτελεσματική παραμένουν ελάχιστα κατανοητές. Παρά τις δεκαετίες έρευνας από την ανακάλυψη του γονιδίου FOXP2, εξακολουθούμε να μην έχουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα για το ποιες περιοχές του DNA διαμόρφωσαν την εξέλιξη της γλώσσας και πώς η γενετική ποικιλομορφία συμβάλλει στις σημερινές φαινοτυπικές διαφορές.
Ερευνητές στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Iowa εντόπισαν συγκεκριμένες γενετικές αλληλουχίες που παίζουν έναν ασυνήθιστα μεγάλο ρόλο στην ανθρώπινη γλωσσική ικανότητα. Βρήκαν ότι οι αλληλουχίες HAQERs βοηθούν στην οικοδόμηση της βιολογικής δομής του εγκεφάλου, ενώ η ίδια η γλώσσα λειτουργεί ως το «λογισμικό».
Οι αλληλουχίες αυτές ρυθμίζουν την έκφραση του γονίδιου FOXP2, το οποίο παίζει σημαντικό ρόλο στις γλωσσικές διαταραχές.
ΠΗΓΗ: L. G. Casten, κ.ά. «Ancient regulatory evolution shapes individual language abilities in present-day humans”, Science Advances, Vol. 12, Issue 17, DOI: 10.1126/sciadv.aed526, 22.4.2026. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 23.4.2026.
Language is a defining feature of our species, yet the genomic changes enabling it remain poorly understood. Despite decades of work since FOXP2’s discovery, we still lack a clear picture of which regions shaped language evolution and how variation contributes to present-day phenotypic differences. Using an evolutionary stratified polygenic score approach, we find that human ancestor quickly evolved regions (HAQERs) are associated with spoken language abilities (discovery N = 350, total replication N > 100,000). HAQERs evolved before the human-Neanderthal split, giving hominins increased binding of Forkhead and Homeobox transcription factors, and show evidence of balancing selection across the past 20,000 years. Language-associated variants in HAQERs appear more prevalent in Neanderthals, and HAQER-like sequences show convergent evolution across vocal-learning mammals. Our results reveal how ancient innovations continue shaping human language.
Γλωσσα, λογισμικο ανθρωπου, διαφορα πρωτευοντα θηλαστικα ανθρωπος πρωτευον θηλαστικο Τριανταφυλλιδης μοναδικο αλληλουχιες HAQERs χακερς χακερ γενετικοι ρυθμιστες γλωσσικη ικανοτητα καθοριστικο χαρακτηριστικο ειδος γονιδιωματικες αλλαγες, γονιδιο FOXP2, DNA διαμορφωση εξελιξη γενετικη ποικιλομορφια φαινοτυπικες διαφορες Ιατρικη Σχολη γενετικη αλληλουχια ανθρωπινη HAQER βιολογικη δομη εγκεφαλος εκφραση γονιδια διαταραχη βιολογια
