Του Γιώργου Λεκάκη
Μια νέα ανάλυση θραυσμάτων από κελύφη χελώνων, που ανακαλύφθηκαν στην παλαιολιθική τοποθεσία Neumark-Nord (μια περιοχή περίπου 25 εκταρίων) στο γερμανικό κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ, υποδηλώνει ότι και εδώ οι Νεάντερταλ κυνηγούσαν τακτικά την μικροσκοπική ευρωπαϊκή νεροχελώνα («χελώνα της λίμνης», λιμνοχελώνα Emys orbicularis).[1]
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για τις ΧΕΛΩΝΕΣ, ΕΔΩ.
Μια επιστημονική ομάδα ανέλυσε 92 θραύσματα κελύφους χελώνας από αυτήν την τοποθεσία, ηλικίας 125.000 χρόνων (Τελευταία Μεσοπαγετωνική Περίοδο), και βρήκε ότι οι νεροχελώνες είχαν σφαγιαστεί και τα κελύφη τους είχαν καθαριστεί. Αλλά η ομάδα υποψιάζεται ότι οι Νεάντερταλ δεν έτρωγαν τις μικρές νεροχελώνες (οι οποίες δεν ξεπερνούσαν σε μήκος τα 20 εκατ. και ζύγιζαν 1-2 κιλά). «Οι νεροχελώνες έχουν συγκριτικά χαμηλή θρεπτική αξία», δήλωσε η κ. Gaudzinski-Windheuser.
Επισημαίνει άλλα οστά που ανακαλύφθηκαν από αυτήν την τοποθεσία ανήκουν σε ελάφια, άλογα και στον τεράστιο ευρωπαϊκό ελέφαντα με ίσιο / στενό χαυλιόδοντα (τα ενήλικα αρσενικά ζυγιζαν περισσότερο από 10 τόνους!). Αυτά υποδηλώνουν ότι οι Νεάντερταλ είχαν άφθονες πηγές κρέατος, αφήνοντας ανοικτό το ερώτημα, γιατί είχαν επενδύσει χρόνο στο «κυνήγι» μικροσκοπικών χελωνών.
«Είναι σχετικά εύκολο να τις πιάσεις. Ίσως τις κυνηγούσαν παιδιά», λέει η κ. Gaudzinski-Windheuser. «Τα όστρακά τους μπορεί στην συνέχεια να μετατρεπονταν σε εργαλεία».
ΠΗΓΗ: S. Gaudzinski-Windheuser (Ινστιτούτο Αρχαίων Σπουδών στο Πανεπιστήμιο J. Gutenberg του Μάιντς), κ.α. «Shell game: Neanderthal use of the European pond turtle (Emys orbicularis) in the Last Interglacial landscape of Neumark-Nord (Germany)», Scientific Reports, vol. 16, αρ: 8628 (2026), ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 8.4.2026.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
- Blasco R. “Human consumption of tortoises at Level IV of Bolomor Cave (Valencia, Spain)”, J. Archaeol. Sci. 35, 2839–2848, https://doi.org/10.1016/j.jas.2008.05.013, 2008.
- Boneta Jiménez I., κ.α΄. “The turtles from the middle Paleolithic site of Gruta Nova da Columbeira (Bombarral, Portugal): Update through an archaeozoological perspective”, Anat. Rec. 308, 1677–1691. https://doi.org/10.1002/ar.25229, 2025.
- Nabais M. κ.ά. “The consumption of tortoise among Last Interglacial Iberian Neanderthals”, Q. Sci. Rev. 217, 225–246. https://doi.org/10.1016/j.quascirev.2019.03.024, https://doi.org/https://doi.org/, 2019.
- Speth J. D. κ.ά. “Middle Paleolithic Tortoise Use at Kebara Cave (Israel)”, J. Archaeol. Sci. 29, 471–483. https://doi.org/10.1006/jasc.2001.0740, 2002.
- Stiner M. C. Honor Amongst Thieves: A Zooarchaeological Study of Neandertal Ecology, Princeton University Press, 1994.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Επίσης, οι Νεάντερταλ, κυνηγούσαν χελώνες: Ιδιαίτερα στην Ιβηρική χερσόνησο, την Ιταλία και στην Ανατολική Μεσόγειο. Σε ορισμένες περιπτώσεις δε, π.χ. στο σπήλαιο Κεμπάρα (του νυν Ισραήλ), η εκμετάλλευση των χελωνών μπορεί να ήταν αρκετά εντατική, ώστε να οδηγησε σε μειώσεις στο μέσο μέγεθος του σώματός τους! Στην δε σπηλια Gruta da Oliveira στην Πορτογαλια, η εντατική εκμετάλλευση της χελώνας Testudo hermanni κατά τη διάρκεια του Σταδίου Θαλάσσιου Ισοτόπου (MIS) 5 συνέβαλε στην τοπική εξαφάνιση του είδους στην αρχή του MIS 413.
αρχαιοι παλαιολιθικοι ανθρωποι νεροχελωνες, πριν 125.000 χρονια Λεκακης ανθρωπος παλαιολιθικη διατροφη νεροχελωνα θραυσμα κελυφος χελωνα νοιμαμαρκ νορντ Neumark Nord γερμανικο κρατιδιο Σαξονια σαξωνια ανχαλτ, Νεαντερταλ κυνηγι μικροσκοπικη ευρωπαικη χελωνα της λιμνης λιμνοχελωνα Emys orbicularis θραυσματα κελυφη 120.000 χρονων Τελευταια Μεσοπαγετωνικη Περιοδος νεροχελωνες σφαγη μικρη χαμηλη θρεπτικη αξια οστα οστο οστουν ελαφι αλογο ιππος τεραστιος ευρωπαικος ελεφαντας ισιος στενος χαυλιοδοντας ενηλικο αρσενικο βαρος πηγη κρεατος, κρεας παιδικο κυνηγι παιδι εργαλειο tortois σπηλαιο μπολομορ βαλενθια ισπανια Bolomor Cave Valencia, Spain turtle Gruta Nova da Columbeira κουλουμπειρα Bombarral, Portugal αρχαιοζωολογια tortoise Iberia Neanderthal Kebara Cave Israel Ιβηρικη χερσονησος, Ιταλια Ανατολικη Μεσογειος σπηλαιο Κεμπαρα Ισραηλ εκμεταλλευση εντατικη μειωση μεγεθους σωμα Gruta da Oliveira ολιβειρα Πορτογαλια, Testudo hermanni Σταδιο Θαλασσιο Ισοτοπο MIS 5 εξαφανιση ειδος MIS 413
