Ο Γεώργιος Βιζυηνός [σ.σ. εκ Βιζύης Θράκης] είναι ο λογοτέχνης που αξιώθηκε να έχει και μία ξεχωριστή θέση στην ελληνική γραμματεία για το μεγάλης περιωπής και ιδιαίτερης ευαισθησίας πεζογραφικό έργο του, αλλά και την αποδοχή και την αναγνώριση από το πλατύ κοινό που αγκάλιασε και την «αφελή» ποίησή του, χωρίς να λαϊκίζει και να είναι φτηνός.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΒΙΖΥΗΝΟΥ, ΕΔΩ.
Ο απλός ποιητικός λόγος του Βιζυηνού φανερώνει την αμεσότητα και την γνησιότητα της ποίησής του και την πρόθεση του συγγραφέα (intentionauctoris) που, άλλωστε, εκφράζεται ρητά:
Έχεις μάθει κάτι τις
κάτι τις νοήσει;
Ο καινούργιος ποιητής
πείστηκε στη Δύσι
κι άφησε τα ελληνικά
τα περιγραμμάτου
για να ψάλλη γραικικά
τα αισθήματά του
για να νιώσουν καθαρά
όλοι τι θα είπη
της καρδίας η χαρά
της καρδιάς η λύπη
Το πολυσύνθετο έργο του Βιζυηνού όσο περνούν τα χρόνια κατανοείται όλο και περισσότερο.
Εκατό χρόνια μετά την έναρξη των αγώνων του δημοτικισμού, με τον Ψυχάρη, ο Γεώργιος Βιζυηνός, έχοντας γράψει και στην δημοτική και στην καθαρεύουσα, πείθει ότι η δημοτική δεν είναι απαραιτήτως και η ζωντανή γλώσσα, ενώ η καθαρεύουσα μπορεί να είναι ειλικρινής και γοητευτική, εφ’ όσον είναι βιωμένη. Χρησιμοποιεί την καθαρεύουσα στα πεζά του, και την δημοτική στο μεγαλύτερο μέρος της ποίησής του και στα 150 παιδικά του ποιήματα. Στα παιδικά του διηγήματα χρησιμοποιεί μια τρίτη γλώσσα, μιαν απλή καθαρεύουσα, που πλησιάζει την δημοτική.
Το πρωτόλειό του «Κόδρος» είναι ένα μακροσκελές ποίημα σε άψογη καθαρεύουσα που βραβεύεται στον Βουτσιναίο διαγωνισμό της Αθήνας. Λίγο αργότερα, και προτού εμφανιστεί ο Ψυχάρης, ο Γ. Βιζυηνός έχει δημοσιεύσει ποιήματα στην δημοτική, όπως θα έκαναν εγκαταλείποντας την καθαρεύουσα χάριν της δημοτικής και ο Παλαμάς και ο Κρυστάλλης. Αυτή ήταν η τάση γύρω στο 1880 και ο Βιζυηνός δεν θα έλεγε κανείς ότι προσχώρησε σ’ αυτήν, αλλά ότι πρωτοστάτησε.
ΠΗΓΗ: Της Κλ. Λειβαδά, εφημ. «Νουμάς», τ. Νοέμ.-Δεκ. 2025. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 5.1.2026.
γλωσσα Βιζυηνου καθαρευουσα δημοτικη Βιζυηνος βιζυη θρακη λογοτεχνης ελληνικη γραμματεια ευαισθησια πεζογραφικο εργο πεζο πεζα αφελης ποιηση απλος ποιητικος λογος αμεσοτητα γνησιοτητα ποιηση θραξ θρακας συγγραφεας intentionauctoris νοηση καινουργιος ποιητης Δυσι δυση ελληνικα περιγραμματο γραικικα αισθημα καρδια χαρα λυπη πολυσυνθετο εργα αγωνας δημοτικισμος Ψυχαρης, ζωντανη ειλικρινης γοητευτικη βιωμενη παιδικα ποιηματα παιδικο διηγημα απλη πρωτολειο Κοδρος μακροσκελες ποιημα αψογη βραβειο Βουτσιναιος διαγωνισμος Αθηνα Παλαμας Κρυσταλλης 19ος αιωνας μχ 1880 πρωτοστατης Νουμας
