Του Γιώργου Λεκάκη
Οι ηλικίες ταφής των ιζημάτων του Σχηματισμού της Αρχαιολίμνης Ubeidiya στην Κοιλάδα του Ιορδάνη (τμήμα της Κοιλάδας του Ρήγματος της Νεκράς Θάλασσας), κατά την πρώιμη Πλειστόκαινο, προκαλούν πονοκέφαλο στους επιστήμονες (ίσως και πολιτικά παιγνίδια)…
- ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: Γ. Λεκάκης “Παιδί-γίγας έζησε πριν 1.500.000 χρόνια στην Ubeidiya”, ΕΔΩ.
Κοσμογενετικά νουκλίδια, παλαιομαγνητική ανάλυση και χρονολόγηση U-Pb κελυφών Melanopsis, υποδηλώνουν ηλικία μεγαλύτερη από 1,9 εκατομμυριων χρονων για τον σχηματισμό Ubeidiya. Αυτή η χρονολογία παρέχει κρίσιμες πληροφορίες σχετικως με την διασπορά των πρωτανθρωπων, κατά την πρώιμη Πλειστόκαινο, καθώς ο παλαιολιμναιος σχηματισμός περιλαμβάνει υπολείμματα αρχανθρωπων με εργαλεία αχελαίας τεχνολογίας.
Το δε ιστορικό έκθεσης-ταφής υποδηλώνει ανακύκλυση ιζημάτων, που είχαν προηγουμένως εναποτεθεί στην Κοιλάδα του Ρήγματος Νεκράς Θαλάσσης, πριν από 4,5 και 3,2 εκατομμυρίων χρόνων.
Η ελάχιστη ηλικία της είναι 1.100.000 χρόνων! Περιορίζεται τόσο από την παλαιομαγνητική ανάλυση, όσο και από την χρονολόγηση U-Pb των κελυφών των Melanopsis[1].
Οι απλές κοσμογονικές ηλικίες ταφής (δηλαδή, μία πολύ μεγάλη περίοδος έκθεσης ακολουθούμενη από μία περίοδο ταφής), που υπολογίζονται από τις αναλογίες των συγκεντρώσεων 26Al προς 10Be και 10Be, οι οποίες υποδεικνύουν ηλικίες περίπου 3.000.000 χρόνων, αντικρούοντας τους γεωλογικούς και παλαιομαγνητικούς περιορισμούς, καθώς και μια «λογική» ηλικία του αρχαιολογικού χώρου της Ubeidiya, καθώς περιέχει ανθρώπινα λείψανα.
Ένας πιο εξελιγμένος τρόπος επεξεργασίας των αποτελεσμάτων, συνδυάζοντας την αριθμητική μοντελοποίηση της κοσμογονικής συσσώρευσης νουκλιδίων κατά την διάρκεια επαναλαμβανόμενων κύκλων ταφής-έκθεσης, την παλαιομαγνητική ανάλυση (που υποδεικνύει αντίστροφη πολικότητα) και μια ελάχιστη ηλικία ταφής 1.100.000 χρόνων, που καθορίσθηκε από την χρονολόγηση U-Pb των κελυφών των Melanopsis, υποδηλώνει δύο πιο πιθανές χρονικές περιόδους:
- 1.190.000 – 1.770.000 και
- 1.930.000 – 2.140.000 χρόνων!
για την απόλυτη ηλικία του Σχηματισμού της παλαιολίμνης Ubeidiya.
Ωστόσο, η ασύμμετρη κατανομή των κοσμογονικών ηλικιών ταφής ισοτόπων, με μέση ηλικία 2.050.000, υποδηλώνει πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα αρχαιότερων ηλικιών, πιθανότατα κάτι περισσότερο από 1.900.000 χρόνων!
Τέλος, το ιστορικό έκθεσης-ταφής, που προκύπτει από το μοντέλο υποδηλώνει ανακύκλωση ιζημάτων, που είχαν προηγουμένως εναποτεθεί και ταφεί στην κοιλάδα του ρήγματος, μεταξύ 4.500.000 και 3.200.000 χρόνων, και στην συνέχεια βγει στην επιφάνεια, διαβρωθεί, μεταφερθεί και στην συνέχεια επανατοποθετηθεί κατά μήκος της ακτογραμμής της παλαιολίμνης Ubeidiya.
ΠΗΓΗ: A. Matmon, κ.ά. «Complex exposure-burial history and Pleistocene sediment recycling in the dead sea rift with implications for the age of the Acheulean site of ‘Ubeidiya», Quaternary Science Reviews, vol. 378, 109871, https://doi.org/10.1016/j.quascirev.2026.109871, 15.4.2026. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 19.2.2026.
Κελυφος Μελανοψις, μήκους 1,6 εκατ. Προέρχεται από την αποχέτευση του αρχαίου πηγαδιού, βρέθηκε στην Πύλη της νήσου Κω των Δωδεκανήσων, Ελλάδα, στον 36ο παράλληλο [36°50′32.13″Β 27°9′20.85″Α]. Είναι όστρακο ιδιωτικής συλλογής, και έτσι δεν έχει γεωκωδικοποιηθεί.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Το Melanopsis είναι ένα γένος σαλιγκαριών γλυκού νερού, με βράγχιο και κάλυμμα, υδρόβια γαστερόποδα μαλάκια που ανήκουν στην οικογένεια Melanopsidae. Το γένος εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην Κρητιδική περίοδο. Αυτά τα σαλιγκάρια ευρίσκονται στην νότια Ευρώπη, την Ελλάδα (λ.χ. Κως Δωδεκανησων), την Βόρεια Αφρική, την Μικρά Ασία, την Νέα Καληδονία και την Νέα Ζηλανδία.
nuclides Melanopsis γενος σαλιγκαριων γλυκου νερου βραγχιο καλυμμα, υδροβια γαστεροποδα μαλακια υδροβιο γαστεροποδο μαλακιο οικογενεια μελανοψιδαι Melanopsidae πρωτη φορα Κρητιδικη περιοδος σαλιγκαρια νοτια Ευρωπη, ελλαδα ελλας νησος Κως δωδεκανησα, Βορεια Αφρικη Μικρα Ασια, Νεα Καληδονια Νεα Ζηλανδια εργαλεια ανθρωπων 1.900.000 χρονων παλαιολιμνη Κοιλαδα Ιορδανη ταφη ιζημα Σχηματισμος αρχαιολιμνη ουμπειντιγια ουμπειντια Ubeidiya ποταμος Ιορδανης Ρηγμα Νεκρα Θαλασσα πρωιμο Πλειστοκαινο, κοσμογενετικα νουκλιδια, παλαιομαγνητικη αναλυση χρονολογηση κελυφος μελανοψις μελανα οψις οψη Melanopsis, 1,9 εκατομμυριο εκατομμυρια χρπνια πριν διασπορα πρωτανθρωπος παλαιολιμναιος αρχανθρωπος εργαλειο αχελαια τεχνολογια εκθεση ανακυκλυση ιζηματα 4,5 3,2 4.500.000 3.200.000 1,1 1.100.000 παλαιομαγνητισμος κελυφη κοσμογονικη ηλικια συγκεντρωση 3 3.000.000 γεωλογια αρχαιολογικος χωρος ανθρωπινα λειψανα μοντελο κοσμογονια συσσωρευση νουκλιδιο αντιστροφη πολικοτητα 1,19 1.190.000 1,77 1.770.000 1,93 1.930.000 2,14 2.140.000 ασυμμετρη κατανομη 2,05 2 2.050.000, αρχαιοτερο ανακυκλωση διαβρωση ακτογραμμη αρχαια αποχετευση αρχαιο πηγαδι Πυλη Κω 36ος παραλληλος ιδιωτικη συλλογη ισραηλ ιορδανια
