Μενίρ και κάλυμμα κεφαλής από κρανίο ελαφιού, 7.300 χρόνων, στην βόρεια Γερμανία! – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Ανασκαφές σε ένα αρχαίο αγροτικό χωριό, κοντά στο Eilsleben[1] στην έκταση που κατέχει νυν η βόρεια Γερμανία, αποκάλυψαν ενδιαφέροντα νέα στοιχεία σχετικά με τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των προϋπαρχόντων κυνηγών-τροφοσυλλεκτών της περιοχής και των πρώτων αγροτών της Ευρώπης.

• ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΣΑΞΟΝΙΑΣ, ΕΔΩ.

Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι η τοποθεσία εχρησίμευσε ως ένα είδος συνοριακού φυλακίου, για το πρώτο κύμα νεολιθικών γεωργών, που μετανάστευσαν στην κεντρική Ευρώπη από την Μικρά Ασία – Ανατολία και ίδρυσαν την τοποθεσία πριν 7.375 χρόνια.

ΤΩΡΑ, επιτόπια έρευνα αποκάλυψε σπίτια, ταφές, λάκκους και πολιτιστικό υλικό, που ανήκει στον λεγόμενο νεολιθικό «Πολιτισμό γραμμικής κεραμικής» / LBK. Ωστόσο, οι αρχαιολόγοι εξεπλάγησαν επίσης από την παρουσία εμφανών μεσολιθικών αντικειμένων, συμπεριλαμβανομένου ενός καλύμματος κεφαλής από κρανίο ελαφιού, – πρόγονος αυτού των Βίκινγκς – που είναι γνωστά από άλλες τοποθεσίες κυνηγών-τροφοσυλλεκτών σε όλην την Ευρώπη. Επί πλέον, η ομάδα βρήκε εργαλεία κατασκευασμένα από κέρατο ελαφιού, ένα υλικό που δεν συνδέεται συνήθως με τους αγρότες LBK. Σύμφωνα με την L. Dietrich, αρχαιολόγο στο Πανεπιστήμιο M. Luther Halle-Wittenberg, η αντιπαράθεση μεσολιθικών και νεολιθικών αντικειμένων στην ίδια τοποθεσία είναι απροσδόκητη. Υποστηρίζει ότι το αρχαίο χωριό μπορεί να ήταν ένα μέρος όπου οι δύο ξεχωριστές κοινότητες – οι νεοφερμένοι και οι μακροχρόνιοι κάτοικοι – αντάλλασσαν αντικείμενα, ιδέες και τεχνολογία.

ΠΗΓΗ: L. Dietrich, κ.ά. “LBK outpost of Eilsleben: hunter-farmer encounters in the borderlands of Early Neolithic Central Europe”, Antiquity, Cambridge University Press, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 13.1.2026. Live Science.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

• Γκροχτ Γ. «Μενίρ στην Γερμανία», έκδ. Κρατική Υπηρεσία Διαχείρισης Κληρονομιάς και Αρχαιολογίας Σαξονίας-Άνχαλτ, Χάλε (Ζάαλε), 2013.
• Kirchner H. «Τα Μενίρ στην Κεντρική Ευρώπη και η Έννοια των Μενίρ», έκδ. Ακαδημίας Επιστημών και Λογοτεχνίας, Πρακτικά Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών, 1955, τ. 9, Βισμπάντεν 1955.
• Schneider J. «Αρχαιολογικά μνημεία της περιοχής του Μαγδεμβούργου» στην Επετηρίδα για την Κεντρική Γερμανική Προϊστορία, τ. 69, 1986.
• Schrickel W. «Δυτικοευρωπαϊκά στοιχεία στην Νεολιθική και την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού της Κεντρικής Γερμανίας», έκδ. Κρατικού Μουσείου Προϊστορίας Δρέσδης, τ. 5, εκδ. VEB Bibliographisches Institut, Λειψία 1957.
• Schulze-Thulin Br. «Μεγαλιθικοί Τάφοι και Menhirs. Σαξονία-Άνχαλτ – Θουριγγία – Σαξονία», έκδ. Mitteldeutscher Verlag, Halle (Saale) 2011.

ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:

[1] Το Άιλσλεμπεν είναι πόλη-δήμος στην περιοχή Börde / Μπέρντε της Σαξονίας-Άνχαλτ του Όμπερε Άλερ, στον 52^ο παράλληλο [52°9′N 11°13′E].

Το χωριό αναφέρεται με αυτό το όνομα για πρώτη φορά το 1145 μ.Χ.

Αλλά νεολιθικά ευρήματα («Πολιτισμός Γραμμικής Κεραμικής») υποδεικνύουν οικισμό, πολύ πριν από 5.000 χρόνια από σήμερα.

Αξιολογότερο αξιοθέατο, το λεγόμενο «Μενίρ του Eilsleben», ή Langer Stein (Μακριά Πέτρα) ή Irminsäule, στα 150 μ. ΝΑ. της άκρης της πόλεως, στον δρόμο προς το Ζίγκερσλεμπεν. Αρχικώς βρισκόταν 150 μ. πιο βαθιά από την σημερινή του θέση, μέσα στα χωράφια του λόφου Κάλκμπεργκ, σε ένα πρώην σταυροδρόμι. Είναι κατασκευασμένο από λεπτόκοκκο ψαμμίτη. Έχει γκριζωπό-μαύρο χρώμα λόγω φθοράς από τις καιρικες συνθηκες. Το συνολικό του ύψος είναι 2,40 μ., εκ των οποίων το 1,70 μ. προεξέχει από το έδαφος. Έχει πλάτος 50 εκατ. και βάθος 40 εκατ. Εχει περίπου κιονοειδές σχήμα, που ελαφρώς λεπταίνει προς την κορυφή και έχει πεπλατυσμένη πλάτη. Η επιφάνειά της είναι κατεργασμένη σε όλην της την έκταση με χειροπολεκεις. Έχει επίσης δύο κοιλότητες στο εμπρος μέρος και μια αυλάκωση στην επάνω αριστερή περιοχή. Διάφορες επιγραφές με γραμματα είναι δυστυχώς σύγχρονης προέλευσης. Αρκετές εκδοχές ενός θρύλου περιβάλλουν τη Μακριά Πέτρα. Σύμφωνα με μια από αυτές, 500 πολίτες ή κυνηγοί από το Γκόσλαρ, το Μαγδεμβούργο ή το Χίλντεσχαϊμ σκοτώθηκαν εδώ σε μια μάχη. Ωστόσο, καμία σημαντική μάχη δεν αναφέρεται ιστορικά! Αλλά το Ζίγκερσλεμπεν μαρτυρά κάποια νίκη (Sieg)…

Στο χωριό λειτουργεί και το Μουσείο Ξυλουργικής Rüdiger Timme, από την δεκαετία του 1990, που στεγάζεται σε μια παλαιά αγροικία στην οδό Ostendstraße.

Μενιρ καλυμμα κεφαλης αρχαιο κρανιο ελαφιου, 7.300 χρονων, χρονια πριν βορεια Γερμανια κεφαλη ελαφι 7.000 ανασκαφη αγροτικο χωριο Eilsleben αλληλεπιδραση κυνηγοι τροφοσυλλεκτες πρωτοι αγροτες Ευρωπης αρχαιολογια συνοριακο φυλακιο νεολιθικης εποχη γεωργια μεταναστευση κεντρικη Ευρωπη αρχαια Μικρα Ασια – Ανατολια ιδρυση 7.375 5375 6η χιλιετια πΧ σπιτι ταφη λακκος πολιτιστικο υλικο νεολιθικος Πολιτισμος γραμμικης κεραμικης LBK γραμμικη κεραμικη μεσολιθικη αντικειμενο εργαλειο βικινγκ βικινγκς viking κατασκευη κερατο ελαφοκερατο αγροτες μεσολιθικα νεολιθικα αντικειμενα απροσδοκητο κοινοτητα κατοικοι ανταλλαγη ιδεα τεχνολογια Σαξονια ανχαλτ, Χαλε Ζααλε κιρχνερ εννοια αρχαιολογικα μνημεια Μαγδεμβουργο γερμανικη Προιστορια, πρωιμη Εποχη Χαλκου Κρατικο Μουσειο Προιστοριας Δρεσδης, Λειψια μεγαλιθικος Ταφος Θουριγγια αιλσλεμπεν πολη δημος Borde / Μπερντε ομπερε αλερ, 52^ος παραλληλος ονομα 12ος αιωνας 1145 μΧ ευρημα οικισμος 5.000 αξιοθεατο, LangerStein Μακρια Πετρα Irminsaule, Ζιγκερσλεμπεν λοφος Καλκμπεργκ, σταυροδρομι λεπτοκοκκος ψαμμιτης κιονοειδες σχημα, πεπλατυσμενη πλατη χειροπολεκυς κοιλοτητα αυλακωση επιγραφη θρυλος Μακρυα 500 πολιτες κυνηγοι Γκοσλαρ, Χιλντεσχαιμ μαχη ιστορια Μουσειο Ξυλουργικης ξυλουργικη παλαια αγροικια