Του Γιάννη Κιουλέκα
Μετά την βουλγαρική επίθεση στην Σερβία κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο (14 Οκτωβρίου 1915) η Βρετανία, επιχειρώντας να κλείσει το ρήγμα που απειλούσε τα συμφέροντα των Συμμάχων στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, με επίσημη πρότασή της, στις 17 Οκτωβρίου 1915, προσφέρει την Κύπρο στην Ελλάδα, ως πρώτο αντάλλαγμα για την άμεση ελληνική έξοδο στον πόλεμο, στο πλευρό της Αντάντ. – ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για το 1915, ΕΔΩ.
Η πρόταση της βρετανικής κυβέρνησης είχε ως εξής: «Σήμερον, όταν η Σερβία υπέστη επίθεσιν παρά της Βουλγαρίας, εάν η Ελλάς θελήση να έλθη εις βοήθειάν της, η κυβέρνησις της Αυτού Μεγαλειότητος είναι πρόθυμος να παραχωρήση την νήσον Κύπρον εις την Ελλάδα». – ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΚΥΠΡΟΥ, ΕΔΩ.
Η προσάρτηση θα γινόταν αμέσως μόλις ο ελληνικός στρατός έμπαινε στον πόλεμο, παρά το πλευρό των Συμμάχων. Ωστόσο, η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε να κρατήσει την πολιτική θέση που είχε από την αρχή του πολέμου, δηλαδή την απόλυτη ουδετερότητα. Ευρισκόμενη τότε στην καρδιά του εθνικού διχασμού, η διορισμένη από τον Κωνσταντίνο και κατ’ εντολή του Κωνσταντίνου, φιλοβασιλική κυβέρνηση Ζαῒμη, στις 21 Οκτωβρίου, απέρριψε την προσφορά.
Αξίζει, πιστεύω, να σημειωθεί ότι ο χρόνος κατά τον οποίο έγινε η βρετανική πρόταση, ήταν ο ευνοϊκότερος παρά ποτέ για την πραγματοποίηση της Ένωσης.
Και αυτό διότι, όπως γράφει και ο Κύπριος, Ν. Κρανιδιώτης (πατέρας του αποθανόντος υφυπουργού Εξωτερικών, Γ. Κρανιδιώτη) στο βιβλίο του «Δύσκολα χρόνια», ήταν τότε η εποχή κατά την οποία δεν υπήρχε από Τουρκοκυπριακής πλευράς καμμιά σχεδόν αντίδραση στην ενωτική κίνηση των Ελληνοκυπρίων.
ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 9.10.2025.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
- Αβέρωφ Ευ. «Ιστορία των χαμένων ευκαιριών», τ. 1, σελ. 11.
- Βεντήρης Γ. «Η Ελλάς του 1910-1920», τ. 2, σελ. 49.
- Βουλή των Ελλήνων «Το Κυπριακό στη Βουλή των Ελλήνων», κεφ. 1915.
- Θρασυβούλου Μ. «Ο εθνικισμός των ελληνοκυπρίων», σελ. 71.
- Κρανιδιώτης Ν. «Δύσκολα χρόνια», σελ. 21.
- Μαζαράκης Αλεξ., αντιστρατηγος «Απομνημονεύματα», σελ. 181.
- Παπαϊωάννου Χρ. «Η Διπλωματία του Εθνικού Διχασμού», σελ. 56.
- Παπαρρηγόπουλος Κων. «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους», τ. 8, σελ. 221.
- Ρούσσος Γ. «Νεώτερη Ιστορία του Ελληνικού Έθνους», τ. 6, σελ. 9.
- Συρίγος Άγγ. «Μικρασιατική Καταστροφή», σελ. 104.
- Horton G. «Η μάστιγα της Ασίας», εκδ. Εστίας / Λαμπράκη, 2009, σελ. 18.
- Χρήστος Θεόδ. «Η Ελλάδα και η Αντάντ», σελ. 267.
βουλγαρικη επιθεση Σερβια Α Παγκοσμιος Πολεμος 14 Οκτωβριου 1915 Οκτωβριος Βρετανια, Συμμαχοι Νοτιοανατολικη Ευρωπη, 17 Κυπρος Ελλαδα, ανταλλαγμα ελληνικη πολεμος, ανταντ βρετανικη κυβερνηση Βουλγαρια Ελλας κυβερνησις νησος βασιλιας Κωνσταντινος απορριψη παραχωρηση Κυπρου ουδετεροτητα προσαρτηση ελληνικος στρατος κιουλεκας πολιτικη εθνικος διχασμος διορισμενη εντολη φιλοβασιλικη κυβερνηση Ζαιμη, ζαιμης 21 προταση, ενωση Κυπριος, Κρανιδιωτης υφυπουργος Εξωτερικων, βιβλιο Τουρκοκυπριοι αντιδραση Ελληνοκυπριοι αβερωφ χαμενες ευκαιριες βεντηρης Ελλας Βουλη των Ελληνων Κυπριακο Θρασυβουλου εθνικισμος Μαζαρακης αντιστρατηγος Απομνημονευματα παπαιωαννου διπλωματια παπαρρηγοπουλος ρουσσος Νεωτερη Ιστορια Ελληνικο εθνος συριγος Μικρασιατικη Καταστροφη χορτον Horton μαστιγα της Ασιας
