Σκόπιμα τροποποιημένο κρανίο γυναικός βρέθηκε στην Μαρώνεια Θράκης! – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Η τεχνητή διαμόρφωση του κεφαλιού / head shaping ή artificial cranial deformation ασκήθηκε από πολλές διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες κατά την περίοδο «της μετανάστευσης» (1^ος – 9^ος αι. μ.Χ.). Αλλά ήταν άγνωστη στα βυζαντινά έθιμα του 5ου αι. – ΔΕΙΤΕ το πορτραίτο του Πιζανέλο στο Λούβρο. Η πρωτοβυζαντινή κοινωνία τότε στην Μαρώνεια ήταν ένα σημαντικό επαρχιακό αστικό κέντρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Η τεχνητή κρανιακή τροποποίηση είναι ένας από τους πιο συχνά τεκμηριωμένους τύπους σκόπιμης επέμβασης στον ανθρώπινο σκελετό στο επιστημονικό αρχείο ανθρωπολογίας. – ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για τους ΜΑΚΡΟΚΕΦΑΛΟΥΣ, ΕΔΩ.

Στο βυζαντινό νεκροταφείο Μαρώνειας Ροδόπης, στην Θράκη, στην βόρεια Ελλάδα, συνολικώς μελετήθηκαν 33 τάφοι, που περιελάμβαναν 36 σκελετούς ατόμων. Ένας σκελετός γυναίκας ξεχώρισε: Το ύψος ήταν 1,532 μ. (όσο και ο μέσος όρος ύψους των γυναικών της εποχής). [Το ύψος των ενηλίκων ανθρώπων, πριν 1.500 χρόνια κυμαινόταν από 1,55 – 1,68 μ.]. Αλλά αυτό το γυναικείο κρανίο παρουσίαζε τεχνητή διαμόρφωση κεφαλής. Η παραμόρφωση του κρανίου, γινόταν δένοντάς το με ταινίες ή/και προσαρμοσμένες σανίδες.

Η ομοιογένεια στα ταφικά έθιμα, που αποδεικνύεται από την θέση και τον προσανατολισμό του εν λόγω σκελετού και από την τοπογραφία του νεκροταφείου, υποστηρίζει σθεναρά την υπόθεση ότι αυτή η ταφή ανήκε σε εκχριστιανισμένο πολίτη, που είχε το δικαίωμα να ταφεί σε κοινό χριστιανικό νεκροταφείο.

Στα περισσότερα κρανία εντοπίσθηκαν οδοντικές αλλοιώσεις. Όλες συχνότερες στα ώριμα / ηλικιωμένα άτομα. Τα ποσοστά τερηδόνας ήταν υψηλότερα στους νέους. Όλες οι αλλοιώσεις, εκτός της πέτρας, είναι συχνότερες στις γυναίκες – η τερηδόνα σχετίζεται με την κατανάλωση τροφών με μεγάλη περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες και σάκχαρο. Ο συνδυασμός χαμηλών ποσοστών τερηδόνας και υψηλών ποσοστών πέτρας παραπέμπει στην σημαντική κατανάλωση κρέατος.

«Είναι πολύ πιθανόν να πρόκειται για περίπτωση τεχνητής παραμόρφωσης κρανίου, και μάλιστα εκούσιας» είπε η αρχαιολόγος κ. Π. Τριτσαρόλη, στην σχετική εισήγηση στο 20ό Αρχαιολογικό Συνέδριο της Θεσσαλονίκης, το 2008.

ΠΗΓΗ: P. Tritsaroli «Artificial cranial modification on a female skeleton from the Byzantine site of Maroneia (Thrace, Greece)», https://doi.org/10.1002/oa.1153, International Journal of Osteoarchaeology, Vol. 21, Issue4, Ιουλ./Αυγ. 2011, σελ. 464 – 478, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 25.6.2011.

Σκοπιμα τροποποιημενο κρανιο γυναικος αρχαια βυζαντινη Μαρωνεια ροδοπης Θρακης Λεκακης