Την περίοδο 7-11 Οκτωβρίου 2024 διεξήχθη ενάλια αρχαιολογική έρευνα πλησίον του αρχαιολογικού χώρου της Ασίνης, ανατολικά του Τολού Αργολίδας. – ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για την ΑΣΙΝΗ ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ, ΕΔΩ. Η θέση βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από το σημερινό χωριό Τολό. Χάρη στην ευνοϊκή τοποθεσία της, η θέση αυτή κατοικήθηκε τόσο κατά τους προϊστορικούς όσο και τους ιστορικούς χρόνους.
Οι αρχαιολογικές έρευνες των ετών 2021 και 2022 είχαν αποκαλύψει την έκταση και τη φύση μιας μεγάλης τεχνητής λιμενικής εγκατάστασης ανατολικά της θέσης Καστράκι (το οποίο εικονίζεται στην παρακάτω φωτογραφία)
Η κύρια κατασκευή αποτελείται από ένα μεγάλο τεχνητό πλάτωμα που βρίσκεται σε αβαθή ύδατα. Επάνω σε αυτό το πλάτωμα διακρίνονται, πιθανόν, δωμάτια και κτηριακές δομές σε μορφή οικιών. Τα εν λόγω κατάλοιπα καταγράφηκαν χρησιμοποιώντας φωτογραμμετρία κατά την ερευνητική περίοδο του 2022 καθ΄ ότι έχρηζαν διεξοδικότερης έρευνας. Καθώς ο οικισμός της Ασίνης κατοικούνταν σταθερά από τους προϊστορικούς χρόνους, είναι δύσκολο να εξακριβωθεί πότε κατασκευάστηκε αρχικά αυτή η λιμενική εγκατάσταση.
Η ενάλια ανασκαφική έρευνα του 2024 επικεντρώθηκε στον πυθμένα της θάλασσας πλησίον του βορειοδυτικού άκρο του τεχνητού πλατώματος. Το συγκεκριμένο σημείο επιλέχθηκε με γνώμονα το ότι το τεχνητό πλάτωμα σώζεται εκεί σε καλή κατάσταση, ενώ φαίνεται να έχει διατηρήσει και μεγάλο μέρος του αρχικού του σχήματος. Η έκταση που κατέλαβε η ανασκαφική τομή ήταν 16 τ.μ. Η ανεσκαμμένη περιοχή τεκμηριώθηκε με φωτογραμμετρία στα σημεία όπου το επέβαλαν η πολυμορφία και ποικιλομορφία των αρχαιολογικών συνόλων.
Οι εργασίες πεδίου του 2024 έδειξαν ότι στον πυθμένα διατηρούνται σημαντικά κατάλοιπα της λιθόκτιστης λιμενικής εγκατάστασης. Αυτά αποτελούνται από πεσμένο υλικό, όπως λίθοι και κατεργασμένα δομικά υλικά. Πιθανόν τα σημαντικότερα ευρήματα είναι τα όστρακα αμφορέα που βρέθηκαν στην λιθόκτιστη κατασκευή και το θραυσμένο αγγείο στον τομέα 4Α. Τα συνευρήματα αυτών των αποσπασματικά σωζόμενων αγγείων υποδηλώνουν ότι αποτέθηκαν κατά τη διάρκεια της χρήσης του πλατώματος ή κατά τον χρόνο εγκατάλειψης και πτώσης του. Μπορούν επομένως να χρησιμοποιηθούν ως ενδείξεις στη συζήτηση σχετικά με τη χρονολόγηση της κατασκευής.
Το επόμενο βήμα θα είναι η διενέργεια μίας ή ενδεχομένως δύο τομών στην κορυφή του πλατώματος. Η τομή θα ανασκαφεί χειρωνακτικά και τα ιζήματα θα αφαιρεθούν με βυθοκόρηση. Τυχόν αντικείμενα και οικοδομικά κατάλοιπα θα καταγραφούν in situ χρησιμοποιώντας φωτογραμμετρία.
Τα αποτελέσματα της έρευνας θα δημοσιευθούν στο επιστημονικό περιοδικό των Σουηδικών Ινστιτούτων Αθηνών και Ρώμης, Opuscula, και σε άλλα επιστημονικά περιοδικά.
Η ανασκαφική έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο πενταετούς ερευνητικού προγράμματος που ξεκίνησε το 2022, ως συνέχεια της πιλοτικής έρευνας που διεξήχθη το 2021 και αποτέλεσε συνεργασία μεταξύ της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, του Σουηδικού Ινστιτούτου Αθηνών και του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης, με συμμετέχοντες από το Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ και την εταιρεία Nordic Maritime Group.
ΠΗΓΗ: ΥΠΠΟΑ, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 10.3.2025.
Ενάλια αρχαιολογική έρευνα, στην Ασίνη, το 2025
Την περίοδο -29 Σεπτεμβρίου έως 1 Οκτωβρίου 2025- διεξήχθη ενάλια αρχαιολογική έρευνα πλησίον του αρχαιολογικού χώρου της Ασίνης, ανατολικά του Τολού Αργολίδας. Χάρη στην ευνοϊκή τοποθεσία της, που προσφέρει ένα φυσικό λιμάνι αλλά και ένα ύψωμα που συνέβαλε στην αμυντική της ικανότητα, η θέση αυτή κατοικήθηκε ήδη από τους προϊστορικούς, με μία συνέχεια έως τους ιστορικούς χρόνους.
Η ανασκαφική έρευνα στη θαλάσσια αυτή περιοχή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο πενταετούς ερευνητικού προγράμματος που ξεκίνησε το 2022, ως συνέχεια της πιλοτικής έρευνας του 2021, ως συνεργασία της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, του Σουηδικού Ινστιτούτου Αθηνών και του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης, με συμμετέχοντες από το Πανεπιστήμιο του Γκαιτεμποργκ και την εταιρεία Nordic Maritime Group. Οι αρχαιολογικές έρευνες των ετών 2021-2025 αποκάλυψαν την έκταση και τη φύση μιας μεγάλης τεχνητής λιμενικής εγκατάστασης, ανατολικά της θέσης Καστράκι. Η κύρια κατασκευή αποτελείται από ένα μεγάλο τεχνητό πλάτωμα που βρίσκεται σε αβαθή ύδατα.
Στόχος της ερευνητικής περιόδου του 2025 ήταν η χρονολόγηση και περαιτέρω διερεύνηση των κατασκευών που εντοπίζονται στην κορυφή του υποθαλάσσιου πλατώματος, προκειμένου να προσδιοριστεί ο ρόλος τους. Με μια πρώτη ματιά, το υποθαλάσσιο πλάτωμα φαίνεται να αποτελεί έναν μεγάλο λιθοσωρό. Ωστόσο, μέσα από προσεκτική παρατήρηση του τρισδιάστατου μοντέλου του πλατώματος των ετών 2021 και 2022 (παρακάτω φωτ.)
και την ενάλια έρευνα, διακρίνονται λιθόκτιστες κατασκευές που ξεχωρίζουν είτε λόγω του σχήματός τους είτε επειδή αποτελούνται από λίθους συγκεκριμένου μεγέθους (παρακάτω φωτ.).
Για τη χρονολόγηση των κατασκευών αυτών, αποφασίστηκε να μετακινηθούν οι λίθοι από τρεις κατασκευές, προκειμένου να διαπιστωθεί, εάν υπήρχαν μεταξύ τους χρονολογήσιμα αντικείμενα. Εντούτοις, τα χρονολογήσιμα ευρήματα ανάμεσα στους λίθους ήταν ελάχιστα, βρέθηκαν μόνο δύο όστρακα κεραμικής. Η ερευνητική περίοδος του 2025 αποκάλυψε ότι οι- λίγο πολύ- τετραγωνικές κατασκευές στην κορυφή του πλατώματος πιθανότατα αντιπροσωπεύουν διαφορετικές χρονολογικές φάσεις και αποτελούν, κατά πάσα πιθανότητα τα κατάλοιπα θεμελίων προβλητών, κατασκευασμένων από ξύλινα κασόνια, γεμισμένα με λίθους. Μετά την αποσύνθεση του ξύλου, ό,τι απέμεινε είναι οι λίθοι. Τα πιθανολογούμενα αυτά κασόνια είναι μεταγενέστερα του ίδιου του πλατώματος.
Όπως είχε ήδη επισημανθεί κατά τις προηγούμενες ερευνητικές περιόδους, το ίδιο το πλάτωμα, με τη σαφή επέκτασή του προς τα δυτικά, θεωρείται ότι ανήκει στη Ρωμαϊκή περίοδο, βάσει των θραυσμάτων αμφορέα που εντοπίστηκαν εντός του. Το πλάτωμα, με το οριοθετημένο άκρο του, θυμίζει προκυμαία που αρχικά είχε ανεγερθεί ώστε να εξέχει από την επιφάνεια του νερού. Με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, το κρηπίδωμα αυτό καταβυθίστηκε. Η κατασκευή προβλητών, στερεωμένων με ξυλότυπους θεμελίωσης επάνω σε αυτό το καταβυθισμένο πλάτωμα επέτρεψε τη συνέχιση της χρήσης του χώρου για φόρτωση, εκφόρτωση και επιβίβαση.
Περαιτέρω μελέτες του τρισδιάστατου μοντέλου, σε συνδυασμό με τη χρονολόγηση του υλικού που έχει περισυλλεχθεί κατά τις προηγούμενες ερευνητικές περιόδους, θα αποτελέσουν τη βάση για τη μελλοντική ανάλυση και κατανόηση αυτής της καταβυθισμένης κατασκευής και της χρήσης της στον λιμένα της Ασίνης.
- Από ελληνικής πλευράς, τη διεύθυνση της ανασκαφικής έρευνας στη θαλάσσια αυτή περιοχή είχε η Δρ. Π. Γαλιατσάτου, Καταδυόμενη Αρχαιολόγος της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, και από σουηδικής πλευράς, η Καθηγήτρια A.-L. Schallin (Επιστημονική Διευθύντρια, Πανεπιστήμιο Στοκχόλμης) και ο Δρ. N. Eriksson (Διευθυντής Πεδίου, Πανεπιστήμιο Στοκχόλμης). Συμμετείχαν, επίσης, η κ. Π. Μίχα, Καταδυόμενη Αρχαιολόγος στην Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων, ο κ. Σπ. Μουρέας, καταδυόμενος εργατοτεχνίτης, ο BA J. Lindström, από τη Nordic Maritime Group και ο MA St. Von Arbin, από το Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ. Συμμετείχαν επίσης η κ. Α. Ταγωνίδου, Καταδυόμενη Αρχιτέκτονας-Μηχανικός στην Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων, ο κ. Θ. Τρουπάκης, καταδυόμενος ΤΕ Μηχανικών, ο BA J. Lindström, από τη Nordic Maritime Group και ο MA S. Von Arbin, από το Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ.
Τα αποτελέσματα της έρευνας θα δημοσιευθούν στο επιστημονικό περιοδικό των Σουηδικών Ινστιτούτων Αθηνών και Ρώμης, Opuscula, και σε άλλα επιστημονικά περιοδικά.
ΠΗΓΗ: ΥΠΠΟΑ, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 1.4.2026.
βυθισμενο αρχαιο μεγαλο τεχνητο λιθοκτιστο λιμανι Ασινη Αργολιδος κατοικηση προιστορια οστρακα κεραμικης οστρακο κεραμικη αγγειο αρχαια αγγεια
