Αρχαία νεκρόπολη για παιδιά, έως ενός έτους, και νεκροί θαμμένοι καθισμένοι όρθια, βρέθηκε στο Δίον Γαλλίας – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

H πόλις Dijon / Digion στον 47^ο παράλληλο [47°19′00″N 5°01′00″E] στην νυν έκταση της Γαλλίας, του διαμερίσματος Côte-d’Or είναι πρωτεύουσα της περιφέρειας Βουργουνδίας / Bourgogne-Franche-Comté. Ευρίσκεται μεταξύ της λεκάνης του Παρισιού και της κοιλάδας του Ροδανού, στον άξονα Παρίσι – Λυών – Μεσόγειος, 263 χλμ. ΝΑ. του Παρισιού και 175 χλμ. βόρεια της Λυών.

Ετυμολογείται από τον θεό των Ελλήνων Δία (άλλοι λένε από την Διώνη), άρα είναι συνώνυμη του Δίον ή Διόσπολις. Ήταν, λένε «μια ιερή αγορά», αφού χαρακτηριζόταν με το όνομα Divio, το οποίον προέρχεται από την ελληνική Δίας:

> λατινική λέξη deus (= θεός), diva = θεά, κλπ.

> γαλατική ρίζα divo- (= θεϊκή)

> παλαιά ιρλανδικά dia, παλαιά ουαλικά duiu, παλαιά κορνουαλικά duy, βρετονικά doue (= θεός).

> devos, κ.ά.

> ιθαγενή ανθρωπωνύμια: Devorix, Devonia, Deviatis, κλπ.,

> χαρακτηριστικά υδρώνυμα Deva, Diva (= καταδύσεις)

> Devona, Divona[1] (Divonne, Διώνη / Dionne).

> η παραλλαγή divo- του devo- οφείλεται αναμφίβολα στην λατινική επιρροή,

> γαλατ. diuo-, κλπ.

Πριν ονομαστεί Ντιζόν ελέγετο castrum of Dijon, locus Divionensis (6^ος αιώνας μΧ.), Divionense castrum (Γρηγόριος της Τουρ), Divione, Digum (13^ος αι.), Divio (γεν . Divionis – μεσαιωνικά λατινικά). Και Devomagus / Diviomagus.

Η κοιλάδα κατοικήθηκε πολύ πριν από την Γαλλο-Ρωμαϊκή περίοδο.

Τα αρχαιότερα αρχαιολογικά ευρήματα εντός των ορίων της πόλεως της Ντιζόν χρονολογούνται στην νεολιθική περίοδο. Στην Lentillières έχουν αποκαλυφθεί ίχνη οικισμού της Πρώιμης Νεολιθικής, συμπεριλαμβανομένης μιας ταφής παρόμοιας με εκείνη του πολιτισμού της Μέσης Γραμμικής Κεραμικής της Καμπανίας.

Στην περιοχή Grésilles κοντά στην Bourroches έχουν βρεθεί και αντικείμενα της Εποχής Χαλκού. Μερικά μικρά οικιακά αντικείμενα, ένα θραύσμα πλάκας διακοσμημένης με εγχάρακτα γεωμετρικά στολίδια από την περίοδο Hallstatt και ένα τσιμπιδάκι από την περίοδο La Tène III ανακαλύφθηκαν στο κέντρο της πόλης (στην οδό du Tillot και rue du Château).

Η πόλη αναδημιουργήθηκε από τους Ρωμαίους, με το όνομα Divio (= θεϊκή, ιερή κρήνη)[2]. Ο αυτοκράτορας Αυρηλιανός διέταξε να περιβάλλεται από τείχη ύψους έως 30 πόδια και πάχους 15 ποδιών.

Οι αρχαίες ελληνικές και αυτόχθονες λατρείες αναμείχθηκαν με εκείνες των Ρωμαίων. Οι αναθηματικές στήλες αφιερωμένες στην Επόνα και τον Σούκελλο, βρέθηκαν δίπλα στις επίσημες μορφές του Ερμή, της Ήρας, του Ηρακλή και του Απόλλωνα. Η ανακάλυψη το 1598 μιας ελληνικής επιγραφής φαίνεται να επιβεβαιώνει την παρουσία μιας λατρείας αφιερωμένης στον Μίθρα.

Ευρέθη επίσης μια νεκρόπολη με περισσότερους από 20 γαλλο-ρωμαϊκούς τάφους (1^ου αιώνα μ.Χ.). Περιείχαν μικρά παιδιά που πέθαναν πριν από την ηλικία του ενός έτους. Αυτά τα παιδιά θάφτηκαν σε πέτρινα φέρετρα ή ξύλινες σαρκοφάγους. Μέσα στους τάφους βρέθηκαν κτερίσματα, κεραμικα ή νομισματα.

Σύμφωνα με την παράδοση, ο χριστιανισμός εισήχθη στην πόλη από τον άγιο Μπενίν (Saint Bénigne), μαθητή του αγίου Πολυκάρπου, επισκόπου Σμύρνης, πολιούχο άγιο της πόλης, στα τέλη του 2ου αιώνα.

ΤΩΡΑ, ερευνητές από το Γαλλικό Εθνικό Ινστιτούτο Προληπτικής Αρχαιολογικής Έρευνας (INRAP) αποκάλυψαν μια ομάδα 13 γαλατικών ταφών, που χρονολογούνται μεταξύ 450 και 25 π.Χ., και μια νεκρόπολη για παιδιά, που χρονολογείται στον 1^ο αιώνα μ.Χ., πάνω από τα οποία είχε κτιστεί μοναστήρι[3]. Και οι δύο θέσεις ταφής είχαν υποστεί ζημιές από γεωργικές δραστηριότητες.

Τα ανθρώπινα λείψανα σε όλες τις γαλατικές ταφές βρέθηκαν καθισμένα όρθια[4], σε κυκλικούς λάκκους, και στραμμένα προς τα δυτικά. Οι λάκκοι σκάβονταν σε τακτά χρονικά διαστήματα σε μια σειρά που εκτεινόταν από βορρά προς νότο.

Τα χέρια καθ’ ενός από τα άτομα είχαν τοποθετηθεί κατά μήκος του κορμού τους, ακουμπούσαν κοντά στους γοφούς ή τα λυγισμένα πόδια τους.

Ένα βραχιολάκι από μαύρη πέτρα, που χρονολογείται μεταξύ 300 και 200 ​​π.Χ. ήταν το μόνο τεχνούργημα που ανακτήθηκε από αυτές τις ταφές.

Δύο παρόμοιες ταφές ανακαλύφθηκαν κοντά στην ίδια τοποθεσία την δεκαετία του 1990.

Οι ερευνητές προτείνουν ότι τα άτομα μπορεί να ήταν πολεμιστές ή να είχαν συνδεθεί με πολιτική ή θρησκευτική εξουσία.

Όλα τα παιδιά που θάφτηκαν στη νεκρόπολη ήταν μικρότερα του ενός έτους την στιγμή του θανάτου τους, και ήταν τοποθετημένα ανάσκελα ή στα πλάγια στους τάφους. Μερικά από τα παιδιά θάφτηκαν σε ξύλινα φέρετρα και κάποιοι από τους τάφους περιείχαν νομίσματα και κεραμικά. Η νεκρόπολις χρονολογείται στον 1ο αιώνα μ.Χ., και περιέχει τα λείψανα 22 παιδιών – αν και μπορεί να περιείχε περισσότερα, καθώς οι σύγχρονες γεωργικές εργασίες κατέστρεψαν αρκετούς από τους τάφους στην τοποθεσία.

Το 1016 ο βασιλιάς της Γαλλίας Ροβέρτος ο Ευσεβής έδωσε την περιοχή ως φέουδο στον υιό του Ερρίκο κι έτσι εγεννήθη το Δουκάτο της Βουργουνδίας με πρωτεύουσα το Δίον.

Τουριστικά αξιοθεατα

Στα αξιοθέατα της πόλης Ντιζόν ξεχωρίζουν διάφορες εκκλησίες, μεταξύ των οποίων ο Καθεδρικός της Ναός (Cathédrale Saint-Bénigne de Dijon) που κτίστηκε μεταξύ 13ου και 14ου αιώνα επί αρχαιότερου, που προϋπήρχε – η κρύπτη χρονολογείται από τον 6ο αιώνα. Αρκετά σύμβολα χαρακτηρίζουν την πόλη της Ντιζόν, με πιο διάσημο το γλυπτό της κουκουβάγιας, ένα πέτρινο γλυπτό που δημιουργήθηκε σε άγνωστη χρονική στιγμή, και βρίσκεται σε τοίχο ενός παρεκκλησίου στην καθεδρική εκκλησία. Το έθιμο είναι να χαϊδεύουν αυτό το γλυπτό, ενώ κάνουν μια ευχή.

Υπάρχουν και δύο ορθόδοξες εκκλησίες βυζαντινής παράδοσης το Παρεκκλήσι του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης, που υπάγεται στο Σερβικό Πατριαρχείο και το Παρεκκλήσι Αγίου Ιακώβου, που υπάγεται στο Ρουμανικό Πατριαρχείο.

Στο Παλλάτι του Δούκα της Βουργουνδίας (Palais des ducs et des États de Bourgogne), σημερινό δημαρχείο της πόλης, λειτουργεί και Μουσείο Καλών Τεχνών (Musée des Beaux-Arts de Dijon).

Η πόλη είναι φημισμένη για την κουζίνα της, την μουστάρδα και τα κρασιά της.

ΠΗΓΗ: «DES GAULOIS INHUMÉS ASSIS RUE TURGOT À DIJON (CÔTE-D’OR) – Une équipe de l’Inrap vient de mettre au jour des sépultures gauloises atypiques – une série de défunts enterrés assis – lors de la fouille liée à la restructuration du groupe scolaire Joséphine Baker à Dijon. Menée sur prescription de l’État (Direction régionale des affaires culturelle Bourgogne-Franche-Comté), entre octobre et décembre 2024, sur une superficie d’environ 1000 m², cette opération a également livré une nécropole d’immatures datant de la période gallo-romaine et des vestiges allant, de façon discontinue, jusqu’à la période contemporaine», INRAP, 27.1.2025. Gizmodo. Γ. Λεκακης «Συγχρονης Ελλαδος περιηγησις». ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 28.1.2025.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

• Espérandieu «Recueil», 1911.
• Lejay «Inscriptions antiques de la Côte-d’Or», 1889.
• Λεξικό της Γαλλικής γλώσσας, σελ.  142.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Αυσόνιος: «Divona Celtarum lingua fons addite divis».

[2] «Divonne είναι το κελτικό όνομα για μια ιερή πηγή» – βλ. Αυσόνιος, Ordo XX, 169.

[3] Ο Άγιος Βενίγνος, είναι ο απόκρυφος προστάτης πολιούχος, και λέγεται ότι αυτός εισήγαγε τον χριστιανισμό στην περιοχή πριν μαρτυρήσει. Έτσι έγινε η «η πόλη των εκατό καμπαναριών»!

[4] Συνολικώς, μόνον 12 καθιστοί γαλατικοί τάφοι είναι γνωστοί – οι άλλοι τρεις βρέθηκαν στην Ελβετία.

Αρχαια νεκροπολη παιδια, βρεφη νεκροι θαμμενοι καθισμενοι ορθια, Διον Γαλλιας Λεκακης νεκροπολις παιδι ενος ετους, βρεφος μωρο μωρα Διο αρχαιος Γαλλια πολις Dijon / Digion 47^ος παραλληλος διαμερισματ Cote d’ Or πρωτευουσα περιφερεια Bourgogne Franche Comte λεκανη Παρισιου κοιλαδα Ροδανου ποταμος ροδανος Παρισι – Λυων – Μεσογειος, Παρισιοι ετυμολογια θεος Ελληνων Διας, Διοσπολις Διοσπολη ιερη αγορα Divio, ελληνικη λεξη λατινικη λεξις deus ντιβα diva θεα γαλατικη divo θεικη παλαια ιρλανδικα ντια dia, παλια ουαλικα ντουιου duiu, κορνουαλικα ντουι duy, βρετονικα ντουε doue ντεβος devos, ανθρωπωνυμια Devorix, Devonia, Deviatis, ντεβοριξ ντεβονια ντεβιατης υδρωνυμα ντεβα Deva, καταδυση ντεβονα Devona, ντιβονα Divona ντιβονε Divonne, Διωνη / Dionne ντιονε παραλλαγη λατινικα επιρροη γαλατικα ντιουο diuo ονομα Ντιζον καστρο castrum of Dijon, locus Divionensis 6^ος αιωνας μΧ Divionense castrum Γρηγοριος της Τουρ, Divione, Digum 13^ος μεσαιωνικα αρχαιοτερο αρχαιολογικο ευρημα πολις νεολιθικη περιοδος εποχη αρχαιος ρωμαικος οικισμος ντιβιο Divio ιερα κρηνη ρωμαιος αυτοκρατορας Αυρηλιανος τειχη Γαλλικο Αρχαιολογια ομαδα γαλατικων ταφων, 5ος 450 1ος 25 πΧ μοναστηρι ιερα μονη ιμ ταφη ζημια γεωργικες δραστηριοτητες γαλατικη γαλατικο γαλατες ανθρωπινα λειψανα γαλατικες ταφες καθισμενο ορθιοι θαμμενοι κυκλικος λακκος, δυτικα λακκοι χερια ατομα κορμος γοφος λυγισμενα ποδια χερι ποδι βραχιολακι βραχιολι μαυρη πετρα, 4ος 300 3ος 200 αρχαιο τεχνουργημα κτερισμα 1990 πολεμιστης πολιτικη θρησκευτικη εξουσια θανατος ανασκελα πλαγια ταφοι ξυλινο φερετρο νομισμα κεραμικα λειψανα γεωργικη εργασιες καταστροφη 11ος 1016 βασιλιας Γαλλιας Ροβερτος ο Ευσεβης φεουδο Ερρικος Δουκατο της Βουργουνδιας Βουργουνδια γαλλικη γλωσσα Saint Benignus Αυσονιος κελτικο κελτες αγιος Βενιγνος, αποκρυφος προστατης πολιουχος, χριστιανισμος μαρτυρας 100 εκατο καμπαναριων καμπαναρια καμπαναριο καθιστοι γαλατικοι Ελβετία