Του Γιώργου Λεκάκη
Η τελετουργική πρακτική, που
απευθύνεται στους προγόνους, καλείται γενικώς προγονολατρεία. Τι μπορεί να
συνεπάγεται στην πράξη αυτή, όμως, συνήθως παραμένει ασαφές, και έτσι η έννοια χρησιμοποιείται
συχνάκις γενικώς.
Αρχαιολόγοι ανέλυσαν εκ νέου
μια συλλογή από περίπου 400 θραύσματα κρανίων, που ανακαλύφθηκαν στο νεολιθικό
χωριό (5500 – 5400 π.Χ.), όπου σήμερα η Masseria Candelaro, στην Απουλία της Μεγάλης Ελλάδος / Κάτω Ιταλίας.
Η ομάδα εξεπλάγη όταν
διαπίστωσε ότι τα θραύσματα αντιπροσώπευαν περίπου 15 κρανία ανδρών και
γνάθων, ανθρώπων που έζησαν στην διάρκεια δύο αιώνων, ή ίσως οκτώ γενεών! Δεν
έδειξαν στοιχεία βίαιου τραυματισμού ή καννιβαλισμού. Ήταν σε έναν σωρό, στο
κέντρο του χωριού!
Το γεγονός ότι τα κρανία ήταν
και πολύ κατακερματισμένα και πολύ λεία υποδηλώνει στους ερευνητές ότι ίσως τα
χειρίζονταν κατά την διάρκεια τελετουργιών, για τον εορτασμό των προγόνων τους.
Ήταν μια τελετουργική
συλλογή.
Ίσως όταν οι κάτοικοι της
Masseria Candelaro αποφάσισαν να τερματίσουν αυτήν την παράδοση και έθαψαν μαζί
τα θραύσματα των προγόνων τους.
ΠΗΓΗ: J. E. Thompson «The Use-Life
of Ancestors: Neolithic Cranial Retention, Caching and Disposal at Masseria
Candelaro, Apulia, Italy», European Journal of Archaeology, Cambridge
University Press, 13.11.2024. ΑΡΧΕΙΟΝ
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 14.11.2024.
