Του Γιώργου Λεκάκη
Στην μέση του ποταμού
Γουαδαλούπη, στην θέση Barranco Gómez, στο Cuevas de la Araña / Σπηλιά των Αραχνών(*) στην Βαλένθια, της ανατολικής
Ισπανίας, μια ομάδα με επί κεφαλής την αρχαιολόγο I. Domingo (του
Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης) ανακάλυψε προσφάτως μια νεολιθική βραχογραφία 10.000
– 8.000 χρόνων, που απεικονίζει έναν τροφοσυλλέκτη-κυνηγό μελιού!
Το πάνελ, που φτιάχτηκε με
παράδοση της «ανατολικής βραχοτέχνης» (που αναπτύσσεται σε δύο διαφορετικά
επίπεδα: Στον τοίχο και την οροφή), δείχνει ένα άτομο, που φαινομενικά δεν
φοβάται τα ύψη, χρησιμοποιεί μια σκάλα από σχοινί, ύψους 8 μ. που είναι
προσαρτημένη σε έναν γκρεμό, για να «κυνηγήσει» μια μεγάλη κυψέλη!
[Σε άλλο, πιο γνωστό σχέδιο, της ιδίας σπηλιάς, ένα
άτομο – ίσως και να είναι γυναίκα – σκαρφαλώνει σε ένα δένδρο, για να εκμεταλλευθεί μια φωλιά-αποικία
μελισσών, που ζουν σε μια τρύπα δένδρου. Με το ένα χέρι κρατά ένα δοχείο
συλλογής μελιού ή κεριού – παρακάτω φωτογραφία.]
Ο καλλιτέχνης ζωγράφισε την
σκηνή ρεαλιστικά, απεικονίζοντας μεμονωμένες θηλιές της σκάλας να συμπιέζονται
κάτω από το βάρος αυτού που την ανεβαίνει!
«Μας εντυπωσίασε η ακριβής
εκτέλεση της σκηνής και ο ρεαλισμός της δράσης που απεικονίζεται», λέει η κ. Domingo.
«Οι λεπτομέρειες του τύπου της σκάλας που χρησιμοποιείται και τα μέτρα
ασφαλείας που εφαρμόζονται για την στερέωση του σχοινιού στον βράχο, είναι
πραγματικά εξαιρετικές».
Αυτή η σκηνή δείχνει μια
προηγμένη χρήση τεχνικών κατασκευής σχοινιού, καθώς και σε βάθος γνώση των
τεχνικών αναρρίχησης. Πρόκειται επίσης για νέο είδος σκάλας με «συνδέσμους» να
την συνδέουν με ένα ενδιάμεσο σημείο αγκύρωσης (ένα ραβδί), που είναι στερεωμένο
σταθερά στον βράχο.
Προσθέτει ότι η πιστότητα της
παράδοσης της «ανατολικής βραχοτέχνης», δίνει στους μελετητές την ευκαιρία να
αποκαλύψουν λεπτομέρειες της αρχαίας ζωής, που προηγουμένως ήταν αόρατες στους
αρχαιολόγους.
Άλλες σκηνές από αυτήν την
τοποθεσία περιλαμβάνουν: τοξότες που βαδίζουν, μια αίγα, ένα κυνήγι ελαφιού και ένα που
κοιτάζει πίσω με ένα μοναδικό χαρακτηριστικό στο ρύγχος του. Η τεχνοτροπική και
θεματική ανάλυση των ανθρώπινων μορφών υποδηλώνει, τουλάχιστον, τρεις
διαφορετικές διακοσμητικές φάσεις σε αυτήν την τοποθεσία, καθώς και εδαφικές
συνδέσεις με άλλες περιοχές της βόρειας περιοχής της «λεβαντίνικης βραχοτεχνίας».
Πρόκειται για το αρχαιότερο
σχέδιο συλλογής μελιού!
Είναι μια περίοδος που ο
άνθρωπος είναι ακόμη κυνηγός-τροφοσυλλέκτης, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά το μέλι.
Κατά την ελληνική μυθολογία, δε, την τέχνη της μελισσοκομίας εδίδαξε στην
ανθρωπότητα ο Αρισταίος – ΔΙΑΒΑΣΤΕ το ΕΔΩ.
ΠΗΓΗ: M. Bea Martínez, κ.ά. «El abrigo de
Barranco Gómez (Castellote, Teruel), un nuevo conjunto con arte levantino en el
núcleo rupestre del Guadalope», DOI:10.3989/TP.2021.12271, Semantic Scholar, 15.6.2021.
«Neolithic Honey Hunters», AJA, Μαρτ./Απρ. 2024. ΑΡΧΕΙΟΝ
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 20.2.2024.
(*) Τα Σπήλαια των Αραχνών ευρίσκονται στο Bicorp, στην
περιοχή Cazuma με τα καταπράσινα δάση, δίπλα στον ποταμό Escalona στην χαράδρα
του Hongares, στον 39ο παράλληλο [39°06′37.2″N 0°51′37.1″W], στο
Reserva Nacional de Caza Muela de Cortes, 60 χλμ. νοτιοδυτικά της πόλης της
Βαλένθια.
Φημίζεται για ένα από τα πιο
σημαντικά δείγματα σπηλαιογραφίας Ύστερης Παλαιολιθικής (Επιπαλαιολιθικής) εποχής,
στην Λεβαντίνη Ισπανία. Ανακαλύφθηκαν στις αρχές του 20ού αιώνα από τον J. Garí i Poch, έναν τοπικό καθηγητή
Γεωγραφίας. Το 1924, ο καθηγητής H. Pacheco εδημοσίευσε τους «Πίνακες
των Σπηλαίων της Αράχνης», ένα επαναστατικό έργο για εκείνην την εποχή, που
αμφισβήτησε τις διατριβές του H. Breuil.
Προστατεύεται από την UNESCO.
Ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς το 1998. Επίσκεψη μέσω Οικολογικού
Μουσείου του Bicorp. Η ξενάγηση στο Las Cuevas de la Araña διαρκεί περίπου τρεις
ώρες!
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
– Crane E. «The Rock Art of Honey Hunters», International Bee Research
Association, Cardiff, 2001.
– Grimberg C. «Historia Universal. 1 «El alba de la civilización».
Traducción de Världshistoria, Folkens Liv Och Kultur» α΄ έκδ. Daimon, 1983.
– Ullmann Fr. «Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry», εκδ. J. Wiley & Sons,
2003.
