Του Γιώργου Λεκάκη
Σημάδια σε ένα απολίθωμα κνήμης ανθρώπου, ηλικίας 1.450.000 χρόνων, έγιναν από πέτρινα εργαλεία του πρώιμου Πλειστόκαινου.
Η παλαιοανθρωπολόγος Br. Pobiner (του Ινστιτούτου Smithsonian) εντόπισε τα σημάδια, ενώ εξέταζε το απολιθωμένο οστούν αριστερής κνήμης ποδιού, το οποίο μπορεί να ανήκε στο είδος Homo erectus, ή τον Homo habilis ή τον Paranthropus boisei.
Το απολίθωμα φυλάσσεται στο Εθνικό Μουσείο Ναϊρόμπι της Κένυας.
Το απολίθωμα ανακτήθηκε από την επιφάνεια εδάφους, που διαβρώνεται, στο Okote του Koobi Fora στην Τουρκάνα στην βόρεια Κένυα, ακριβώς επάνω από ένα στρώμα ηφαιστειακής τέφρας, το οποίο χρονολογείται μεταξύ 1.600.000 και 1.500.000 χρόνων.
Η κ. Pobiner έστειλε καλούπια 11 τομών που βρήκε στο οστούν, προς τους παλαιοανθρωπολόγους M. Pante (του State University του Κολοράντο) και Tr. Keevil (του Πανεπιστημίου Purdue), οι οποίοι δημιούργησαν τρισδιάστατες σαρώσεις των σημαδιών και τα συνέκριναν σε μια πραγματική βάση δεδομένων 898 μεμονωμένων σημαδιών, που είναι γνωστό ότι είχαν γίνει με πέτρινα εργαλεία για κόψιμο και σφυροκόπημα.
Εννέα από τα 11 σημάδια στην μελέτη αντιστοιχούσαν σε ζημιά από πέτρινα εργαλεία, εξήγησε η κ. Πόμπινερ. «Υποθέτουμε ότι η πρόθεση οποιουδήποτε ανθρώπου προκάλεσε τα σημάδια κοπής, ήταν απλώς να κόψει το κρέας από τα κόκκαλα για να το φάει, επειδή πεινούσε», είπε.
Τα άλλα δύο σημάδια έμοιαζαν σαν να τα είχε προκαλέσει μια μεγάλη γάτα, κατέληξε.
ΠΗΓΗ: Br. Pobiner «Early Pleistocene cut marked hominin fossil from Koobi Fora, Kenya», Nature / Scientific Reports, vol. 13, αρ: 9896 (2023), 26.6.2023. Και Science News. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 27.6.2023.
ΤΩΡΑ, οι ερευνητές ολοκλήρωσαν την ανάλυσή τους σε απολιθώματα Homo habilis ηλικίας 2.000.000 χρόνων (2,02 – 2,06 εκατομμύρια χρόνια πριν), που ανακαλύφθηκαν το 2012 στις όχθες της λίμνης Τουρκάνα, στην βόρεια Κένυα. Το KNM-ER 64061 είναι ένας μερικός σκελετός από το άνω μέλος Burgi του Koobi Fora, που σχετίζεται ταφονομικά και γεωχημικά με μια σχεδόν πλήρη οδοντοφυΐα της κάτω γνάθου (του KNM-ER 64060) που αποδίδεται στον Homo habilis.
- θυμίζω ότι ο αρχαιότερος σκελετός του H. habilis που έχει καταγραφεί, προέρχεται από τo Hadar στην Αιθιοπία και χρονολογείται πριν από 2,33 εκατομμύρια χρόνια! – ΠΗΓΗ: William H., κ.ά. “Systematic assessment of a maxilla of Homo from Hadar, Ethiopia”, https://doi.org/10.1002/(SICI)1096-8644(199706)103:2<235::AID-AJPA8>3.0.CO;2-S, Willey, 6.12.1998.
Τα απολιθώματα, που ονομάστηκαν KNM-ER 64061, περιλαμβάνουν ένα πλήρες σύνολο κάτω δοντιών, κλείδες, κομμάτια ωμοπλάτης, όλα τα οστά του άνω και κάτω βραχίονα, καθώς και θραύσματα ενός σπονδύλου, μιας πλευράς, ενός οστού του άνω μέρους της κνήμης και της λεκάνης. «Υπάρχουν μόνον τρεις άλλοι πολύ αποσπασματικοί και ατελείς μερικοί σκελετοί, γνωστοί για αυτό το σημαντικό είδος», δήλωσε ο Fr. Grine (του Πανεπιστημίου Stony Brook). Ο κ. Grine και οι συνάδελφοί του υποδηλώνουν ότι αυτό το άτομο ήταν ένας νεαρός ενήλικας, που είχε ύψος περίπου 1,50 μ. και ζύγιζε περίπου 28 κιλά. Επίσης, διαπίστωσαν ότι τα οστά του βραχίονα αυτού του ατόμου H. habilis ήταν βαρειά και παχειά, όπως οι προηγούμενοι αυστραλοπίθηκοι, με ένα αντιβράχιο μακρύτερο από αυτό του (μεταγενέστερου) Homo erectus. Ο H. habilis μπορεί επομένως να κινούνταν μέσα στα δένδρα πιο εύκολα από τον H. erectus, αλλά αυτό παραμένει ασαφές. Τα θραύσματα της λεκάνης του ατόμου υποδηλώνουν ότι μπορεί να περπατούσε περισσότερο όρθιος όπως ο H. erectus. «Προχωρώντας, χρειαζόμαστε απολιθώματα κάτω άκρων του Homo habilis, τα οποία μπορεί να αλλάξουν περαιτέρω την άποψή μας για αυτό το βασικό είδος», εδήλωσε το μέλος της ομάδας A. Hammond (του Καταλανικού Ινστιτούτου Παλαιοντολογίας M. Crusafont).
- Στην Κρήτη, ο άνθρωπος περπάτησε όρθιος πριν 6.000.000 χρόνια – ΔΕΙΤΕ το ΕΔΩ.
ΠΗΓΗ: Fr. E. Grine, κ.ά. “New partial skeleton of Homo habilis from the upper Burgi Member, Koobi Fora Formation, Ileret, Kenya”, https://doi.org/10.1002/ar.70100, Journal The Anatomical Record. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 13.1.2026.
Abstract
Identification of butchery marks on hominin fossils from the early Pleistocene is rare. Our taphonomic investigation of published hominin fossils from the Turkana region of Kenya revealed likely cut marks on KNM-ER 741, a ~ 1.45 Ma proximal hominin left tibia shaft found in the Okote Member of the Koobi Fora Formation. An impression of the marks was created with dental molding material and scanned with a Nanovea white-light confocal profilometer, and the resulting 3-D models were measured and compared with an actualistic database of 898 individual tooth, butchery, and trample marks created through controlled experiments. This comparison confirms the presence of multiple ancient cut marks that are consistent with those produced experimentally. These are to our knowledge the first (and to date only) cut marks identified on an early Pleistocene postcranial hominin fossil.

