Του Γιώργου Λεκάκη
Οι ανασκαφές μιας μεσολιθικής
ταφής στην τοποθεσία Majoonsuo στην ανατολική Φινλανδία έδωσαν σπάνια
διατηρημένα δείγματα φυτικών ινών και τρίχας ζώων.
Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν τα
δόντια ενός παιδιού, που πέθανε μεταξύ 3 – 10 ετών, καθώς και αιχμές βελών από
χαλαζία, που τους επέτρεψαν να χρονολογήσουν την ταφή πριν από περίπου 6.000 χρόνια.
Το χώμα από τον τάφο περιείχε
επίσης φτερό γερακιού (*) και 7 πούπουλα υδροβίων πτηνών (Anseriformes). Αυτά είναι
τα παλαιότερα θραύσματα φτερών που έχουν βρεθεί ποτέ στη Φινλανδία. Οι
ερευνητές πιστεύουν ότι προήλθαν από ένα ρούχο (σαν τα σημερινά άνορακ), ή ένα «παιδικό
πάρκο», ή ένα κρεβάτι / κλίνη, στο οποίο ήταν ξαπλωμένο το νεκρό παιδί.
Εκτός από τα φτερά, η ομάδα
βρήκε τρίχες (μήκους από 0,5 – 9,5 χλστ.) σκύλων ή λύκου (**), στο κάτω μέρος
της ταφής και έναν κυνόδοντα, πιθανώς αρπακτικού. Η αρχαιολόγος του
Πανεπιστημίου του Ελσίνκι, Kristiina Mannermaa, είπε «αν και έχουν βρεθεί
σκυλιά σε σύγχρονες ταφές στην Ευρώπη». Η γούνα ίσως κοσμούσε υποδήματα από
δέρμα λύκου ή σκύλου. Είναι επίσης πιθανόν ο σκύλος ή ο λύκος να είχε ταφεί μαζί
του.
Θραύσματα από φυτικές ίνες,
που προέρχονται από τσουκνίδες ή ιτιές, ήταν πιθανότατα μέρος ενός διχτυού
ψαρέματος, ενός κορδονιού που χρησιμοποιήθηκε για την σύνδεση κομματιών ρούχων
ή μιας δέσμης κορδονιών.
Η Ομάδα Δοκιμαστικής Ανασκαφής
της Φινλανδικής Υπηρεσίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς εξέτασε τον χώρο το 2018,
καθώς θεωρήθηκε ότι κινδύνευε να καταστραφεί. Ο τόπος ταφής βρισκόταν κάτω από
έναν αμμώδη δρόμο, μέσα σε δάσος, με την κορυφή του τάφου μερικώς εκτεθειμένη.
Ο χώρος αρχικώς ξεχώρισε από το έντονο χρώμα της κόκκινης ώχρας του. Η κόκκινη ώχρα ή αργιλώδες χώμα πλούσιο σε σίδηρο, έχει χρησιμοποιηθεί όχι μόνο σε ταφές
αλλά και σε βραχογραφίες σε όλο τον κόσμο.
ΠΗΓΗ: T. Kirkinen, et.al «Preservation
of microscopic fur, feather, and bast fibers in the Mesolithic ochre grave of
Majoonsuo, Eastern Finland», https://doi.org/10.1371/journal.pone.0274849,
Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι, PLOS ONE, 27.9.2022. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 28.9.2022.
(*) Το γεράκι είναι σύμβολο – ιερό πτηνό και του (Υπερβόρειου) Απόλλωνα.
(**) Και ο σκύλος και ο λύκος
σχετίζονται στην ελληνική παράδοση με τον Κάτω Κόσμο.
