Του Γιώργου Λεκάκη
Σημαντικές ανακαλύψεις απολιθωμάτων υποδηλώνουν ότι οι Νεάντερταλ και οι Χόμο Σάπιενς μπορεί να συνυπήρχαν στην Ευρώπη για 5.000 – 6.000 χρόνια.
Σύμφωνα με νέα μελέτη μοντελοποίησης, οι Νεάντερταλ και οι σύγχρονοι άνθρωποι, συνυπήρξαν στην βόρεια Ευρώπη, για έως και 2.900 χρόνια, δίνοντάς τους πολλές ευκαιρίες για ανταλλαγή γνώσεων και ακόμη και αναπαραγωγή…
Γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι και οι Νεάντερταλ συναντήθηκαν στην Ευρώπη, αλλά δεν ξέρουμε σε ποιες συγκεκριμένες περιοχές συνέβη πράγματι αυτό.
Η νέα μελέτη, δεν παρείχε στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι σύγχρονοι άνθρωποι αλληλεπιδρούσαν άμεσα με τους Νεάντερταλ, πριν από περίπου 42.000 χρόνια, αλλά παλαιότερη γενετική έρευνα έδειξε ότι πρέπει να το έχουν κάνει κάποια στιγμή. Αν και προηγούμενα απολιθώματα έχουν αποκαλύψει ότι οι σύγχρονοι άνθρωποι και οι Νεάντερταλ περιπλανήθηκαν στην Γη ταυτόχρονα για εκατομμύρια χρόνια, ο ακριβής χρόνος αυτού του γεγονότος ήταν επίσης άγνωστος…
The effects of the recently operationalised IntCal20 radiocarbon calibration curve on C14 measurements produced for human remains between 50 and 37 kya (bottom) – compared with both the uncalibrated measurements (top) and the ages obtained using the previous generation curve (IntCal13, middle) (redrawn and adapted with permission after Bard et al., 2020). Note the ‘time-dilation’ causing a compression of dates centred around the 43–42 kya cal BP mark (black arrows).Η ομάδα εξέτασε χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα για 56 αντικείμενα από 17 τοποθεσίες στην Γαλλία και την βόρεια Ισπανία (Châtelperronian, Protoaurignacian), 28 από τα οποία ήταν αντικείμενα του Νεάντερταλ. Οστά και ασυνήθιστα πέτρινα μαχαίρια που δημιουργήθηκαν από ορισμένους από τους τελευταίους Νεάντερταλ στην περιοχή ήταν μεταξύ των τεχνουργημάτων που βρέθηκαν. Μετά από αυτό, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τη μοντελοποίηση Bayesian για να επιλέξουν ένα μικρότερο εύρος πιθανών ημερομηνιών.
Η μοντελοποίηση διαπίστωσε ότι οι Νεάντερταλ στην περιοχή εξαφανίσθηκαν μεταξύ 40.870 και 40.457 χρόνια πριν, ενώ οι σύγχρονοι άνθρωποι εμφανίστηκαν για πρώτη φορά πριν από περίπου 42.500 χρόνια.
ΠΗΓΗ: Ig. Djakovic, Al. Key και M. Soressi «Optimal linear estimation models predict 1400–2900 years of overlap between Homo sapiens and Neandertals prior to their disappearance from France and northern Spain», Scientific Reports, vol. 12, αρ: 15000 (2022), 13.10.2022. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 14.10.2022.
Συνύπαρξη και στην Ανατολική Μεσόγειο
Το σπήλαιο Üçağızlı ευρίσκεται στις ακτές της ανατολικής Μεσογείου – στην έκταση που κατέχει νυν η νότια Τουρκία, στην επαρχία Χατάι, κοντά στα σύνορα με την Συρία, στην περιοχή Samandağ και το χωριό Şenköy, στις πλαγιές των βουνών Kel Dağ. Απέχει περίπου 15 χλμ. νότια από τις εκβολές του ποταμού Ορόντη. Το σπήλαιο είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την προϊστορική αρχαιολογία. Οι ανασκαφές έχουν αποκαλύψει:
- λίθινα εργαλεία της Πρώιμης Ανώτερης Παλαιολιθικής,
- οστά ζώων,
- οστέινα εργαλεία,
- μερικές από τις αρχαιότερες γνωστές χάντρες από θαλάσσια όστρεα, που θεωρούνται πρώιμα κοσμήματα και ενδείξεις συμβολικής συμπεριφοράς των σύγχρονων ανθρώπων.
Οι σύγχρονοι άνθρωποι και οι Νεάντερταλ μπορεί να μοιράζονταν έναν κοινό πολιτισμό για μια περίοδο περίπου 20.000 χρόνων. Μια διεθνής ομάδα ερευνητών ανέσκαψε το Σπήλαιο Üçağizlı II στην Ανατολική Μεσόγειο, και αποκάλυψε στοιχεία ότι τα δύο είδη χρησιμοποιούσαν τον ίδιο χώρο, είχαν παρόμοιες στρατηγικές κυνηγιού και τροφοσυλλογής και μοιράζονταν τις ίδιες τεχνολογίες εργαλείων! Η χρονολόγηση ιζημάτων όπου ανακτήθηκαν λείψανα Νεάντερταλ και σύγχρονων ανθρώπων δείχνει ότι οι Νεάντερταλ χρησιμοποίησαν τον χώρο πριν από περίπου 77.000 – 59.000 χρόνια, και οι σύγχρονοι άνθρωποι πριν από περίπου 59.000 – 47.000 χρόνια. Και τα δύο είδη συνέλεγαν πρώτες ύλες από τις ίδιες πηγές και και οι δύο ομάδες κυνηγούσαν αγριοκάτσικα, ελάφια, ζαρκάδια και αγριογούρουνα. Η μελέτη υποδηλώνει επίσης ότι οι Νεάντερταλ και οι σύγχρονοι άνθρωποι συνέλεγαν ένα συγκεκριμένο θαλάσσιο κογχύλι που είχε μικρή τροφική αξία. Αυτό το κογχύλι είχε προηγουμένως συνδεθεί μόνον με τους σύγχρονους ανθρώπους και θεωρούνταν ότι χρησιμοποιούνταν ως στολίδι ή σύμβολο. «Τα ευρήματά μας δείχνουν ένα βαθύ επίπεδο πολιτιστικής αλληλεπίδρασης», δήλωσε ο κ. N. Morimoto (του Πανεπιστημίου του Κιότο). «Αυτές οι δύο ξεχωριστές αλλά στενά συνδεδεμένες ανθρώπινες ομάδες δεν προσαρμόζονταν απλώς στο ίδιο περιβάλλον: πιθανότατα μοιράζονταν συμβολικές προτιμήσεις», πρόσθεσε. Οι δύο ομάδες μπορεί επομένως να ζούσαν στην ίδια περιοχή, να είχαν επαφή μεταξύ τους και να μοιράζονταν πολιτισμούς, κατέληξαν οι ερευνητές.
ΠΗΓΗ: İ. Baykara, κ.ά. “Long-term cultural continuity across the Neanderthal–modern human sequence at Üçağızlı II Cave, northern Levant”, https://doi.org/10.1073/pnas.2609061123, PNAS, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 6.7.2026.
