Του Γιώργου Λεκάκη
Ανάλυση ισοτόπων των σιτηρών,
που ανακτήθηκαν από το Balbridie, μια νεολιθική τοποθεσία στην ανατολική Σκοτία,
δείχνει ότι οι πρώτοι αγρότες δεν χρειαζόταν να λιπάνουν τα χωράφια τους με
κοπριά.
Το αρχαιοβοτανικό σύνολο του Balbridie,
περιλαμβάνει 20.000 σπόρους δημητριακών, που διατηρήθηκαν όταν το κτήριο κάηκε
στις αρχές της 4ης χιλιετίας π.Χ.!
Η κ. Rosie Bishop του Πανεπιστημίου
του Stavanger είπε ότι παρ’ όλο που οι σπόροι είχαν πολύ χαμηλά επίπεδα αζώτου,
ήταν μεγάλοι και άφθονοι, αντανακλώντας την πρώτη φάση της καλλιέργειας, όταν
τα εδάφη ήταν παραγωγικά, χωρίς την ανάγκη πρόσθετων θρεπτικών συστατικών.
Αντίθετα, είναι σύνηθες να
βρίσκουμε στοιχεία για την προσθήκη κοπριάς σε εδάφη σε πρώιμες εγκαταστάσεις
αγροκτημάτων στην Αγγλία και στην ηπειρωτική Ευρώπη, εξήγησε η κ. Bishop.
Στοιχεία για την προσθήκη κοπριάς εντοπίστηκαν επίσης σε ένα αγρόκτημα της
ίδιας εποχής, που βρίσκεται νότια του Balbridie. Από το 3300 έως το 2400 π.Χ.,
η χρήση κοπριάς έγινε ο κανόνας στην Σκοτία, είπε η κ. Bishop, καθώς οι
νεολιθικοί αγρότες δημιούργησαν μόνιμα χωράφια.
ΠΗΓΗ: Rosie R. Bishop et. al. «Scotland’s
first farmers: new insights into early farming practices in North-west Europe”,
Antiquity, volume 96 issue 389, Cambridge University Press, 14.9.2022. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 15.9.2022.
