Του Γιώργου Λεκάκη
Μια αρχαία πέτρα στο βόρειο
πέρασμα της εισόδου στον πετρόκυκλο Grange (Grange Stone Circle), στο Lough Gur, στην
κομητεία Limerick της Ιρλανδίας, αποκάλυψε αόρατα έως τώρα γλυπτά «σκαλίσματα»,
ιδιαίτερα εντυπωσιακά, με ομόκεντρους κύκλους και τόξα.
Τα ανακάλυψε ο Ιρλανδός
αρχαιολόγος και φωτογράφος Ken Williams.
Το Grange Stone Circle
βρίσκεται στην δυτική Ιρλανδία, στα προϊστορικά δακτυλιοειδή οχυρά crannogs[1]. Είναι ο
μεγαλύτερος όρθιος πέτρινος κύκλος στην Ιρλανδία, με διάμετρο 45 μ. Αποτελείται από 113 πέτρες, τοποθετημένες σε μια φαρδειά
χωμάτινη τράπεζα, πλάτους 9 μ. που φτάνει τα 1,2 μ. σε ύψος. Η μεγαλύτερη πέτρα
αυτού του κύκλου είναι η Rannach Chruim Duibh, η οποία ζυγίζει πάνω από 40
τόνους και έχει ύψος πάνω από 4 μ.
Αρχαίοι πέτρινοι κύκλοι και
ντολμέν ήταν και είναι διάσπαρτα σε όλην την Ιρλανδία. Ακόμη η επιστήμη δεν
έχει απαντήσει επαρκώς για την χρήση τους. «Τα γλυπτά ομοιάζουν με εκείνα σε
τάφους στα βόρεια και ανατολικά της χώρας, όπως το Knowth και το Newgrange. Αλλά
υπάρχει μόνον μια λαξευμένη πέτρα αυτού του είδους, στο Munster ή στο
Connaught», σχολίασε η κ. Elizabeth Shee Twohig, η οποία τώρα συνταξιοδοτήθηκε
από το University College, του Cork.
Πιστεύει ότι η πέτρα ίσως
λαξεύθηκε γύρω στο 3000 π.Χ., όταν κτίσθηκε ο περίβολος στο Grange Stone
Circle, και αργότερα ενσωματώθηκε στον πέτρινο κύκλο.
Ποιοι έγραψαν και τι στην
πέτρα, στην αρχαία ελληνική Ιέρνη; – ΔΙΑΒΑΣΤΕ για την ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΡΛΑΝΔΙΑ, ΕΔΩ.
ΠΗΓΗ: «New carvings discovered at
prehistoric stone circle in Limeric – The new carvings are particularly
spectacular due to the presence of concentric circles and arcs found on the
back and sides of a stone at the north entrance passage to the prehistoric
Grange Stone Circle», Irish Central Staff, 31.8.2022. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 1.9.2022.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Το crannog / crannóg / crannag είναι συνήθως ένα εν
μέρει ή εξ ολοκλήρου τεχνητό νησί, συνήθως κτισμένο πάνω σε λίμνες. Έτσι τα crannog εξείχαν σαν… κρανία, επάνω από την ήρεμη επιφάνεια των νερών… στην Σκοτία, τη νότια
Ουαλία και την Ιρλανδία, δημιουργώντας λιμναίους οικισμούς. Το αρχαιότερο
γνωστό τεχνητό κρανόγκ είναι το νησάκι Eilean Dòmhnuill, του Loch Olabhat στο
North Uist στην Σκοτία, που με ραδιενεργό άνθρακα βρέθηκε ότι κτίστηκε την
νεολιθική εποχή (3650 – 2500 π.Χ.). Τα ιρλανδικά κρανόγκ εμφανίζονται στην Μέση
Εποχή του Χαλκού στο Ballinderry (1200 – 600 π.Χ.). Στην Ελλάδα λιμναίους
οικισμούς έχουμε τουλάχιστον από την 7η χιλιετία π.Χ.
