Επί δεκαετίες η ευρύτερη περιοχή Γρεβενών εθεωρείτο αρχαιολογικά “αχαρτογράφητη” και ίσως άνευ σημασίας… Αλλά όλα αυτά άλλαξαν με τις τελευταίες ανασκαφές:
Οικοδομικά λείψανα δημόσιων κτηρίων – και ίσως ιερών, αρχιτεκτονικά μέλη και νεκροταφεία από τον 6ο π.Χ. αι. έως και τον 7ο μ.Χ. αι. εντοπίσθηκαν στον οικισμό Άγιος Γεώργιος, βόρεια της πόλεως των Γρεβενών.
Λόγω της κομβικής του θέσεως επί των οδικών αξόνων επικοινωνίας Μακεδονίας – Ηπείρου – Θεσσαλίας, παρουσιάζει ιδιαίτερο αρχαιολογικό ενδιαφέρον!
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για τα ΓΡΕΒΕΝΑ, ΕΔΩ.
Στην ευρύτερη περιοχή εντοπίστηκαν και αρκετές θέσεις της ρωμαϊκής / υστερορωμαϊκής περιόδου, και λιγότερες προϊστορικών και κλασσικών – ελληνιστικών χρόνων, ανέφερε η επί κεφαλής των ερευνών, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Γρεβενών, κ. Σ. Δημάκη.
Η ανασκαφική έρευνα έφερε επίσης στο φως τμήματα δυο νεκροταφείων ελληνιστικών και υστερο-ρωμαϊκών χρόνων:
- Στην πρώτη περίπτωση ερευνήθηκαν λακκοειδείς τάφοι, με επικάλυψη από αργούς λίθους. Στα κτερίσματα που συνόδευαν τις ταφές συγκαταλέγονται αγγεία – σκύφοι, πινάκια, αμφορείς και οινοχόες – αλλά και μεταλλικά αντικείμενα, όπως χρυσά ενώτια και σιδερένιο εγχειρίδιο. Σε μία από τις ταφές βρέθηκε χάλκινο νόμισμα, ύστερων ελληνιστικών χρόνων, κοπής Θεσσαλονίκης (148 π.Χ. και μετά). Στην ίδια θέση ερευνήθηκαν τέσσερις αποθηκευτικοί πίθοι, οι επιχώσεις των οποίων απέδωσαν ευρήματα, όπως κεραμική και ελάσματα χαλκού.
- Στην δεύτερη περίπτωση ήρθαν στο φως και λακκοειδείς τάφοι, με επικάλυψη αργών λίθων και ένας διαταραγμένος κιβωτιόσχημος. Οι τάφοι ήταν κτερισμένοι με χάλκινα βραχιόλια και δακτυλίδια, χάλκινο ενώτιο καθώς και υάλινη χάνδρα και χρονολογούνται από τον 4ο έως τον 7ο αιώνα μ.Χ.
Πρόκειται για τα πρώτα αποτελέσματα του πενταετούς ερευνητικού προγράμματος σε συνεργασία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Γρεβενών με το Institut Catala d’ Arqueologia Classica (ICAC – Ταρραγόνα), με τίτλο «Αρχαιολογικό Πρόγραμμα Γρεβενών», το οποίο ξεκίνησε το 2021. Τα αποτελέσματα του πρώτου έτους ανακοινώθηκαν, την Παρασκευή 11.3.2022 στο συνέδριο για τις αρχαιολογικές εργασίες του έτους 2021 στην Μακεδονία και την Θράκη.
ΠΗΓΗ-ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, 11.3.2022. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 11.3.2022.
Οι ανασκαφές του 2025 στον νομό Γρεβενών έφεραν στο φως και άλλα εντυπωσιακά μνημεία:
- Στο Λειψοκούκι (Μεγάλο Σειρήνι – Σύδενδρο): Η μεγαλύτερη έκπληξη! Κάτω από τον νάρθηκα του ιστορικού ναού της Ζωοδόχου Πηγής (κτισμένος το 1717) απεκαλύφθη ακέραιος καμαροσκεπής τάφος, του 2ου αι. μ.Χ.
- Στην Κιβωτό και το Μεγάλο Σειρήνι: Αρχαία ρωμαϊκών χρόνων ταφικά οικοδομήματα, ενσωματωμένα κάτω από τον ΙΝ του Αγίου Δημητρίου στην Κιβωτό, αλλά και στην θέση Αγία Τριάδα.
- Στους Φιλιππαίους: Ένα στιβαρό, μνημειώδες οχυρό των ελληνιστικών χρόνων, σε υψόμετρο 1.550 μ.! Με επάλληλους δακτυλίους τειχών (που σώζονται έως και 3 μ. ύψος). Το οχυρό αυτό ήλεγχε τα περάσματα από την Ήπειρο προς την Μακεδονία την εποχή των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
