Ρωμαϊκό Στρατιωτικό Δίπλωμα βρέθηκε στην αρχαία ελληνική Δεβελτό της Θράκης!
Ποιοι και πώς έπαιρναν την ρωμαϊκή «ιθαγένεια»
Του Γιώργου Λεκάκη
Ένα κομμάτι από ένα χάλκινο ρωμαϊκό στρατιωτικό δίπλωμα βρέθηκε στην αρχαία ελληνική πόλη Δεβελτό – που αργότερα παραφράσθηκε και έγινε ρωμαϊκή… Deultum – της αρχαίας Θράκης, στην νυν ΝΑ. Βουλγαρία, στον 42ο παράλληλο [42.38719117380985, 27.283635876128557] – σήμερα 170 μ. Β. από τον ποταμό Sredetska.
Η αρχαία θρακική Δεβελτός (Δυο + βάλτος = «περιοχή δύο βάλτων») ιδρύθη ως εμπορικό κέντρο της Απολλωνίας Ποντικής τον 7ο αιώνα π.Χ. Από τον 6ο αιώνα έως τον 4ο αιώνα π.Χ. η πόλις χρησίμευε ως σημαντικό εμπορικό σημείο για το εμπόριο των Θρακών και των λοιπών Ελλήνων[1].
Τέτοια διπλώματα απονέμονταν, μαζί με την ρωμαϊκή «ιθαγένεια», σε επικουρικούς στρατιώτες, οι οποίοι είχαν υπηρετήσει στον ρωμαϊκό στρατό για τουλάχιστον 25 χρόνια. – ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ, ΕΔΩ.
Η εξέταση του τεμαχίου (το οποίο είναι μόλις 3,81 εκατ.) απεκάλυψε ότι περιέχει ένα απόσπασμα από διάταγμα του αυτοκράτορος Αδριανού, με ημερομηνία 17 Ιουλίου 122, που απέλυσε βετεράνους στην επαρχία της Κάτω Δακίας.
H Δεβελτός έγινε… Deultum και μέρος της ρωμαϊκής αυτοκρατορικής επαρχίας της Θράκης το 46 μ.Χ. Και το 70 μ.Χ. ο αυτοκράτωρ Βεσπασιανός ίδρυσε εκεί μια αποικία για τους στρατιωτικούς βετεράνους, που είχαν αγωνιστεί κατά τον εμφύλιο πόλεμο έναν χρόνο πριν… Στην Δεβελτό υπάρχει και βυζαντινό κάστρο. Και Αρχαιολογικό Μουσείο με αρχαία ελληνικά αγγεία (παραπάνω φωτ.), ιωνικούς κίονες και κιονόκρανα, επιγραφές, νομίσματα, κοσμηματα, όστρακα, αμφορείς, πήλινα, πήλινους αγωγούς, κλπ. Αργότερα παραφράσθηκε σε Debelt. Το κέντρο της σύγχρονης πόλης απέχει 1,75 χλμ. από τον αρχαιολογικό χώρο.
ΠΗΓΗ: Sofia Globe, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 19.8.2019.
ΤΩΡΑ βρέθηκαν και λείψανα ενός άνδρα, δύο σιδερένια μαχαίρια και μια ζώνη σε ένα τεράστιο dolium (πιθάρι αποθήκευσης – παραπάνω φωτ.), σε έναν πύργο πύλης στην Δεβελτο. Στρατιώτες εδώ πολέμησαν ανατολικογερμανικές φυλές και Ούννους κατά τον 4ο και 5ο αιώνα μ.Χ. Ο αρχαιολόγος Λ. Βαγκαλίνσκι της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών εδήλωσε ότι σημάδια πυρκαγιάς, όπως στάχτες, κάρβουνα, μαυρισμένοι τοίχοι, λιωμένο γυαλί, χάλκινα νομίσματα και καμένα οστά κατοικίδιων ζώων, αποκαλύφθηκαν στην περιοχή γύρω από το dolium. Αυτό ίσως δηλώνει ότι οι άνθρωποι έλαβαν είδηση για μια επικείμενη επίθεση και έφεραν τα ζώα τους στο φρούριο. Δεδομένου ότι βρέθηκαν στάχτες κάτω από τα λείψανά του, ο άνδρας ίσως να αναζήτησε καταφύγιο από την επίθεση κρυμμένος στο πιθάρι, αφού είχε ξεκινήσει η φωτιά. Το ένα μαχαίρι παρέμεινε στην ζώνη του, ενώ το άλλο βρέθηκε ανάμεσα στα πόδια του, σαν να ήταν έτοιμος να αμυνθεί. «Μετά την επίθεση, οι κάτοικοι της πόλης ισοπέδωσαν τα ερείπια του πύργου και τα κάλυψαν με έναν νέο, υψηλότερο όροφο», κατέληξε ο κ. Βαγκαλίνσκι. – ΠΗΓΗ: “1,600-year-old skeleton found in a giant jar in Bulgaria may belong to Roman who hid there to escape enemy attack – Human remains found in a giant Roman jar in Bulgaria may belong to a young Roman who armed himself with two knives during an enemy attack”, Live Science, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 3.9.2026.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: J. G. de Boer “Apollonia Pontica and its emporia, ports of trade?”. Pont-Euxin et Commerce: La Genèse de la “Route de la Soie”, Presses Universitaires de Franche-Comté, 2002, σελ. 131-133. J. G. F. Hind “Archaeology of the Greeks and Barbarian Peoples around the Black Sea (1982-1992)”, Archaeological Reports, The Society for the Promotion of Hellenic Studies, 1992, σελ. 85.
χαλκος, ρωμαικο στρατιωτικο διπλωμα αρχαιο Δεβελτος, ρωμαικη, Θρακη, Βουλγαρια, βαλτος, Απολλωνια Ποντικη, Ποντος, εμποριο, Θρακες, Ελληνες, ιθαγενεια, στρατιωτης, στρατος, διαταγμα, αυτοκρατορας Αδριανος, απολυση, βετερανος, Δακια, Ρωμαικη Αυτοκρατορια, αυτοκρατωρ Βεσπασιανος, αποικια, στρατιωτικος, εμφυλιος πολεμος, Μποερ, Χιντ, Μαυρη Θαλασσα λειψανα ανδρα, αρχαιο σιδερενιο μαχαιρι αρχαια ζωνη τεραστιο dolium ντολιουμ πιθαρι αποθηκευσης αποθηκευση πυργος πυλη αρχαιος στρατιωτης πολεμος ανατολικογερμανικες φυλες Ουννοι ανατολικογερμανικη φυλη Ουνοι γερμανικη γερμανικες 4ος 5ος αιωνας μΧ αρχαιολογια πυρκαγια σταχτη καρβουνο μαυρισμενος τοιχος, λιωμενο γυαλι χαλκινο νομισμα καμενα οστα κατοικιδιο ζωο ανθρωποι ειδηση επιθεση ζωο φρουριο καστρο σταχτες ανδρας καταφυγιο κρυμμενος φωτια αμυνα κατοικοι ισοπεδωση ερειπια βυζαντινο καστρο βυζαντιο 42ος παραλληλος Gorno Gradiste Fortress ποταμος σρεντετσκα αρχαια ελληνικα αγγεια ιωνια αγγειο ιωνικος κιονας ιωνικο κιονοκρανο επιγραφη νομισμα κοσμημα οστρακο αμφορεας, πηλινο πηλινος σωληνας αγωγος παραφαση ντεμπελτ ντεβελτ δεμπελτ δεβελτ
