Του Γιώργου Λεκάκη
Είναι, πιθανόν, ένα από τα αρχαιότερα προσθετικά μέλη στην ανθρώπινη ιστορία!
Αιγυπτιολόγοι από το Πανεπιστήμιο Βασιλείας, εμπειρογνώμονες από το Αιγυπτιακό Μουσείο στο Κάιρο (όπου μεταφέρθηκε το προσθετικό μέλος μετά την εξέτασή του) και από το Ινστιτούτο Εξελικτικής Ιατρικής Πανεπιστημίου Ζυρίχης, επανεξέτασαν ένα τεχνητό ξύλινο μεγάλο δάκτυλο ποδιού.
Το εύρημα είναι σχεδόν 3.000 ετών και ανακαλύφθηκε σε ταφή γυναίκας, στην νεκρόπολι του Sheikh’Abd el-Qurna[1] [στον 25ο παράλληλο – 25°43’54.1″N 32°36’33.1″E], κοντά και δυτικά της Θήβας / νυν Λούξορ. – ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: Γ. Λεκάκης «ΘΗΒΑ, η θαυμάσια πόλη: Η Εκατόμπυλος Θήβα Αιγύπτου, και η Επτάπυλος Θήβα Βοιωτίας», ημερολόγιο 2025, έκδ. Φροντιστήριον Θηβαϊκής Αρχαιογνωσίας, έκδ. 2024.
Η διεθνής ομάδα διερεύνησε το μοναδικό προσθετικό μέλος με σύγχρονα μικροσκοπία, ακτίνες-Χ και τομογραφία. Είδαν ότι το ξύλινο δάκτυλο του ποδιού επανατοποθετήθηκε πολλάκις στο πόδι του ασθενούς, που ήταν η κόρη του ιερέως. Ταξινόμησαν τα χρησιμοποιημένα υλικά και προσδιόρισαν την μέθοδο με την οποία παράχθηκε και χρησιμοποιήθηκε. Ήταν ένα εξαιρετικά αναπτυγμένο τεχνολογικά προσθετικό μέλος για την εποχή του! Το τεχνητό δάκτυλο (της 1ης χιλιετίας π.Χ.) μαρτυρά τις δεξιότητες ενός τεχνίτη, που ήταν πολύ εξοικειωμένος με την ανθρώπινη φυσιολογία. Η τεχνική και η τεχνογνωσία μπορεί να φανεί ιδιαίτερα καλά στην κινητικότητα του προσθετικού μέλους και στην εύρωστη δομή του ιμάντα. Η πρόσθεση έγινε με τόσο επιμελή και σχολαστικό τρόπο, ώστε ο ασθενής θα απέκτησε φυσική εμφάνιση, αισθητική και άνεση…
Το προσθετικό μέλος ευρέθη σε έναν λεηλατημένο τάφο, που ιδρύθηκε επί αρχαιότερου. Ανήκε σε μια ομάδα με μνημειώδεις τάφους, λαξευμένων σε πέτρα, από τον 15ο αι. π.Χ. Εκτίσθησαν για μια ανώτερη τάξη κοντά στην βασιλική οικογένεια. Οι αρχαιότεροι γνωστοί τάφοι της Κουρνά – σ.σ.: τι σχέση έχει με τα Κουρνά της Κρήτης; – χρονολογούνται από την αρχή της 2ης χιλιετίας π.Χ. Το νεκροταφείο άκμασε τον 15ο αιώνα π.Χ. Πολλές από τις δομές του επαναχρησιμοποιήθηκαν. Μερικές αναδιαμορφώθηκαν αρκετές φορές για άλλες ταφές, κατά την 1η χιλιετία π.Χ. Πολύ αργότερα, χρησίμευαν ως κατοικίες κυρίως για τους εντόπιους (διαδικασία που ξεκίνησε με τους πρώτους χριστιανούς ερημίτες και τελείωσε στις αρχές του 20ού αι.).
Το Πανεπιστήμιο Βασιλείας μελετά την νεκρόπολι από το 2015. Το έργο του χρηματοδοτείται από το Ελβετικό Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών. Μαζί με εμπειρογνώμονες γεωδαισίας και γεωλογίας από το ETH Ζυρίχης, οι έρευνές τους θα αποδοθούν σε έναν αρχαιολογικό και γεωλογικό 3-D χάρτη, ο οποίος θα απεικονίσει την μορφολογία του εδάφους, καθώς και τις υπό μελέτην δομές. Έτσι θα ανοικοδομήσουν και θα προσομοιώσουν την νεκρόπολι και τις φάσεις χρήσεώς της.
ΠΗΓΗ: Πανεπιστήμιο Βασιλείας, 20.6.2017. Άρθρο του Γ. Λεκάκη στην στήλη του “Κόντρα Φως”, εφημ. Kontra News, 7.8.2017. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 8.7.2017.
ΥΓ: Έχουν ευρεθεί πολλά αρχαία προσθετικά μέλη (κυρίως πόδια και δόντια), που δείχνει πως η ιατρική-χειρουργική και η σχετική τεχνολογία ήταν αναπτυγμένη πριν χιλιάδες χρόνια…
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Η νεκρόπολη του Σεΐχη Αμπντ ελ-Κουρνα ευρίσκεται στην Δυτική Όχθη των Θηβών, στην Άνω Αίγυπτο. Αποτελεί μέρος του αρχαιολογικού χώρου Ντέιρ ελ-Μπαχάρι. Επήρε το όνομά της από τον θολωτό τάφο ενός τοπικού αγίου. Είναι το πιο συχνά επισκέψιμο νεκροταφείο στην δυτική όχθη των Θηβων, με την μεγαλύτερη συγκέντρωση ιδιωτικών τάφων. Τον Φεβρουάριο του 2026, το Αιγυπτιακό Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων ανακοίνωσε την ανακάλυψη μιας μεγάλης κρύπτης 22 πολύχρωμων, σφραγισμένων ξύλινων σαρκοφάγων των «Ψαλτών του Άμμωνα», που περιείχαν μούμιες και 8 παπύρους που περιείχαν ταφικά κείμενα και σκηνές από το Βιβλίο των Νεκρών στον Τάφο του Djeserkaraseneb (TT38).
