Κι άλλη αρχαία ταφή αλόγων βρέθηκε στην Γαλατία! – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Η πόλις Κολμάρ[1] είναι πρωτεύουσα του νομού του Άνω Ρήνου στην περιοχή της Αλσατίας, στην βορειοανατολική Γαλλία, κείται μόλις λίγα χιλιόμετρα από τον ποταμό Ρήνο, ο οποίος αποτελεί το σύνορο Γαλλίας – Γερμανίας, στον 48^ο παράλληλο [48.08692842977222, 7.35804980667082].

Η πόλη ιδρύθηκε τον 9ο μ.Χ. αιώνα. Αναφέρεται για πρώτη φορά το 823 μΧ, στην Καρολιγγειανή επικράτεια ως “Columbarium” (= περιστερώνας, από όπου φαίνεται ότι προέρχεται και το σημερινό της όνομα) σε διάταγμα του Λουδοβίκου του Ευσεβούς. Της δόθηκε το δικαίωμα να υφίσταται ως ελεύθερη αυτοκρατορική πόλη της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας το 1226 (civitatis). Το 1354 η Κολμάρ συμμετέχει στην δημιουργία της Δεκαπόλεως Αλσατίας.

Στην προϊστορία, πριν 7.000 – 6.000 χρόνια, ανθρώπινες ομάδες από την Λεκάνη του Δουνάβεως εγκαταστάθηκαν κατά μήκος των του Ρήνου, όπως αποδεικνύεται από τους πυριτόλιθους που εκτίθενται στο Μουσείο Unterlinden. Αυτοί οι οικισμοί ταυτίζονται με τον «Πολιτισμό της Γραμμικής Κεραμικής» και μαρτυρούνται και στην περιοχή του Colmar. Η παρουσία του ποταμού και των παραποτάμων του (Lauch, Thur και Fecht) συνέβαλε σημαντικά στην περαιτέρω ανθρώπινη εγκατάσταση στην περιοχή.

Μεταξύ 1200 και 800 π.Χ. κατοίκησε ένας λαός που γενικώς εδώ λέγεται «Κελτες» – η παρουσία του μαρτυρείται χάρις στην ανακάλυψη αρκετών ταφικών τεφροδόχων. Τους τελευταίους αιώνες π.Χ. και ακόμη και σήμερα κοντά στην πόλη, κοντά στο Χόλαντσμπουργκ, ανακαλύφθηκε και ανασκάφηκε (1968) ένας οικισμός που χρονολογείται από την Ύστερη Εποχή Χαλκού και σχετίζεται με τον «Πολιτισμό Ούρνφιλντ».

Στα ιστορικά χρόνια, ήταν οι Ρωρακες[2], των οποίων η πρωτεύουσα ήταν η Αρτζεντοβάρια (νυν Χόρμπουργκ), που υπερασπίστηκαν την Βίλα Κολουμπαρια από την εισβολή των Αλαμανών. Το 378 μ.Χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Γρατιανός υπέταξε αυτούς τους Γερμανούς εισβολείς, και ολόκληρα τμήματά τους ενσωματώθηκαν πλέον στον ρωμαϊκό στρατό…

ΤΩΡΑ, εδώ ανακαλύφθηκε ένας αρχαίος γαλατικός (και αργότερα γαλατορρωμαϊκός) οικισμός από τον 1ο έως τον 3ο αιώνα μ.Χ, και αρχαίο ταφικό συγκρότημα. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν αρκετές αρχαίες οικίες, εστίες, πηγάδια και χώρους άσκησης χειροτεχνικών δραστηριοτήτων.

Το νεκροταφείο του 5ου αιώνα μ.Χ. ανασκάφηκε από αρχαιολόγους του Γαλλικού Εθνικού Ινστιτούτου Προληπτικής Αρχαιολογικής Έρευνας (INRAP). Το νεκροταφείο χρησιμοποιήθηκε περίπου μεταξύ 450 και 500 μ.Χ., κατά την περίοδο της κατάρρευσης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Στο σημείο εντοπίστηκαν τάφοι:

• 11 ενηλίκων,
• τριών παιδιών και
• δύο αλόγων, τα οποία είχαν ταφεί μαζί με τα χαλινάρια τους. – ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: Γ. Λεκάκης «Αρχαίες ταφές 28 αλόγων και δύο σκύλων σε 9 τάφους ανακαλύφθηκαν στο Ποντινιακό», ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 30.5.2024.

Από τους τάφους γυναικών ανακτήθηκαν ασημένιες πόρπες σε σχήμα πουλιού, περιδέραια με γυάλινες χάντρες και μια χτένα από οστουν.

Στους τάφους ανδρών βρέθηκαν ένα σπαθί, μια ξύλινη θήκη σπαθιού, μια ασπίδα και ένα ακόντιο. Σε έναν από τους ανδρικούς τάφους βρέθηκε επίσης ένα γερμανικό κοντό σπαθί, γνωστό ως «σκραμασάξ» (scramasax), το οποίο έφερε διακόσμηση από χρυσό και γρανάτη. Όπλα αυτού του τύπου έχουν εντοπιστεί σε τάφους Γερμανών αρχηγών ή μισθοφόρων.

Τα ίχνη από τραύματα που προκλήθηκαν από νύσσοντα όργανα, χωρίς ενδείξεις επούλωσης, υποδηλώνουν ότι δύο από τους άνδρες βρήκαν τον θάνατο με βίαιο και ακαριαίο τρόπο.

ΠΗΓΗ: «Un quartier antique et un ensemble funéraire exceptionnel du Ve siècle à Horbourg-Wihr (Haut-Rhin) – Dans le cadre d’un projet de construction d’habitations, l’Inrap a réalisé, sur prescription de l’État (Drac Grand Est), une fouille préventive à Horbourg-Wihr, près de Colmar, en rive droite de l’Ill. Au cœur même du vicus gallo-romain situé à proximité du limes rhénan, le site a révélé une occupation continue du Iᵉʳ au IIIᵉ siècle apr. J.-C., matérialisée par un quartier d’habitat et des axes de voirie, ainsi qu’un remarquable ensemble funéraire daté de la seconde moitié du Vᵉ siècle apr. J.-C. éclairant la période de transition encore mal connue entre la fin de l’Empire romain et l’époque mérovingienne en Alsace», Γαλλικό Εθνικό Ινστιτούτο Προληπτικής Αρχαιολογικής Έρευνας (Inrap), ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 6.11.2026.

Τουριστικα αξιοθεατα

Εάν θα φτάσετε εδώ, αξίζει επίσης να ιδείτε:

• Την Δημοτική Βιβλιοθήκη, με μια από τις πλουσιότερες συλλογές κωδίκων (προ του 1501) της Γαλλίας! Έχει περισσότερους από 2.300 τόμους! Η συλλογή αυτή προέρχεται από τις δωρεές των συλλογών των τοπικών μονών και αββαείων στην πόλη.
• Το Μουσείο Unterlinden, παλαιό μοναστήρι του Τάγματος των Δομινικανών (του 1242 – μετετράπη σε μουσείο το 1850). Στεγάζει σημαντικά εκθέματα τέχνης και ιστορίας της Αλσατίας: Το «τρίπτυχο του Ίζενχαϊμ» (Le Retable d’Isenheim, του 1515 από τον Μ. Γκρύνεβαλντ, καλλιτέχνη από το Βίρτσμπουργκ. Το «τρίπτυχο Jean d’Orlier», δημιουργία του M. Schongauer, κ.α. Επίσης, το μουσείο διαθέτει, μεγάλη συλλογή ξυλόγλυπτων και βιτρώ (14ος – 18ος αι.), όπλων ρωμαϊκής έως και αναγεννησιακής εποχής (δόρατα, πελέκεις, τόξα κ.ά.). Επίσης και τον Καθεδρικό ναό των Δομινικανών, που δεν λειτουργείται πλέον, με το αριστούργημα «Η Παρθένος στο κιόσκι με τα τριαντάφυλλα / La Vierge au buisson de roses» του Μ. Σονγκάουερ.
• Το Μουσείο Μπαρτολντί (Musée Bartholdi) με τα έργα του γλύπτη και ζωγράφου Φρ. Μπαρτολντί, τέκνου της πόλεως.
• Τον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Μαρτίνου (Église du Saint-Martin, του 1234 – 1365). Ένας από τους μεγαλύτερους του Άνω Ρήνου. Με όμορφα βιτρώ, αγάλματα (γοτθικής και αναγεννησιακής εποχής) και επιβλητικό εκκλησιαστικό όργανο. Το κεντρικό κλίτος περιβάλλεται από μια σειρά γοτθικών παρεκκλησίων, ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των αλσατικών ναών.
• Την «Μικρή Βενετία» (Petite Venice), τμήμα της πόλεως με παραδοσιακά κτήρια στις όχθες των καναλιών του Λάουχ – κάποτε κέντρο των κρεοπωλών, των αλιέων και των βυρσοδεψών.
• Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας και Εθνογραφίας (Musée d’histoire naturelle et d’ethnographie), του 1859 με μεγάλη συλλογή ταριχευμένων ζώων και τεχνεργων από τις πρώην γαλλικές και γερμανικές αποικίες, αλλά και αρχαία αιγυπτιακά εκθέματα! Και από την τοπική εβραϊκή κοινωνία.

ΠΗΓΗ: Γ. Λεκακης «Συγχρονης Ελλαδος περιηγησις».

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

• Dunod P. J. και Verneur J. Th. «Decouvertes faites sur le Rhin d’Amagetobrie et d’Augusta Rauracorum, αρχαίες βίλες Gauloises dans la Sequanie rauracienne. Avec des Digressions sur l’histoire des Rauraques, le Mont-Terrible et la Pierre-Pertuis» / «Ανακαλύψεις που έγιναν στον Ρήνο στην Αμαγετοβρία και την Αουγκούστα Ραουρακόρουμ, αρχαίες γαλατικές πόλεις στην Ραουρακική Σεκουανία, με παρεκβάσεις στην ιστορία των Ραουρακίων, την Μον-Τερρίμπλ και την Πιερ Περτουί», Πορεντρουί, 1796.
• Kruta V. «The Celts – History and Dictionary», εκδ. Laffont, Παρίσι, 2000.
• Λακρουά Ζ. «Ονόματα Γαλατικής Προέλευσης, Γαλάτες στις Μάχες», εκδ. Errance, Παρίσι, 2003.
• Lambert P.-Yv. «Η γαλατική γλώσσα: γλωσσική περιγραφή, σχολιασμός επιλεγμένων επιγραφών», εκδ. Errance, συλλογή «Εσπερίδες», Παρίσι, 2003.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Colmer / Colmar / Kolmar < Columbrensi (8ος αιώνας) < Columbarium Fiscum σε ένα κείμενο του μοναχού Notker Balbulus του St. Gall το 823 > Cholonpurun και Coloburg, το 884.

[2] Οι κάτοικοι του ποταμού Raura > Ρουρ. Οι κύριες πόλεις τους ήταν η Augusta Raurica (Αυγουστα Ρωρικη) η πρωτεύουσα, η Basilea (Βασιλεία), η Argenluaria (νυν Αρζενχαϊμ / Arzenheim) και η Argentovaria (νυν Horbourg-Wihr), Biesheim, στην Αλσατίας (Άνω Ρηνου – Haut-Rhin).

αρχαια ταφη αλογων αλογου Γαλατια Λεκακης αρχαιες ταφες αλογο ιππος πολις Κολμαρ πρωτευουσα νομος ανω Ρηνος Αλσατιας, βορειοανατολικη Γαλλια, ποταμος Ρηνος, συνορα Γερμανια 48^ος παραλληλος πολη ιδρυση 9ος μΧ αιωνας 823 Καρολιγγειανη επικρατεια Columbarium κολουμπαριουμ περιστερωνας, περιστερι ονομα ετυμολογια διαταγμα Λουδοβικος Ευσεβης δικαιωμα ελευθερη αυτοκρατορικη Αγια Ρωμαικη Αυτοκρατορια 13ος 1226 civitatis 14ος 1354 Δεκαπαλις δεκαπολη 10πολη Αλσατια προιστορια, πριν 7.000 – 6.000 χρονια, χρονων ανθρωπος Λεκανη Δουναβεως δουναβη δουναβης δουναβις ιστρος εγκατασταση πυριτολιθος Μουσειο Unterlinden οικισμος Πολιτισμος Γραμμικης Κεραμικης Γραμμικη Κεραμικη παραποταμος λαουχ Lauch, θουρ Thur φεχτ Fecht 1200 800 πΧ κατοικηση λαος Κελτες ταφικη τεφροδοχος Χολαντσμπουργκ, ανασκαφη 20ος 1968 υστερη Εποχη Χαλκου Ουρνφιλντ ιστορια Ρωρακες / Rauraci ραουρακι Αρτζεντοβαρια Χορμπουργκ βιλλα Βιλα Κολουμπαρια εισβολη Αλαμανοι 4ος 378 Ρωμαιος αυτοκρατορας Γρατιανος υποταγη Γερμανοι εισβολεις, ρωμαικος στρατος αρχαιος γαλατικος γαλατορρωμαικος γαλατορωμαικος 1ος 3ος αρχαιο ταφικο συγκροτημα αρχαιολογια οικια εστια πηγαδι χειροτεχνια νεκροταφειο 5ος ανασκαφες Γαλλικο Εθνικο Ινστιτουτο Προληπτικη Αρχαιολογικη ερευνα INRAP 450 6ος 500 καταρρευση Ρωμαικη Αυτοκρατορια ταφος ενηλικας παιδ χαλιναρι ταφοι γυναικων ασημενια πορπη σχημα πουλιου πουλι περιδεραιο γυαλινη χαντρα οστεινη χτενα κτενα οστο ανδρων σπαθι ξυλινη θηκη σπαθιου ασπιδα ακοντιο ανδρικος γερμανικο κοντο σπαθι σκραμασαξ scramasax διακοσμηση χρυσος γρανατης οπλα Γερμανος αρχηγος μισθοφορος τραυμα νυσσον οργανο εποωλωση ανδρες βιαιος θανατος βια ακαριαιος τουρισμος Δημοτικη Βιβλιοθηκη, συλλογες κωδικας συλλογη δωρεα ιερα μονη αββαειο αβαειο παλαιο παλιο μοναστηρι Ταγμα Δομινικανυν 13ος 1242 19ος 1850 τεχνη τριπτυχο ιζενχαιμ 16ος 1515 Γκρυνεβαλντ, Γκρινεβαλντ καλλιτεχνης Βιρτσμπουργκ Würzburg Wurzburg ορλιερ Σονγκαουερ Schongauer ξυλογλυπτο βιτρω οπλο αναγεννησιακη εποχη δορυ, πελεκυς, τοξο Καθεδρικος ναος Δομινικανοι eglise des Dominicains αριστουργημα La Vierge au buisson de roses Παρθενος κιοσκι τριανταφυλλο μπαρτολντι Musee Bartholdi εργα γλυπτης ζωγραφος Αγιου Μαρτινου du Saint Martin, 1234 – 1365 βιτρο αγαλμα γοτθικη αναγεννηση εκκλησιαστικο οργανο οργκελ κλιτος γοτθικο παρεκκλησι αλσατικος μικρη Βενετια Petite Venice παραδοσιακα κτηρια καναλι κρεοπωλες αλιεις βυρσοδεψες Φυσικης Ιστοριας και Εθνογραφιας Musée d’histoire naturelle et d’ethnographie ταριχευμενα ζωα τεχνεργο γαλλικες γερμανικες αποικιες, αποικιοκρατια αρχαια αιγυπτιακα εκθεματα εβραιοι εβραικη κοινωνια Γαλατες Μαχες γαλατικη γλωσσα επιγραφη κολουμπρενσι Columbrensi 8ος Columbarium Fiscum φισκουμ μοναχος Notker Balbulus St. Gall χολονπουρουν κολονπουρουν σολονπουρουν Cholonpurun κολομπουργκ Coloburg, κατοικοι ραουρα Raura > Ρουρ πολεις Augusta Raurica Αυγουστα Ρωρικη Basilea Βασιλεία αργενλουαρια αρζενλουαρια Argenluaria αρζενχαιμ Arzenheim αργεντοβαρια αρζεντοβαρια Argentovaria χορμποουργκ βιρ Horbourg Wihr μπισχαιμ Biesheim Haut Rhin Αμαγετοβρια Αουγκουστα Ραουρακορουμ, αρχαιες γαλατικες πολεις Ραουρακικη Σεκουανια, Ραουρακιοι Μον Τερριμπλ Τεριμπλ Πιερ Περτουι Πορεντρουι