Τέλειο αρχαίο καλούπι χύτευσης, για χάλκινη αιχμή δόρατος βρέθηκε στην Τσεχία! – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Το… μισό αρχαίο καλούπι (Εποχής Χαλκού) για την κατασκευή αιχμών δορατων ανακαλύφθηκε τυχαίως σε θεμέλια αχυρώνα, στο μικρό χωριό Μόρκουβκι[1] της Χουστοπέτσκο Μπρέτσλαβ στην κρασοπεριοχη[2] Βελκοπαβλόβιτσκα, της Νότιας Μοραβίας στην Τσεχια, στον 48^ο παράλληλο [48°57′58″N 16°51′44″E], σε μικρή απόσταση νότια του Μπρνο. Το χωριό είναι γνωστό για τον αρχαιολογικό χώρο του Χράντεκ, στον ομώνυμο λόφο, με ερείπια οχύρωσης από το τέλος της «περιόδου Χάλστατ».

• ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΚΑΛΟΥΠΙΩΝ, ΕΔΩ.

Αλλά τώρα ευρέθη και το παραπάνω ορθογώνιο κομμάτι σκαλισμένου ρυολιθικού τόφφου (ενός είδους ηφαιστειακής πέτρας), έχει μήκος περίπου 20,3 εκατ. «Αυτό είναι το καλύτερα διατηρημένο και πιο τέλειο καλούπι χύτευσης για χάλκινη αιχμή δόρατος στην Κεντρική Ευρώπη», εδήλωσε ο κ. M. Salaš (του Μουσείου της Μοραβίας). Το σχήμα της αιχμής δόρατος που είναι σκαλισμένη στην πέτρα και ο τύπος της πέτρας δείχνουν ότι το καλούπι είχε κατασκευαστεί στην βόρεια Ουγγαρία και είχε εισαχθεί στην νότια Μοραβία, πρόσθεσε (αναλύσεις XRF-XRD). Αυτό το καλούπι ταιριάζει με άλλα καλούπια, που είναι γνωστό ότι έχουν κατασκευαστεί από τον Πολιτισμό Urnfield (Εποχής του Χαλκού) και θα παρήγαγε όπλα που βρέθηκαν στην περιοχή των Καρπαθίων. Η καρπαθιακή προέλευση του καλουπιού, επιβεβαιώθηκε με πετρογραφική ανάλυση. Επιβεβαιώνονται έτσι οι καρπαθιακές επιρροές στον Πολιτισμό Urnfield του Μέσου Δούναβη.

• ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: Γ. Λεκάκη “Αρχαια ελληνικα οπλα”.

«Σε αυτήν την περίπτωση, η έντονη καύση και τα ίχνη θερμότητας καταδεικνύουν σαφώς την επαναλαμβανόμενη χρήση του και την σειριακή παραγωγή χάλκινων χυτών», εξήγησε ο κ. Salaš.

ΠΗΓΗ: M. Salaš, κ.ά. “Unique stone mould for casting a spearheadfrom Morkůvky in South Moravia as an exampleof long-distance import in the Urnfield Period,and its technological contributionUnikátní kamenný kadlub na hrot kopí z Morkůvek na jižní Moravějako příklad dálkového importu v době popelnicových polía jeho technologický přínos”, Archeologické rozhledy, 77–2025–2, https://doi.org/10.35686/AR.2025.272, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ,

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Morkowicz (1356), Morkuowky (1544, 1560, 1570), Morkuwky (1595, 1609, 1673, 1718), Morkuwek (1720), Morkuwky (1751), Morkuwek και Morkuwky (1846), Morkuwek και Morkůvky, Morkůvky (1881 και 1924), Morkovice (υποκοριστικό), γερμ. Morkuwek: Μικροχωριό με πληθυσμό 500 κατοίκων! Κείται στους πρόποδες του δάσους Ždánickýles στην περιοχή Boleradická vrchovina, κατά μήκος της δεξιάς όχθης του ρέματος Haraska, κοντά στις όχθες του ποταμού Ντίγιε / Ντίε / Dyje / Τάγια / Thaya / Taja (παραπόταμου του Μοράβα, παραπόταμου του Δούναβεως).

Η πρώτη γραπτή αναφορά στο Μόρκοβκι (τότε Μόρκοβιτσε) χρονολογείται από το 1356. Τον 17ο αιώνα, το χωριό εγκαταλείφθηκε μετά τις εισβολές των Τουρκο-Τατάρων, των Ούγγρων και των Σουηδών, που επέφεραν και επιδημία χολέρας.

Από το χωριό καταγεται ο Φρ, Πέρινα (1911 – 2006), Τσεχοσλοβάκος αεροπόρος, άσσος των πτήσεων και πιλότος της 312^ης Μοίρας Μαχητικών της RAF στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. – ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: Γ. Λεκακης «Παγκοσμια Ιστορια των Πτησεων». Είναι θαμμένος στο τοπικό νεκροταφείο. Ένα μουσείο γι’ αυτόν λειτουργεί στο χωριό. Στα τουριστικά αξιοθέατα του χωριού και ένα καμπαναριό του 18ου αιώνα (τώρα πύλη εισόδου στο νεκροταφείο) και ένα τρίπλευρο ιερό, δίπλα στον ποταμό Σοκόλοβνα, στην άκρη της πόλης προς το Μπολεράντιτσε.

[2] Εκτεταμένοι αμπελώνες καλύπτουν την βόρεια περιοχή που περιβάλλει το χωριό. Σταφύλια και γεωργικά εργαλεία εικονίζονται στην σημαία του.

Τελειο αρχαιο καλουπι χυτευση αρχαια χαλκινη αιχμη δορατος τσεχια Λεκακης ποταμωνυμικα  αρχαια καλουπις χυτευσις, χαλκος δορυ Εποχη Χαλκου κατασκευη αχυρωνας, χωριο Μορκουβκι Χουστοπετσκο Μπρετσλαβ κρασοπεριοχη Βελκοπαβλοβιτσκα, νοτια Μοραβια 48^ος παραλληλος Μπρνο αρχαιολογικος χωρος Χραντεκ, λοφος, ερειπια οχυρωση περιοδος Χαλστατ ορθογωνιο σκαλισμενος ρυολιθικος τοφφος ηφαιστειακη πετρα ηφαιστειο Κεντρικη Ευρωπη Salas σαλας Μουσειο Μοραβιας σχημα σκαλισμενη πετρα βορεια Ουγγαρια εισαγωγη πολιτισμος Urnfield ουμφιλντ παραγωγη οπλα Καρπαθια εντονη καυση χρηση σειριακη παραγωγή χαλκινο χυτο Μικροχωριο δασος zdanickyles Boleradicka vrchovina, οχθη ρεμα χαρασκα Haraska, οχθες ποταμος Ντιγιε παραποταμος Μοραβας, δουναβις ιστρος Ντιε ταγια θαγια Μορκοβκι Μορκοβιτσε 16ος αιωνας μχ 1356 17ος εγκαταλειψη εγκαταλειμμενο εισβολη Τουρκοι Ουγγροι Σουηδοι επιδημια χολερας Τουρκια Σουηδια χολερα ταταροι Περινα Τσεχοσλοβακος αεροπορος, πιλοτος 312 Μοιρα Μαχητικων ραφ RAF Β Παγκοσμιος Πολεμος νεκροταφειο τουριστικα αξιοθεατα καμπαναριο 18ος τριπλευρο ιερο Σοκολοβνα, Μπολεραντιτσε αμπελωνες σταφυλια αμπελωνας σταφυλι αμπελι κρασι γεωργικο εργαλειο σημαια καρπαθιακη προελευση πετρογραφικη αναλυση καρπαθιακες επιρροες μεσος Δουναβης