Του Γιώργου Λεκάκη
Δραματικές αλλαγές συνέβησαν στα υψόμετρα γύρω από την ιζηματογενή λεκάνη του Κορινθιακού Κόλπου, από τις αρχές του Πλειστόκαινου, και επεκτείνονται ενεργά με μέγιστο ρυθμό περίπου 2 χλστ. a-1.
Αποθέσεις της ακτογραμμής – ηλικίας μικρότερης του 1.000.000 χρόνων – βρίσκονται σε υψόμετρο έως περίπου 1.200 μ. νότια του Κόλπου, με ιζήματα από μια αρχαιότερη λεκάνη εποχής Πλειο-Πλειστόκαινου, σε υψόμετρο πάνω από 1.750 μ.
Ο πυθμένας του Κόλπου, στα τοιχώματα των κανονικών ρηγμάτων, κατά μήκος της νότιας ακτής του (Κορινθία – Αχαΐα), έχει υποχωρήσει έως περίπου 1.650 μ. στην ίδια χρονική κλίμακα.
Ωστόσο, άλλες τοποθεσίες με «κρεμαστά» τοιχώματα, όπως ο ισθμός της Κορίνθου έχουν ανυψωθεί. Κατά την διάρκεια των τελευταίων 1.000.000 χρόνων, ο Κόλπος εναλλάσσεται: Πότε θάλασσα, πότε λίμνη, με αντίστοιχα περιβαλλοντα, ως απόκριση στις μεταβολές της στάθμης της θάλασσας από τους παγετωνες.
Νέα επιστημονική μελέτη καθορίζει την χρονολογία των θαλάσσιων και λιμναίων περιβαλλόντων, για τα τελευταία 500.000 χρόνια, επιτρέποντας την διερεύνηση της ανύψωσης των πλευρικών μεταβολών. Για να εξηγηθούν οι παρατηρούμενες αλλαγές στο υψόμετρο, προτείνεται ότι περίπου πριν από 900.000 χρόνια, ο (προηγουμένως) λιμναίος Κόλπος, πλημμύρισε, κατά περίπου 80 μ. κατά την διάρκεια μιας περιόδου που είχαμε άνοδο της στάθμης της θάλασσας (μεσοπαγετωνική περίοδος).
Η προκύπτουσα αύξηση στην λιθοστατική πίεση στην βάση του εύθραυστου ανώτερου φλοιού, προκάλεσε ροή προς τα νότια του κατώτερου φλοιού, κάτω από την αρχαιότερη λεκάνη του Πλειο-Πλειστόκαινου. Η ισοστατική προσαρμογή ανύψωσε αυτήν την λεκάνη, δημιουργώντας ασταθή τοπογραφία, που επέτρεψε την ταχεία διάβρωση. Αυτή η ροή του κατώτερου φλοιού, η οποία έκτοτε διατηρείται από το φορτίο ιζημάτων στον Κόλπο, που προκύπτει από αυτήν την διάβρωση, προκαλεί επίσης την ανύψωση του ισθμού της Κορίνθου με «κρεμαστό» τοίχωμα, και άλλες «ανώμαλες» τοποθεσίες.
Ο Κορινθιακός Κόλπος είναι επομένως μια σημαντική τοποθεσία μελέτης περίπτωσης για την αποκάλυψη της ύπαρξης ροής του κατώτερου φλοιού κατά την ηπειρωτική του επέκταση.
ΠΗΓΗ: R. Westaway «Quaternary elevation change of the Gulf of Corinth in central Greece», https://doi.org/10.1098/rsta.1996.0043 , Royal Society, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 15.5.1996.
Πριν 900.000 χρονια, πλημμυρα Κορινθιακος κολπος λιμνη θαλασσα αχαια κορινθια κορινθος
