Το έτος 1828
31 Ιανουαρίου: Πεθαίνει ο Έλληνας πρίγκηπας Αλέξανδρος Υψηλάντης.
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για το 1828, ΕΔΩ.
17 Μαρτίου: Η γαλλική εφημερίδα «LA GAZETTE DE FRANCE»[1] (αρ. 76) γράφει: Ο Καποδίστριας δίνει όρκο: «Ορκίζομαι να παρακολουθώ σύμφωνα με την συνείδησή μου και την γνώση μου για όλα τα συμφέροντα του ελληνικού έθνους, τα οποία μου έχουν εμπιστευτεί, καθώς διατάχθηκαν από την Εθνοσυνέλευση. Ορκίζομαι στο όνομα της αδιαιρέτου Τριάδος να κυβερνώ σύμφωνα με το γράμμα και το πνεύμα των νόμων που εκδόθηκαν στην Επίδαυρο, στο Άστρος και την Τροιζήνα, ορκίζομαι να μην χάσω την σωτηρία και την ευτυχία της Ελλάδας και να εργαστώ ακούραστα για να επιταχυνθεί η αναγέννησή της, ώστε να απολαύσει τα πλεονεκτήματα που προκύπτουν από την Συνθήκη του Λονδίνου της 6ης Ιουλίου 1827. Υπόσχομαι να υποβάλω τα ψηφίσματά μου στην εθνική συνέλευση που θα συγκαλέσω τον Απρίλιο». Ελεύθεροι αφέθηκαν οι Έλληνες που βρίσκονταν στις φυλακές του Ναυπλίου ως κατηγορούμενοι για το αδίκημα της πειρατείας, με εξαίρεση αυτούς που κατηγορούνταν για φόνο. Ο Καποδίστριας προσπαθεί να καταπολεμήσει την πειρατεία.
19 Μαρτίου: Η γαλλική εφημερίδα «LA GAZETTE DE FRANCE» (σχημα 4ο, σελ. 4, στα γαλλικά) γράφει: Ιόνιοι Νήσοι – Κέρκυρα, 9 Φεβρουαρίου: Ο γραμματέας του λόρδου υπατου αρμοστή, αντισυνταγματάρχης Ρούντσγουελ, επέστρεψε από την μυστική του αποστολή. Σύμφωνα με τις αναφορές του συνταγματάρχη Φαβιέρου προς την ελληνική κυβερνητική επιτροπή, το οχυρό της Χίου εξακολουθούσε να αμύνεται με πείσμα στις 7 Φεβρουαρίου. Ωστόσο, ο συνταγματάρχης διαβεβαιώνει ότι σε μια εξόρμηση που έκαναν στις 23 Ιανουαρίου οι Τούρκοι, μόνο 200 στους 1000 είχαν επιστρέψει στο οχυρό και ότι όλες οι σημαίες τους και οι ανώτεροι αξιωματικοί τους είχαν αιχμαλωτισθεί από τους νικητές Έλληνες που δεν είχαν χάσει παρά μόνο 40 άντρες. Λέγεται ότι η (γαλλική) κυβέρνηση κανονίζει να ναυλωθούν στην Τουλων εμπορικά πλοία από την Μασσαλία ως μεταφορικά. Δεν είναι γνωστό αν αυτό αφορά την εκστρατεία που προετοιμάζεται για την Ελλάδα ή για εκείνη στο Αλγέρι. – Λονδίνο 15 Μαρτίου: Η εβδομάδα τελειώνει και μας αφήνει με μεγάλη ανυπομονησία για νέα από μια χώρα που, αν δεν είναι ακόμα το θέατρο του πολέμου, αναμφίβολα θα γίνει σύντομα. Θεωρείται ότι οι Ρώσοι, αφού περάσουν τον Προύθο, θα πάρουν θέση στη βόρεια όχθη του Δούναβη, για να εμποδίσουν τους Τούρκους να εξάγουν νέους πόρους από την Μολδαβία και την Βλαχία.
24 Απριλίου 1828: εφημ. LA GAZETTE DE FRANCE (αρ, 113, σχημα 4ο, σελ. 4, στα γαλλικά): Κωνσταντινούπολη, 26 Μαρτίου. Η Πύλη έχει λάβει από την Αλεξάνδρεια την ευχάριστη είδηση ότι ο Μεχμέτ Αλή Πασάς, πιεζόμενος από τις απειλές των Γάλλων και Άγγλων επιτρόπων, διέταξε την εκκένωση της Πελοποννήσου από τον Ιμπραήμ, γεγονός που οδηγεί στην επίλυση του Ελληνικού ζητήματος. Συνεχίζονται οι διώξεις κατά των Αρμενίων στην Κωνσταντινούπολη και αναφέρονται μάχες στην Χίο. Ογδόντα κεφάλια Ελλήνων ανταρτών, σταλμένα από τον Ιμπραήμ, εκτέθηκαν στο σαράι. Οι Έλληνες που πολιορκούσαν το κάστρο της Χίου, μετά την ήττα τους, αποσύρθηκαν. Η παρουσία του ναυάρχου Μιαούλη με ελληνική μοίρα προστατεύει τους φυγάδες και αναχαιτίζει τις νηοπομπές εφοδίων που προορίζονται για τους Τούρκους. Είναι άγνωστον αν ο συνταγματάρχης Φαβιέρος είναι ακόμα μεταξύ των Ελλήνων στην Χίο ή αν βρίσκεται σε ένα γαλλικό πλοίο που επιβίβασε πολλούς φυγάδες Έλληνες και τους μετέφερε στο Ναύπλιο. Το πολεμικό πλοίο Il Veneto, με κυβερνήτη τον Υποπλοίαρχο Dezimbourg, απέπλευσε στις 26 Φεβρουαρίου για την Αίγινα. Λέγεται ότι ο σκοπός του ταξειδιού ήταν η ανταλλαγή Ελλήνων και Αράβων αιχμαλώτων. Ένα φιρμάνι που παρέλαβε η Αυτού Εξοχότητα ο Χασάν Πασάς διατάζει την απομάκρυνση τριών Αρμενίων καθολικών ιερέων και ταυτόχρονα διατάζει τον κυβερνήτη να προστατεύσει με την μέγιστη προσοχή τα συμφέροντα των Ελλήνων ραγιάδων.
9 Μαΐου: Η γαλλική εφημερίδα «LA GAZETTE DE FRANCE» (αρ. 128) γράφει: Φαίνεται ότι ο κόμης Καποδίστριας σκοπεύει να στείλει μια ενίσχυση 1.000 ανδρών στο σώμα του στρατηγού Τσωρτς, για να του δώσει την δυνατότητα να επεκταθεί στην Ακαρνανία μέχρι τον κόλπο της Άρτας και να διακόψει τον εφοδιασμό στην φρουρά του Μεσολογγίου, ενώ ο συνταγματάρχης Χέιστινγκς με το Καρτερία και άλλα πλοία θα αποκλείσει αυτό το μέρος στην πλευρά της θάλασσας. 1000 άνδρες αναμένεται να αποκλείσουν τα περάσματα της Αττικής για να κόψουν τον ανεφοδιασμό των Τούρκων της Αθήνας. Το σώμα του Δημήτριου Υψηλάντη θα μετακινηθεί προς τις στενωπούς του Ολύμπου, για να δώσει τα χέρια με τους κατοίκους των βουνών, που προσφέρθηκαν να πάρουν τα όπλα αν τους στηρίξουν. Στρατιωτικά πόστα θα δημιουργηθούν στα Σάλωνα, στον Ισθμό των Μεγάρων και στην Ελευσίνα για να ανησυχήσουν τους Τούρκους στην γραμμή επικοινωνίας τους, χωρίς να τους επιτεθούν στην ανοιχτή ύπαιθρο και να αναβιώσουν σταδιακά την εξέγερση στην ηπειρωτική Ελλάδα. Ο κόμης Καποδίστριας δεν φαίνεται να έχει υπ’ όψιν του άλλη θαλάσσια εκστρατεία εκτός από τους αποκλεισμούς των λιμανιών που κατέλαβαν οι Τούρκοι. Το ελληνικό ναυτικό δεν είναι σε πολύ ικανοποιητική κατάσταση, δεδομένου ότι τα περισσότερα πλοία είναι ιδιωτική ιδιοκτησία ανθρώπων που αγωνίζονται για δικό τους λογαριασμό. Οι κανονιοφόροι που κατασκεύασε ο συνταγματάρχης Χάιντεγκερ, η κορβέτα Ύδρα και η φρεγάτα Ελλάς, αποτελούν από μόνες τους τον πυρήνα γύρω από τον οποίο συγκεντρώνονται μερικά πλοία από τα τρία νησιά. Ο πρόεδρος μόλις είχε φτάσει στην Αίγινα όταν η Ύδρα δοκίμαζε τους συνήθεις ελιγμούς της – μια αντιπροσωπεία από εκείνο το νησί ήρθε να συμφωνήσει μαζί του για την τιμή της βοήθειας που του πρόσφερε. Πιστεύεται ότι ο πρόεδρος θα προσπαθήσει να εξασφαλίσει την κατοχή του Ακροκορίνθου, όπως έκανε με τα οχυρά του Ναυπλίου. Έφερε μαζί του στην Ελλάδα μόνο δύο γραμματείς, τον κ. Bezzo, Τοσκανό, και τον κ. Betand, Ελβετό, και οι δύο πολύ νέοι. Οι άνθρωποι που φαίνονται να έχουν περισσότερα προσόντα είναι ο συνταγματάρχης Heidegger και ο Σπυρίδων Τρικούπης.
18 Μαΐου: Οι οθωμανικές δυνάμεις του Μουσταφά Πασά νικούν τους Έλληνες αγωνιστές στην μάχη του Φραγκοκάστελλου Σφακίων Χανίων Κρητης. Πεθαίνει ο Έλλην οπλαρχηγός Χατζημιχάλης Νταλιάνης.
1 Ιουλίου: Ιδρύεται η Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων.
13 Αυγούστου: Η γαλλική
εφημερίδα «LA GAZETTE DE FRANCE» (αρ. 226) γράφει: Από ένα
ελληνικό μπρίκι που πέρασε από τα νερά του Ναβαρίνου στις 5 Ιουλίου έφτασε η
φήμη ότι το Azoff και το Warspite ήταν αγκυροβολημένα στο Navarino και ότι ο
ναύαρχος Heyden και ο κόμης Καποδίστριας είχαν διάσκεψη με τον Ιμπραήμ. Ο κ.
Σαντρίνι, Ρώσος πράκτορας, επιβιβάστηκε στο Warspite και, κατά την επιστροφή
του, φημολογήθηκε ότι ο Ιμπραήμ είχε αναλάβει να εκκενώσει τον Μορέα εντός 20
ημερών. Ο κ. Καποδίστριας επιβιβάστηκε στο Azoff στις 10 του μηνός για να πάει,
όπως ειπώθηκε, στον Αστακό, όπου ήθελε να συνομιλήσει με τον στρατηγό Τσωρτς.
14 Αυγούστου: Η γαλλική
εφημερίδα «LA GAZETTE DE FRANCE» (αρ. 227) γράφει: Όλοι
γνωρίζουν σήμερα ότι η Αγγλία βλέπει την αποστολή του Μορέα με ανήσυχο, όλο
ζήλεια μάτι. Η Αυστρία επίσης δεν συμφωνεί με την απόφαση της Γαλλίας να στείλει
στρατεύματα στον Μοριά. Ανακοινώνεται ότι το πρώτο μέρος της εκστρατευτικής αποστολής
θα μπορεί να αναχωρήσει από την Τουλόν μόνο από τις 20 έως τις 23 του μηνός.
15 Αυγούστου: Η γαλλική
εφημερίδα «LA GAZETTE DE FRANCE» (αρ. 228) γράφει: Οι
διοικητές των συμμαχικών μοιρών συναντήθηκαν με τον Ιμπραήμ στην Μεθώνη. Οι
ναύαρχοι ενημέρωσαν ότι είχαν λάβει εντολές από τις αντίστοιχες κυβερνήσεις τους
να εμποδίσουν τη μεταφορά Ελλήνων στην Αίγυπτο και ότι κατά συνέπεια ήταν
απαραίτητο να απελευθερωθούν όλοι οι Έλληνες αιχμάλωτοι πριν από την αναχώρησή
του και να ελευθερωθούν οι Έλληνες σκλάβοι που είχαν ήδη μεταφερθεί στην
Αίγυπτο. Η Αθήνα θα εξακολουθήσει να είναι μέρος της κλασσικής γης, η ίδια η
Λεβαδειά θα περιλαμβάνεται εκεί και ολόκληρη η χώρα στα νότια μιας γραμμής από τον
κόλπο του Βόλου προς τα ανατολικά μέχρι την Άρτα προς τα δυτικά, θα ανακηρυχθεί
ανεξάρτητη.
22 Αυγούστου: Η γαλλική
εφημερίδα «LA GAZETTE DE FRANCE» (αρ. 234) γράφει: Κάποια
στιγμή ανέκυψε στιγμιαία ένα ζήτημα απομάκρυνσης των Ελλήνων από την
Κωνσταντινούπολη, αλλά αυτή η απόφαση, αν εξετάστηκε σοβαρά, εγκαταλείφθηκε.
Σημειώνεται επίσης ότι η προσευχή για την επιτυχία των τουρκικών στρατευμάτων
που συνέθεσε ο Έλληνας πατριάρχης, διαβάζεται σε όλες τις εκκλησίες από τους
ιερείς μετά την “οπισθάμβωνο”. Στις 18 Ιουλίου,
κεραυνός χτύπησε το μεγάλο εργοστάσιο πυρίτιδας που ίδρυσε στο Asadli ο Σελίμ ο
3ος. Αυτή η εγκατάσταση ανατινάχθηκε με 70.000 λίτρα πυρίτιδας που βρέθηκαν
εκεί. Η κατάσταση υγιεινής της πρωτεύουσας είναι εξαιρετική παρά την υπερβολική
ζέστη, αλλά υπάρχουν ολέθριες ασθένειες στην Σμύρνη, που δεν είναι όμως
πανούκλα. Ο διοικητής της ολλανδικής μοίρας Van der Loef που ασθένησε πέθανε ή την
11η ή την 12η Ιουλίου. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο σουλτάνος έστειλε έναν
συγγενή του στον πασά της Αιγύπτου στην Αλεξάνδρεια για να διατάξει τον Ιμπραήμ
να διακόψει όλες τις διαπραγματεύσεις με τους Ευρωπαίους ναυάρχους σχετικά με
την εκκένωση του Μοριά. Ειδήσεις από την Ασία που έφτασαν μέσω Σμύρνης
ανακοίνωσαν ότι ο Σάχης της Περσίας κήρυξε για άλλη μια φορά τον πόλεμο στην
Ρωσία. Δημοσίευση επιστολής απάντησης του εξοχότατου κ. κόμη ντε Γκιγεμινό προς
τον Ρεΐς-εφέντη, από την Κέρκυρα με ημερομηνία 17 Ιουνίου 1828.
18 Αυγούστου: Η γαλλική
εφημερίδα «LA GAZETTE DE FRANCE» (αρ. 231) γράφει: Ο
Καποδίστριας, αφού επισκέφτηκε την έδρα του στρατηγού Τσωρτς, με 4.000 άνδρες
μεταξύ Μύτικα και Αστακού, σκοπεύει να επιστρέψει στον Πόρο. Ο Ιμπραήμ έχει
συνθηκολογήσει με τους συμμάχους στρατηγούς και πρέπει να εκκενώσει τον Μορέα
μέσα σε τρεις εβδομάδες. Ο Ιμπραήμ έβαλε τα στρατεύματά του να καταλάβουν τα
περάσματα της Αρκαδίας, δίνοντάς τους εντολή να συλλάβουν τους 6.000 Αλβανούς
που αποσύρθηκαν μέχρι να επιστρέψουν τους ομήρους που τους είχαν παραδώσει.
Αυτοί αρνήθηκαν και πέρασαν από τους Άραβες μαχόμενοι. Στην μάχη οι Άραβες
έχασαν 60 άνδρες και οι Αλβανοί σχεδόν 200. Οι τελευταίοι άφησαν ελεύθερους
όλους τους χριστιανούς που ήταν μαζί τους. Ο σερασκιέρης έλαβε επιστολές με τις
οποίες ο Ιμπραήμ τον ενημέρωνε ότι η έλλειψη τροφίμων τον ανάγκαζε να εκκενώσει
τον Μορέα, ότι ο αποκλεισμός ήταν πολύ αυστηρός και οι Έλληνες είχαν κάψει όλες
τις καλλιέργειες στο εσωτερικό.
19 Αυγούστου: Η γαλλική
εφημερίδα «LA GAZETTE DE FRANCE» (αρ. 231) γράφει: Η
σημαντικότερη πυριτιδαποθήκη της κυβέρνησης στον Άγιο Στέφανο στον δρόμο προς
το Μπουργκάς ανατινάχθηκε, γεγονός που, υπό τις παρούσες συνθήκες, είναι πλήγμα
σε ένα ευαίσθητο σημείο. Ο Σουλτάνος διέταξε ότι 500 από τους πλουσιότερους
σχισματικούς Αρμένιους και 500 πλούσιοι Έλληνες θα ήταν οικονομικά υπεύθυνοι
για την αποκατάσταση αυτής της απώλειας. Ο Ιμπραήμ από το Ναβαρίνο στέλνει
γράμμα στην Αλεξάνδρεια στον πασά και ζητά οδηγίες για την συμπεριφορά που
πρέπει να λάβει στην δύσκολη θέση που τον έφερε ο αυστηρός αποκλεισμός των συμμάχων
και η δυσαρέσκεια που αρχίζει να εκδηλώνεται ανάμεσα στα στρατεύματά.
21 Αυγούστου: Η γαλλική εφημερίδα «LA GAZETTE DE FRANCE» (αρ. 233) γράφει: Σε επιστολές που φτάνουν στη Βιέννη αναφέρεται ότι ο σουλτάνος έχει εκδώσει φιρμάνι με το οποίο διατάζει όλους τους πασάδες να αμυνθούν μέχρι το τελευταίο άκρο της επικράτειας και τους καθιστά υπεύθυνους για τις συνέπειες της συμπεριφοράς τους. Πάνω απ’ όλα, σε αυτό το φιρμάνι, συνιστάται στον Ιμπραήμ να μην συμφωνήσει με κανέναν όρο για την εκκένωση του Μορέα. Από την άλλη, εμπορικές επιστολές από την Κέρκυρα διαβεβαιώνουν ότι ο Ιμπραήμ παρουσίασε στους συμμάχους ναυάρχους αδυναμία οικειοθελούς εκκένωσης της χερσονήσου, προσθέτοντας ωστόσο ότι μια στρατιωτική επίδειξη θα μπορούσε να του δώσει το πρόσχημα για να αποσυρθεί. Η αποστολή που προετοιμάζεται στην Γαλλία θα μπορούσε επομένως να έχει εν μέρει το κίνητρο αυτό. Τα έκτακτα έξοδα που προκαλούν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία οι παρούσες συνθήκες ανάγκασαν τον Σουλτάνο να καταφύγει σε έκτακτα μέσα για να γεμίσει το δημόσιο ταμείο. Έτσι όλοι οι χριστιανοί που είναι εγκατεστημένοι στην αυτοκρατορία, ιδιαίτερα οι Αρμένιοι και οι Έλληνες, υποχρεούνται να πληρώσουν κεφαλικό φόρο και άλλους δασμούς στο τριπλάσιο και τετραπλάσιο.
23 Αυγούστου: Η γαλλική
εφημερίδα «LA GAZETTE DE FRANCE» (αρ. 235) γράφει: 3.000 Αλβανοί μόλις έφυγαν από τον Ιμπραήμ Πασά, και επιστρέφουν στα σπίτια
τους, διασχίζοντας ήρεμα τον Μοριά. Αυτή τη στιγμή συζητούν τις συνθήκες που
σχετίζονται με αυτό το ταξείδι με τον Νικήτα που βρίσκεται στην Καλαμάτα. Οι
σύμμαχοι ναύαρχοι είχαν εισαγάγει στο συμβόλαιο, ως προϋπόθεση
«sine
qua non», ότι οι Αλβανοί θα απελευθέρωναν, πριν εγκαταλείψουν
την Κορώνη, τους Έλληνες σκλάβους που είχαν στην εξουσία τους. Σήμερα, σε πολλά
σημεία του Μοριά, Έλληνες, Τούρκοι και Αλβανοί βρίσκονται χωρίς να μάχονται,
στην Κορώνη παραμένει μόνο μια αδύναμη φρουρά που έστειλε ο Ιμπραήμ Πασάς μόλις
αντιλήφθηκε το λαθρεμπόριο που έκαναν οι Αλβανοί. Ο Κιουταχής Πασάς, αυτός που
διοικούσε την Αθήνα στην τελευταία εκστρατεία, μπήκε στο Μεσολόγγι με 3.000
άνδρες. Τα συνέδρια της Κέρκυρας πρόκειται να ανοίξουν γύρω στα μέσα του μήνα:
είμαστε πολύ περίεργοι να μάθουμε εάν η Πύλη θα στείλει εκεί πληρεξούσιο.
Περιμένουμε εκεί, την Ελλάδα, είτε δια αντιπροσωπείας είτε δια του ιδίου του
προέδρου της. Ο διορισμός κυβερνητικής επιτροπής στον Πόρο, αποτελούμενης από
τους Κοντουριώτη, Ζαΐμη, Μαυρομιχάλη και κόμη Βιάρο Καποδίστρια, για την διαχείριση
των υποθέσεων απουσία του προέδρου, καθιστά αυτή την εικασία αρκετά πιθανή.
Σύμφωνα με όλα όσα μαθαίνουμε, κάθε μέρα μπαίνει τάξη στα ελληνικά οικονομικά και η νέα κυβέρνηση θα μπορεί σύντομα να ανταποκριθεί στις δεσμεύσεις της… Στις 24 Ιουλίου, στην Ζάκυνθο, οι Γάλλοι και Άγγλοι ναύαρχοι είχαν νέα συνάντηση με τον κόμη Καποδίστρια που αναχώρησε την επόμενη μέρα για τον Πόρο και στην συνέχεια οι ναύαρχοι απέπλευσαν για το Ναβαρίνο.
29 Αυγούστου 1828: Γράφει η LA GAZETTE DE FRANCE (αρ. 241, σχημα 4o, σελ. 4, στα γαλλικά): Ανταπόκριση από την Αλεξάνδρεια, 26 Ιουνίου. Ο αποκλεισμός του λιμανιού της Αλεξάνδρειας δεν είναι πλέον πιθανός, καθώς ο πασάς έχει οπλίσει ένα στόλο για να επαναφέρει τα στρατεύματα του Ιμπραήμ. Η αναχώρηση της αποστολής από την Τουλόν, τώρα που πρόκειται να εκκενωθεί ο Μορέας, αποδεικνύει ότι η Γαλλία έχει και άλλες βλέψεις εκτός από την απελευθέρωση του Μορέα. Ανταποκρίσεις από Οδησσό και Βιέννη για τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο. Αναλυτικές αναφορές, εστιάζοντας στις κινήσεις των στρατευμάτων και τις διπλωματικές διαπραγματεύσεις. Ο Ρώσος αυτοκράτωρ επέστρεψε εσπευσμένα από το μέτωπο στην Οδησσό. Αναφέρονται φήμες ανακωχής τριών εβδομάδων. Οι τουρκικές δυνάμεις στα Σούμλα παρουσιάζουν μεγάλη γενναιότητα, παρά την έλλειψη εφοδίων. Δεν υπάρχουν ακόμα νέα για το πλοίο του Ρώσου ναυάρχου, αλλά πιστεύεται ότι συνεχίζει το ταξείδι του προς την Μεσόγειο. Η είδηση της κατάληψης της Μεθώνης και της Κορώνης από αγγλικά στρατεύματα φαίνεται πως είναι αβάσιμη.
7 Οκτωβρίου: Εκστρατεία του Μοριά: Το γαλλικό εκστρατευτικό σώμα με επί κεφαλής τον Νικόλαο-Ιωσήφ Μαιζών απελευθερώνει την πόλη των Πατρών Αχαΐας.
10 Οκτωβρίου: Ελληνική δύναμη με επί κεφαλής τον Κίτσο Τζαβέλλα νικά τους Τούρκους στην Τέρνοβα (σημερινό Δενδροχώρι) Ναυπακτίας στην Αιτωλοακαρνανία.
5 Νοεμβρίου: Εκστρατεία του Μοριά: Αποχωρούν από την Πελοπόννησο οι τελευταίες οθωμανικές δυνάμεις. Οι Οθωμανοί παραδίδουν την Λεβαδειά Βοιωτίας στους Έλληνες.
16 Νοεμβρίου: Ελληνική Επανάσταση: Υπογράφεται το Πρωτόκολλο του Λονδίνου, το οποίο προβλέπει την δημιουργία ενός αυτόνομου ελληνικού κράτους υπό οθωμανική κυριαρχία, που θα περιλαμβάνει τον Μοριά και τις Κυκλάδες.
23 Νοεμβρίου: Δύναμη από 3.000 περίπου Έλληνες, υπό τον Κίτσο Τζαβέλα, απελευθερώνει το Καρπενήσι.
28 Νοεμβρίου: Πεθαίνει ο Έλληνας λόγιος Άνθιμος Γαζής.
15 Δεκεμβρίου: Ο Ιωάννης Καποδίστριας συνιστά με θέσπισμα τα πρώτα δικαστήρια στην Ελλάδα.
ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 2.2.2018.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Ήταν στα γαλλικά και σε σχήμα 4ο.
