Του Γιώργου Λεκάκη
Ίχνη αλκοολούχων ποτών, που έχουν υποστεί ζύμωση, έχουν ανιχνευθεί σε αγγεία 4.500 χρόνων, που ανακαλύφθηκαν στην βορειοανατολική Πολωνία από μια ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας.
Οι αρχαιολογικοί χώροι με κεραμική που ερευνήθηκαν στο άρθρο είναι οι Supraśl[1], Skrzeszew, στην A-Chełmno Land στην Kuyavia (περιοχές καλλιέργειας δημητριακών από την πρώιμη Νεολιθική, που κατοικήθηκαν στο μεταίχμιο της Νεολιθικής και της Εποχής του Χαλκού).
Τα 13 αγγεία της μελέτης βρέθηκαν σε διάφορες τοποθεσίες, που συνδέονται με τον «Πολιτισμό Bell Beaker» αρχική φάση της Πολιτιστικής Εποχής Trzciniec.
Η αεριοχρωματογραφία σε συνδυασμό με την φασματομετρία μάζας επέτρεψε τον υπολογισμό των αναλογιών λιπαρών οξέων για την διάκριση φυτικών και ζωικών τροφών και την ανίχνευση βιοδεικτών, ειδικών για τα τρόφιμα Τα υπολείμματα σε τουλάχιστον 9 από τα αγγεία περιείχαν μεταβολικά προϊόντα βακτηρίων και ζύμης, τα οποία υποδηλώνουν ότι είχε λάβει χώρα ζύμωση, κάτι που έμοιαζε με μπύρα.
Μερικά από τα αγγεία μπορεί να περιείχαν πιο σύνθετα μείγματα, όπως το σκανδιναβικό γκρογκ – γνωστό ως nordic grog[2].
Οι επιστήμονες ανίχνευσαν επίσης βιοδείκτες για την επεξεργασία σιταριού και κριθαριού, φρούτων και πιθανών ρητινών, που μπορεί να έχουν χρησιμοποιηθεί για την συντήρηση ή την αρωματοποίηση ποτών. Το δε σιτάρι, ίσως να έχει εισαχθεί για την παρασκευή ποτών από περιοχές, όπου καθιερώθηκε η καλλιέργεια σιτηρών.
Αυτά τα ευρήματα είναι, μέχρι στιγμής, τα αρχαιότερα χημικά ίχνη αλκοολούχων ποτών, που έχουν υποστεί ζύμωση σε αυτήν την περιοχή, και χρονολογούνται στο β΄ μισό της 3ης χιλιετίας π.Χ. Επί πλέον, ένα δείγμα της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού δηλώνει την συνέχιση πρακτικών, που σχετίζονται με το αλκοόλ στην Εποχή Trzciniec.
ΠΗΓΗ: D. Manasterski, κ.ά. «The Oldest Traces of Alcoholic Beverages in the Border Zone of the North and East European Plains», https://doi.org/10.1111/arcm.70024, Digital Object Identifier (DOI) Archaeometry, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 12.8.2025. Science in Poland.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Το Σούπρασλ είναι μια πόλη σήμερα στο Βοεβοδάτο Ποντλάσκιε, στην κομητεία Μπιάλιστοκ της Πολωνίας, στον 53ο παράλληλο [53.20845484583472, 23.333188610768136] αλλά στο β΄ μισό του 16ου αιώνα, ανήκε στο Γκρόντνο του Βοεβοδάτου Τρακάι του Μεγάλου Δουκάτου της Λιθουανίας.
Είναι πλούσιο σε κοιτάσματα θεραπευτικής λάσπης – το 1999 απέκτησε το καθεστώς λουτρόπολης – θερέτρου υγείας. – Κανονισμός του Υπουργικού Συμβουλίου 28.12.2001 (Επίσημη Εφημερίδα, 2002, αρ. 1,5). – ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: Γ. Λεκάκης “Οι 755 έως σημερα γνωστες ιαματιες πηγες της Ελλαδος”.
Το 1501, ιδρύθηκε ένα ορθόδοξο μοναστήρι στο Δάσος Σούτσι Χρουντ, το οποίο μεταφέρθηκε από το Γκρόντκο. Ιδρυτής και κύριος ευεργέτης του ήταν ο βοεβόδας του Νοβογκρόντεκ, Αλ. Χόντκιεβιτς, και υποστηρικτής του, ο ορθόδοξος Επίσκοπος του Σμολένσκ, Γ. Σόλταν. Η αρχικώς ξύλινη εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Ευαγγελιστή, υπέβαλε αίτηση στον Οικουμενικό Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως για ευλογία. Το 1505, ο Πατριάρχης απένειμε τόμο (επίσημη ευλογία με πνευματικές συστάσεις) στην μονή. Το 1582 το επισκέφθηκε ο αρχιεπίσκοπος Αχρίδας, Γαβριήλ, και το 1590 ο Πατριάρχης Ιερεμίας Β’ . Υπάρχει σε αυτό μια πλούσια βιβλιοθήκη, με πολύτιμα χειρόγραφα (όπως λ.χ., τον Κώδικα Supraśl του 11ου – 12ου αιώνα). Το 1695, άνοιξε ένα τυπογραφείο στο μοναστήρι και το 1711, το πρώτο χαρτοποιείο στην ανατολική Πολωνία. Εδώ τυπώνονταν κοσμικά βιβλία στα λατινικά και τα πολωνικά, καθώς και θρησκευτικά βιβλία στα εκκλησιαστικά σλαβονικά. Κατά τον τοπικό θρύλο, οι μοναχοί του Γκρόντεκ, μετά από αρκετές ημέρες προσευχής, εκτόξευσαν έναν ξύλινο σταυρό με λείψανα, στον ποταμό Σούπρασλ, προσευχόμενοι στην Θεία Πρόνοια να αναπαυθούν σε ένα σημείο που ήταν καταλληλότερο για να ιδρυθεί μοναστήρι. – ΠΗΓΗ: Αναμνηστική πλάκα κοντά στον σταυρό στην οδό Στανισλάβα Κονάρσκιεγκο. Από το 2012, η Ορθόδοξη Αδελφότητα του Αγίου Νικολάου και η Ορθόδοξη Ενορία του Γκρόντεκ διοργανώνουν προσκύνημα με καγιάκ, κατά μήκος του ποταμού Σούπρασλ, στις 8-9 Αυγούστου, ως φόρο τιμής στον θρύλο της ίδρυσης του μοναστηριού.
Στα ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ του, εκτός από τις πολλές εκκλησίες είναι και:
- Το Παλλάτι Μπούχολτς –σήμερα στεγάζει το Λύκειο Καλών Τεχνών Ά. Γκρότγκερ
- Ένα εργοστάσιο κλωστοϋφαντουργίας του 1849
- ξύλινα σπίτια υφαντών (19ου αιώνα), διότι η πόλη φημίζεται για τις κλωστοϋφαντουργικές βιομηχανίες της, αλλά και αυτές ένδυσης, ξύλου, και κεραμικής χειροτεχνίας.
- Τα μουσεία Εικόνων και Τυπογραφίας και Χαρτοποιίας.
ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ:
- Κατά την περίοδο του ορθόδοξου Πάσχα το Διεθνές Φεστιβάλ Καμπάνας, και
- Το ετήσιο Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Ψησίματος Λουκάνικων Kiszka και Πατάτας Babka.
[2] ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: Γ. Λεκάκης “Στην αρχαία Σκανδιναβία εισήγαγαν κρασί και υδρόμελο από την Μεσόγειο!”.
αρχαια αλκοολουχα ποτα 4.500 χρονων χρονια πριν Πολωνια Λεκακης αρχαιο αλκοολουχο ποτο Πολωνιας ζυμωση, αγγειο 4.000 βορειοανατολικη αρχαιολογικος χωρος κεραμικη σουπρασλ Supras σκρζεσεβ Skrzeszew, χελμο χελμολαντ Chełmno Land κουγιαβια Kuyavia καλλιεργεια δημητριακα πρωιμη Νεολιθικη κατοικηση Εποχη Χαλκου αγγειο Πολιτισμος Bell Beaker πολιτιστικη Trzciniec τρζινιεκ τριζινιεκ αεριοχρωματογραφια φασματομετρια μαζας αναλογια λιπαρα οξεα διακριση φυτικες ζωικες τροφες ανιχνευση βιοδεικτες τροφιμα υπολειμματα μεταβολικα προιοντα βακτηριο ζυμη μπυρα μπιρα συνθετο μειγμα σκανδιναβικο γκρογκ νορντικ nordic grog βιοδεικτης επεξεργασια σιταρι κριθαρι φρουτα ρητινη χρηση συντηρηση αρωματοποιηση αρωμα ποτων σταρι, εισαγωγη παρασκευη σιτηρων ευρημα αρχαιοτερα χημικα ιχνη αλκοολουχων ποτων αρχαιοτερο 3η χιλιετια πΧ πρακτικη αλκοολ πολη Βοεβοδατο Ποντλασκιε, κομητεια Μπιαλιστοκ 53ος παραλληλος 16ος αιωνας μχ Γκροντνο Τρακαι Μεγαλο Δουκατο Λιθουανια λιθουανιας κοιτασμα ιαματικη θεραπευτικη λασπη λασπολουτρα λουτροπολη λουτροποληις θερετρο υγειας υγεια κανονισμος υπουργικο Συμβουλιο 2001 ιαματικες πηγες 1501, ιδρυση ορθοδοξο μοναστηρι ιερα μονη ΙΜ δασος Σουτσι Χρουντ, ευεργετης βοεβοδας Νοβογκροντεκ, Χαντκιεβιτς, ορθοδοξια ορθοδοξος Επισκοπος Σμολενσκ, Σολταν ξυλινη εκκλησια αγιου Ιωαννη Ευαγγελιστη, αγιος Ιωαννης Ευαγγελιστης αιτηση Οικουμενικος Πατριαρχης Κωνσταντινουπολεως Οικουμενικο Πατριαρχειο Κωνσταντινουπολης ευλογία τομος πνευματικες συστασεις αρχιεπισκοπος Αχριδας, Αχριδα Γαβριηλ, Ιερεμιας Β βιβλιοθηκη, χειρογραφο Κωδικας κωδιξ Supraśl 11ος – 12ς 17ος 1695, τυπογραφειο 18ος 1711, πρωτο χαρτοποιειο χαρτι ανατολικη κοσμικα βιβλια λατινικα πολωνικα θρησκευτικα βιβλια εκκλησιαστικα σλαβονικα θρυλοε, μοναχοι Γκροντεκ, προσευχη εκτοξευση ξυλινος σταυρος λειψανα, ποταμος Θεια Προνοια αναπαυση αναμνηστικη πλακα οδος ορθοδοξη Αδελφοτητα αγιου Νικολαου ενορια προσκηνημα καγιακ, 8 9 Αυγουστου, Αυγουστος ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΑΞΙΟΘΕΑΤΟ τουρισμος εκκλησιες Παλλατι παλατι Μπουχολτς Λυκειο Καλων Τεχνων Γκροτγκερ εργοστασιο κλωστοϋφαντουργια 19ος 1849 ξυλινα σπιτια υφαντης κλωστουφαντουργικη βιομηχανια ενδυσης, ξυλου, ενδυση, ξυλο κεραμικη χειροτεχνια μουσειο Εικονα Τυπογραφια χαρτοποιια ΠΑΝΗΓΥΡΙ ορθοδοξο Πασχα λαμπρη Διεθνες Φεστιβαλ γιορτη Καμπανας, γιορτες εορτη εορτες καμπανα ετησιο Παγκοσμιο Πρωταθλημα Ψησιματος Λουκανικων κιζκα Kiszka πατατας μπαμπκα Babka ψησιμο Λουκανικο πατατα αρχαια Σκανδιναβια
