Οι σφραγιδοκύλινδροι ήταν μια
από τις διοικητικές καινοτομίες στην Νοτιοδυτική Ασία κατά την 4η
χιλιετία π.Χ.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της
Μπολόνια, με επί κεφαλής την κλασσικίστρια κ. S. Ferrara ανακάλυψαν ότι τα σχέδια σε σφραγιδοκυλίνδρους της Μεσοποταμίας ήταν οι πρόδρομοι ορισμένων σημαδιών στην πρωτο-σφηνοειδούς
γραφής, ένα αρχαίο σύστημα γραφής, το οποίο βασίζεται σε εικονογραφήματα.
Η πρωτοσφηνοειδής γραφή, λοιπόν,
μαρτυρήθηκε, για πρώτη φορά, σε πήλινες πινακίδες στην πόλη Ωρύγεια[1] – στο νυν
νότιο Ιράκ – το 3350 – 3000 π.Χ. (φάσεις γραφής Uruk IV και III). Πρόκειται για
ένα σύνθετο λογιστικό σύστημα, με εκατοντάδες εικονογραφικά σημεία, πολλά από
τα οποία εξακολουθούν να μην έχουν ερμηνευτεί.
Πριν από περίπου 5.350
χρόνια, δημιουργήθηκαν χαραγμένοι σφραγιδοκύλινδροι για να καταγράφουν την
παραγωγή, την αποθήκευση και την μεταφορά υφασμάτων, καλλιεργειών και άλλων
αγαθών.
Οι σφραγίδες τυλίχτηκαν σε
πήλινες πλάκες για να δημιουργήσουν εντυπώσεις από τα χαραγμένα σχέδια του
κυλίνδρου.
Οι γραφείς στην
αρχαία πόλη Ωρύγεια ανέπτυξαν την πρωτο-σφηνοειδή γραφή, λοιπόν, γύρω στο 3000
π.Χ. Αυτοί ονομάσθηκαν
Η κ. Ferrara και οι
συνάδελφοί της εντόπισαν μια σειρά από σχέδια σφραγίδων που αφορούσαν την
μεταφορά αγγείων και υφασμάτων, τα οποία εξελίχθηκαν στα μεταγενέστερα πρωτο-σφηνοειδή
σημάδια / σημεία, που χρησιμοποιήθηκαν για τον ίδιο σκοπό.
«Τα ευρήματά μας
καταδεικνύουν ότι τα σχέδια που είναι χαραγμένα σε σφραγιδοκυλίνδρους
συνδέονται άμεσα με την ανάπτυξη της πρωτο-σφηνοειδούς γραφής στο νότιο Ιράκ»,
είπε η κ. Ferrara. «Δείχνουν επίσης πώς το νόημα που συνδέθηκε αρχικώς με αυτά
τα σχέδια, ενσωματώθηκε σε ένα σύστημα γραφής».
ΠΗΓΗ: K. Kelley, κ.ά. «Seals and signs:
tracing the origins of writing in ancient South-west Asia», Cambridge
University Press, 5.11.2024. ΑΡΧΕΙΟΝ
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 6.11.2024.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Η αρχαία ελληνική Ωρύγεια έγινε Ορχόη και εξελίχθηκε
σε Uruk (ακκαδ.),
Auruk, Erek, κλπ. Σήμερα
λέγεται Warka και κείται στον 31ο παράλληλο [31°19′27″N 45°38′14″E].
Ωρύγεια
< ὠρυγή, ὠρυθμός = άγρια κραυγή, κυρίως λύκων ή κυνών, ούρλιασμα – βλ.
Ερμησιάναξ 5.72, Πλουτ. Μάρ. 20, Κράσσ. 23.,2.590F, Πολυδ. Ε΄,87, Ζηνόδ. ἐν Valck. εἰς Ἀμμών. 229, κλπ. Είναι εντυπωσιακό, πως ακόμη και σήμερα, τις απομακρυσμένες από τον πολιτισμό περιοχές ο Έλληνες τις αποκαλεί
