Το κανταΐφι είναι είδος νηματοειδούς ζυμαρικού, από σιτάρι, σαν τον φιδέ, που χρησιμοποιείται για την παρασκευή του ομώνυμου γλυκού ταψιού, με γέμιση από ξηρούς καρπούς (αμύγδαλο, φουντούκι, φιστίκια), μέλι αυγό, κανέλλα, σιρόπι(*) με αρωματικά και φλούδα λεμονιού.
Πατρίδα του θεωρείται η αρχαία ελληνική πόλις Ακροϊνός / Ακροϊνόν ή Νικόπολις – νυν Αφιόν Καραχισάρ της Μικράς Ασίας.
Συνοδεύεται με παγωτό καϊμάκι ντοντουρμά.
Σερβίρεται με ελληνικό καφέ και σπανιότερα με ρακή ή ούζο.
Είναι ιδιαιτέρως αγαπητό στις αραβικές χώρες (Λίβανος, Αίγυπτος, Παλαιστίνη), στην Ελλάδα και στην Τουρκία.
Παραδοσιακό επίσημο κέρασμα, ιδίως τις ημέρες των Χριστουγέννων.
Έχει πολλές παραλλαγές:
- Το κανταΐφι της σουλτάνας / Sultaniye kadayif (παρακάτω φωτογραφία) – το βασιλικό γλύκισμα που αγαπούσαν πολλές σουλτάνες: Φύλλο κανταϊφιού, εμποτισμένο με σερμπέτια, στρώμα με ολόκληρα φιστίκια, στην μέση ένα παχύ κομμάτι με πολίτικο καϊμάκι ντοντουρμά και στην κορυφή και πάλι φύλλο κανταΐφι και φιστίκια, περιχυμένα και αυτά με σιρόπι σερμπέτι. – ΠΗΓΗ: Η Πόλη των πόλεων. Λέγεται και σαράι εκμέκ κανταΐφ.
- το κανταΐφι βουτύρου – συνταγή ΕΔΩ.
- το κιουνεφέ / konafah, με τυρί,
- το μπούρμα κανταΐφι,
- της Βοσνίας το κανταΐφι, έχει ένα στρώμα κανταΐφι, έπειτα ένα στρώμα από μια γέμιση από ψιλοκομμένα καρύδια και τέλος ένα ακόμα στρώμα κανταΐφι. Το αρτοσκευασμα αλείφεται με λιωμένο βούτυρο, και ψήνεται μέχρι να γίνει χρυσαφί. Μετά διαβρέχονται σε ζάχαρη ή σιρόπι μελιού.
- το εκμέκ κανταΐφι:
Χωρίς γέμιση, το κανταΐφι χρησιμοποιείται και στην παραγωγή της σοκολάτας του Ντουμπάι.
Τρώγεται επίσης σε ειδικό ψωμί με πιπέρι και σουσάμι.
(*) Το σιρόπι / σορόπι αρχικώς γινόταν από μελάσα ζαχαροκάλαμου. Χρησιμοποιείται στην ζαχαροπλαστική και στην φαρμακευτική. Έμεινε να λέγεται κάθε τι γλυκό (π.χ. “σορόπι είναι ο καφές”). Σιρόπια / σορόπια λέγει ο λαός μας και την γλυκερή συμπεριφορά, τις ερωτικές τρυφερότητες (τα σοροπιάσματα), τον μήνα του μέλιτος, την εποχή των πολυερωτευμένων νεόνυμφων. Η παροιμιώδης φράση «τον πήραν τα σορόπια» = έβαλε τα κλάματα, παρ’ όλο που τα δάκρυα είναι αλμυρά.
sirupus (λατινικά) > γαλλ. sirop, αραβ. sharab, κλπ.
ΠΗΓΗ: Γ. Λεκακης ¨Λεξικον Παραδοσεων”. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 2.5.2018.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
- M. Milona, W. Stapelfeldt (φωτ.) “Culinaria Griechenland. Griechische Spezialitäten”, Könemann, Köln 2001.
ΚΥΠΡΟΣ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ, ΓΛΥΚΑ ΤΑΨΙΟΥ, ΓΛΚΙΣΜΑΤΑ, ΚΑΝΤΑΙΦΙ, ΓΛΥΚΙΣΜΑ, ΓΛΥΚΟ, ΓΑΡΥΦΑΛΛΟ, ΚΑΝΕΛΛΑ, κανελα ΛΕΜΟΝΙ, ΕΚΜΕΚ ΚΑΤΑΙΦΙ παραλλαγες σουλτανας / Sultaniye kadayif βασιλικο γλυκισμα γλυκο σουλτανα Φυλλο κανταιφιου, σερμπετι, στρωμα φιστικι, πολιτικο καιμακι φυλλα φυστικι σιροπι σοροπι βουτυρου, βουτυρο μελασα ζαχαροκαλαμο ζαχαροπλαστικη φαρμακευτικη καφες σιροπια / σοροπια λαος γλυκερη συμπεριφορα ερωτικη τρυφεροτητα σοροπιασμα παροιμιωδης φραση λαικη εκφραση παροιμια κλαμα δακρυ αλμυρο λατινικα γαλλικα αραβικα ειδος νηματοειδες ζυμαρικο φιδες, παρασκευη γλυκα ταψιου ταψι γεμιση ψιχα αμυγδαλο αυγο, αρωματικο φλουδα λεμονιου λεμονι πολυερωτευμενοι νεονυμφοι ερωτευμενοι γαμος μηνας του μελιτος ντοντουρμα ντοντουρμας κιουνεφε τυρι μπουρμα κανταιφ σαραι ελληνικος καφες ρακι ρακη ουζο αραβικες χωρες Λιβανος, Αιγυπτος, Παλαιστινη, Ελλαδα Τουρκια παραδοσιακο επισημο κερασμα, Χριστουγενα γεμιση, παραγωγη σοκολατα του Ντουμπαι ειδικο ψωμι πιπερι σουσαμι Βοσνια ψιλοκομμενα καρυδια αρτοσκευασμα λιωμενο βουτυρο, ψησιμο χρυσαφι ζαχαρη μελιου αρχαία ελληνική πόλις Ακροινος / Ακροονον ακροινο Νικοπολις νικοπολη Αφιον Καραχισσρ Μικρα Ασια
